o’rta asrlarda o’rta osiyoda oila pedagogikasiga oid fikrlarning rivojlanishi

PPT 37 pages 1.1 MB Free download

37 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PPT

Pages 37

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 37

2-mavzu: oila pedagogikasi fani doirasida ilmiy-tadqiqot ishlarini tashkil etish shartlari va fanning ilmiy-tadqiqot metodlari 5-mavzu: o’rta asrlarda o’rta osiyoda oila pedagogikasiga oid fikrlarning rivojlanishi ma’ruzachi: h.to`xtayev reja: kaykovus ibn iskandarning oila haqidagi qarashlari. abu nasr forobiyning ta’lim-tarbiya va oila rahbari haqidagi qarashlari. bahouddin naqshbandiyning komil inson g’oyasi. imom g’azzoliyning “ey farzand” asari haqida. abduraxmon jomiyning ijodiy merosi va bola tarbiyasi haqida qarashlari. kaykovus ibn iskandar xi asrning 82-83 – yillarida g’arbiy eron podshohining nabirasi kaykovus ibn iskandar o’g’li gilonshohga bag’ishlab yozgan “qobusnoma” asari didaktik xarakterga ega bo’lib, unda yoshlarni oilaga tayyorlashga bog’liq jihatlarga ham yetarli e’tibor berilgan. asarda o’g’il bola uchun alohida, qiz bola uchun alohida tarbiyaviy talablarni qo’yadi. “qobusnoma”: o’gil bola va qiz bola tarbiyasi “bas, farzandingga har na o’rgata olsang o’rgatgil, uning foydasi senga ham yetishur. ammo, farzanding balog’atga yetgan bo’lsa ko’rgil, uning oila boshlig’i bo’lmoqda, xotin olmoq va ro’zg’or ishlariga mashg’ul bo’lmoqqa salohiyati bo’lsa, sen unga xotin …

2 / 37

il otasiz bo’lsa ham bir ish talabiga bora olur va o’zin maishatlig’ tutar. qiz har na boring bo’lsa, avval burun qizga bergil va uning kamchiligin tuzatgil. tezroq uni bir kishiga band etgil, toki uning g’amidan qutilg’aysan. agar qizing erga tegmagan bo’lsa, uylanmagan yigitga topshirg’il, toki unga ko’ngil bog’lasin va ul bunga ko’ngil bog’lasin (“qobusnoma” - 108 bet). kuyov tanlaganda ham chiroyli, sog’lom, shirin so’z bo’lishiga e’tibor bergil, qizingni hech qachon qul kabi sotmag’il. qiz bilan yigit bir-birlariga har tomonlama mos bo’lmoqlari kerak, shunda har ikkalasi chiroyli va mustahkam oila quradi. bunday oilada tug’ilgan farzand sog’lom, baquvvat va chiroyli bo’ladi. “kuyov tanlash nazdida” (qobusnoma) kaykovus farzandiga qarata poklik haqida o’git berib, “tan va libosingni pok tutgil va hozirjavob bo’lg’il” deya uqtiradi. poklik salomatlik negizidir. “har bir shaxs munosib odam, unga ta’lim va tarbiya zarurdir. u ta’lim orqali nazariy kamolotga erishadi, tarbiya orqali esa, kishilar bilan muloqotning qadr-qimmatini va amaliy faoliyatni o’rganadi”. …

3 / 37

butkul yo’qotadi. mamlakat esa halokatga yuz tutadi”. hukumat rahbarida quyidagi 12 ta tug’ma sifatlar jam bo’lmog’i joiz: salomatlik va xushbichimlik; fahm-farosatlilik; o’tkir xotira; idroklilik; so’zga chechanlik ya’ni notiqlik; ilmga chanqoqlik; har bir ishda me’yorni saqlay bilish; halollikka muhabbat va yolg’onga nafrat; olijanoblik; boylikka nafrat; adolatparvarlik; qat’iylik. sayyid muhammad ibn sayyid baxouddin naqshbandiy (1318-1389) so’fiylikning naqshbandiya tariqati asoschisi baxouddin naqshbandiy 1318 yil buxoro shahri yaqinadagi qasri hinduvon qishlog’ida hunarmand oilasida dunyoga kelgan. 7 yoshidayoq “qur’oni karim”ni yod olgan alloma o’zining “dast ba koru dil bu yor” aqidasiga amal qilib, dehqonchilik va hunarmandchilik bilan shug’ullangan. uning bizgacha yetib kelgan asarlari quyidagilar: “hayotnoma”, “dalili oshiqon”, “odob al-solikin” (muridlar odobi), “nasihat ul-solikin” (muridlar uchun nasihat) kabi asarlari saqlab qolingan. sayyid muhammad ibn sayyid baxouddin naqshbandiy olim barkamol insonni tarbiyalashni, dastlab odobdan boshlanishini ta’kidlab, shunday degan edi: “adab hulqini chiroyli qilish - so’z va fe’lni soz qilishdir”. “adab saqlash–muhabbat samarasi, yana muhabbat daraxtining urug’i hamdir”. …

4 / 37

iylikdan farishta sifatiga o’tish. zohiran xalq bilan, botinan allohni yod etib turmak. tafakkur xazinasi (naqshbandiy) shamday hayot o’tkaz, hammaning uyini nurafshon etib, o’zing qorong’uda bo’l. men nafsimni ellik marta suv to’la ariq labiga tashna olib borib, tashna keltira olaman. yoshlarning qo’li ishda, qalbi yorda bo’lmog’i lozim, ular tekinxo’rlik, ta’magirlikka o’rganmasliklari kerak. ustozning vazifasi – ta’lim bermoqlikdir. u ta’lim berish uchun o’z shogirdlari mehr qo’ygan barcha narsalarni va ularning noto’g’ri fikrlarini e’tiborga olmog’i joiz. masalan, ustoz buxoroliklar bilan buxoro tilida, bog’dodliklar bilan bog’dod tilida so’zlashmog’i kerak. inson qalbi allohdan o’zga barcha narsalardan poklanganligining belgisi shuki, u allohga ishonuvchilarning barcha xatolarini ezgu amallar sifatida izohlay oladi. imom g’azzoliy imom g’azzoliy o’z asarida kuyov va kelin tanlashda quyidagilarga amal qilish lozimligini aytib o’tadi: -uylanishda erkak to’rt jihatdan ayoldan afzal bo’lishida foyda bor: 1. erkakning yoshi ayolning yoshidan katta bo’lishi; 2. erkakning bo’yi ayolning bo’yidan baland bo’lishi; 3. er-xotinidan badavlatroq bo’lishi kerak; 4. erning …

5 / 37

h evaziga matematika, arab tili va adabiyoti, sintaksis, badiiyot ilmi, musiqa, falakiyot, falsafa, fiqh, notiqlik ilmini, qur'onni qiroat bilan o‘qish va sharhlash bilimiga ega bo‘ldi. alloma bilan jahon madaniyati va pedagogik fikrlar taraqqiyotiga munosib hissa qo‘shgan allomalardandir. abdurahmon jomiy o‘zining mashhur “silsilatus zahab” ("oltin tizmalar") dostonining “sevimli, aziz farzandga nasihat” bobida, eng avvalo har bir yosh bilim olishi zarurligi, chunki inson umri juda qisqa bo'lib, bu umrni behuda o‘tkazmasligi, ammo bilim olgandan so‘ng unga amal qilish lozimligini ta'kidlaydi va amaliyotsiz ilm ham behuda ekanligini uqtiradi. abdurahmon jomiy allomaning bola tarbiyasiga oid asarlari: “bahoriston”, “xirodnomai iskandariy”, “guxfatul axror”, “silsilatus zahab”. olimning fikricha: tarbiya orqali insonni o’zgartirish, aqliy qobiliyatini o’stirish mumkin. bola tarbiyasi bilan juda ham yoshligidan boshlab shug’ullanish lozim, chunki, go’dakligida kishi hech qanday nuqsonsiz, yaxshi-yomon odatlardan xoli bo’ladi. jomiy, o’zining nasl–nasabini maqtab, ota–onasining davlatiga ishonib, o’yin-kulgi qilib yurgan yoshlarni qattiq tanqid qiladi. mulohaza uchun “bir bo'zchi bir olimga pulini omonat …

Want to read more?

Download all 37 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o’rta asrlarda o’rta osiyoda oila pedagogikasiga oid fikrlarning rivojlanishi"

2-mavzu: oila pedagogikasi fani doirasida ilmiy-tadqiqot ishlarini tashkil etish shartlari va fanning ilmiy-tadqiqot metodlari 5-mavzu: o’rta asrlarda o’rta osiyoda oila pedagogikasiga oid fikrlarning rivojlanishi ma’ruzachi: h.to`xtayev reja: kaykovus ibn iskandarning oila haqidagi qarashlari. abu nasr forobiyning ta’lim-tarbiya va oila rahbari haqidagi qarashlari. bahouddin naqshbandiyning komil inson g’oyasi. imom g’azzoliyning “ey farzand” asari haqida. abduraxmon jomiyning ijodiy merosi va bola tarbiyasi haqida qarashlari. kaykovus ibn iskandar xi asrning 82-83 – yillarida g’arbiy eron podshohining nabirasi kaykovus ibn iskandar o’g’li gilonshohga bag’ishlab yozgan “qobusnoma” asari didaktik xarakterga ega bo’lib, unda yoshlarni oilaga tayyorlashga bog’liq jihatlarga ham yetarli e’tib...

This file contains 37 pages in PPT format (1.1 MB). To download "o’rta asrlarda o’rta osiyoda oila pedagogikasiga oid fikrlarning rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: o’rta asrlarda o’rta osiyoda oi… PPT 37 pages Free download Telegram