elektrostatik maydon energiyasi

DOC 140.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1523981442_71156.doc elektrostatik maydon energiyasi reja: 1. energiyaning maydon vektorlari va potensial xamda zaryad zichliklari orqali ifodalari. 2. zaryadlar va zaryadlangan o’tkazgichlarning energiyasi 3. elektrostatik maydondagi o‘tkazgichlar elektromagnit maydon uchun avval keltirilgan energiyaning ifodasi ko’rinishga ega edi. shu umumiy formuladan elektrostatik maydon uchun, energiyaning maydon vektorlari orqali ifodasi quydagicha yoziladi: bundan elektrostatik maydon energiyasi zichligi ekanligini oson ko’rish mumkin. (1) dan elektrostatik maydon energiyasi musbat kattalik bo’lib, maydon egallangan butun xajmi boyicha zichligi bilan taqsimlanadi, degan xulosa chiqarish mumkin. endi maydon energiyasi skalyar potensial va zaryadlari zichligi orqali ifodasini tanlaylik. buning uchun formulani e’tiborga olib (1) ni ko’rinishda yozamiz va vektor analizining 13-formulasidan foydalanib (a  d) bu yerda nazarda tutiladi (4)ni (3)ga qoyib (5) ning o’ng tomonidagi ikkinchi integralga gauss-ostrogradskiy teoremasini qo’llab ko’rinishini o’zgartirish mumkin. lekin bundan bir muxim faktni nazardan qochirmaslik zarur. skalyar potensial integrallash xajmning barcha nuqtalarida uzliksiz vektor esa zaryadlangan sirtlarda uzilishga uchraydi.shuning uchun integrallash soxasidan uziladigan …

cha yozish mumkin: yoki chegaraviy shartdan foydalansak oxirgi ifodani k’orinishi buni (5) ga qo’ysak xosil bo’ladi. bu integralda v xajm ostida butun fazo tushinilsa ostida esa fazodagi barcha zaryadlangan sirtlar tushiniladi. miqdoriy jixatdan (9) formula bilan bir xil natija beradi. lekin uning fizik mazmuni biroz farq qilib, oxirgi formulaga kora elektrostatik maydonning energiyasi, zaryadlarning ozaro tasir energiyasidan iboratligini korsatadi. zaryad elementi potensial maydonda joylashib potensial energiyaga ega boladi. integral oldindagi ½ ga teng bolgan kopaytma shunday manoga egaki, xar bir zaryad elementini energiyaga bergan xossasi 2 marta xisobga olinadi: bir marta shu zaryadni potensial energiyasi, qolgan barcha zaryadlar maydonida xisoblanayotganda, boshqa safar esa shu zaryadning maydonida qolgan barcha zaryadlarning potensial energiyasi xisoblanayotganda. nuqtaviy zaryadlarning o‘zaro ta’sir energiyasi. elektr zaryadlarni kochirishda ular orasidagi kulon ozaro tasir kuchlari malum a ish bajariladi. demak biz xar qanday zaryadlar sistemasi ozaro tasir energiyasiga ........xisoblashimiz kerak. shu energiyani kamayishi xisobiga, aynan, o’sha a ish bajariladi. …

k korinishida yozish yana xam qulay yani: nuqtaviy zaryadlar sistemasi uchun bu ifoda quydagicha yoziladi: bu yerda i zaryad ei joylashagan nuqtadagi potensialning qiymati. bu formulalar faqat ozaro tasirlashuvchi bir-biridan shu zaryadlarning xususiy olchamlariga nisbatan yetarli darajada katta masofalarda joylashgandagina qollashga yaroqli. bu kamchilikdan xoli bolish uchun xajmiy va sirtiy zaryadlarga otiladi. zaryadlangan o‘tkazgichlar sistemesining to‘la energiyasi. maydonda d ta otkazgichlar joylashgan bo’lsin, r tartib nomerli o’tkazgichning sirti potensial va umumiy zaryadini mos ravishda va ei lar bilan belgilaymiz. barcha zaryadlar otkazgichlarni sirtida joylashgani nazarda tutib va xar bir o’tkazgichning potensiali uning butun uzunligi bo’ylab o’zgarmasligini xisobga olgan xolda (9) dan o’tkazgichni sirt bo’yicha sirt zichligidan olingan integral shu o’tkazgichning umumiy zaryadi ei ga teng, shuning uchun zaryadlangan o’tkazgichlarning tola energiyasini ifodalaydigan bu formulali shunga tashqi korinishi aynan uxshash bo’lgan nuqtaviy zaryadlarning o’zaro energiyasini ifodolovchi (13) formula bilan alashtirib yubormaslik zarur. (13) formulada (14) dan farqi ravishda potensial ei zaryad …

ostatik muvozanat xolatida uning ichidagi maydon, boladi. shuni takidlash muximki, bunday xol faqat otkazgichda toklar mavjud bolmasdan, zaryadlar esa muvozanatda bolgandagina kuzatiladi. otkazgich ichida toklar mavjud bolganda, shu toklarni yuzaga kelishiga sabab xisoblanuvchi, elektr maydoni kuchlanganligi noldan farqli boladi. o’tkazgichlarda xajmiy zaryadlarning mavjud bo’lmasligi elektrostatik muvozanatda (yani zaryadlar kochishi kuzatilganda) otkazgich ichida maydon bolmagani uchun (3) ni maksvellning formulasi bilan solishtirib otkazgich ichidagi zaryadlarning xajmiy zichligi degan xulosaga kelish mumkin. zaryadlar otkazgichning sirtida juda yupqa qatlamda konsentratsiyalanadi. bu qatlamning qalinligini tasavvur qilish uchun uni atom o’lchami bilan bir xil tartibda ekanligini eslatish kifoya. shu sababli xam bazi xollarda zaryadlar to’planadigan qatlamni atomlar qatlami deyiladi. fizik nuqtai nazardan bu xodisa shunday yuz beradi: agar otkazgich zaryadlansa zaryadlar orasidagi itarish kuchlari tufayli ular otkazgich sirti boyicha shunday taqsimladilarki, natijada otkazgich ichidagi maydon nolga tenglashadi. keyin shu otkazgich tashki elektrostatik maydonga kiritilsa uning sirtida zaryadlar yana qayta taqsimlanadi., bu taqsimlanish shunday ro’y beradiki, …

miyligiga tengligini nazarda tutib (6) ni quydagicha yozamiz. bunda yuqorida aytganimizdek deb olindi. o’tkazgichning ichida elektr maydonini nolga teng ekanligidan deb yozish mumkin (chunki e vektorning nolga tengligi uning normal va tangensial tashkil etuvchilarini bir vaqtda nolga tengligini bildiradi) (8) ga asosan (6) dagi ekanligini xisobga olsak, otkazgich tashqarisidagi maydon shunday qilib, otkazgich tashqarisidagi maydon, uning sirtida tashqi normal boyicha yonalgan bolib absalyut qiymatiga kora ga teng. otkazgich sirti yaqinida maydonning tangensial tashkil etuvchisi nolga teng bolishligi aniq. agar u noldan farqli bolganda otkazgich sirti boylab zaryadni xarakatini yuzaga keltirar edi. o‘tkazgichni potensiali e maydonni otkazgich ichida nolga tengligidan potensialini butun otkazgich uzunligi boylab qiymatini doimiyligi kelib chiqadi. masalan va φ(b) otkazgichining a va b nuqtalarini potensiallari deyilsa, shuning uchun otkazgich potensiali xaqida gapirish mumkin. otkazgichining potensiali uning shakliga, zaryadning kattaligiga va atrof fazoda joylashgan boshqa otkazgichlardagi zaryadlarning taqsimlanishiga bogliq. adabiyotlar: 1. raximov. u.a., otaqulov v.o. “elektrodinamika va nisbiylik nazariyasi” …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "elektrostatik maydon energiyasi"

1523981442_71156.doc elektrostatik maydon energiyasi reja: 1. energiyaning maydon vektorlari va potensial xamda zaryad zichliklari orqali ifodalari. 2. zaryadlar va zaryadlangan o’tkazgichlarning energiyasi 3. elektrostatik maydondagi o‘tkazgichlar elektromagnit maydon uchun avval keltirilgan energiyaning ifodasi ko’rinishga ega edi. shu umumiy formuladan elektrostatik maydon uchun, energiyaning maydon vektorlari orqali ifodasi quydagicha yoziladi: bundan elektrostatik maydon energiyasi zichligi ekanligini oson ko’rish mumkin. (1) dan elektrostatik maydon energiyasi musbat kattalik bo’lib, maydon egallangan butun xajmi boyicha zichligi bilan taqsimlanadi, degan xulosa chiqarish mumkin. endi maydon energiyasi skalyar potensial va zaryadlari zichligi orqali ifodasini tanlaylik. buning uchun ...

DOC format, 140.5 KB. To download "elektrostatik maydon energiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: elektrostatik maydon energiyasi DOC Free download Telegram