farmakologiya tibbiyotning asosiy fanlari

PPTX 30 pages 697.2 KB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 697.2 KB

File type PPTX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

retsepturaning uash tayyorlashdagi ahamiyati. retsept va uning tuzilishi. qattiq va yumshoq dori shakllari va ularga retsept yozish qoidalari. tayorladi m.m.alikulova retsepturaning oila shikokori tayyorlashdagi ahamiyati. retsept va uning tuzilishi. qattiq va yumshoq dori shakllari va ularga retsept yozish qoidalari. farmakologiya tibbiyotning asosiy fanlaridan biri bo‘lib, u vrachni o‘zning asosiy quroli – dorilar bilan tanishtiradi. farmakologiya lotincha so‘zlar birikmasidan olingan bo‘lib (pharmacon – dori, logos – fan), dorilar to‘g‘risidagi fan degan ma’noni bildiradi. umumiy retseptura – farmakologiyaning 3 ta bo‘limidan bittasi bo‘lib, turli dori shakllariga retsept yozish qoidalarini o‘rgatadi. turli dori shakllarini tayyorlab, shuningdek dori vositalarining sifati va faolligini aniqlash usullari farmakopeya deb ataladigan maxsus qo‘llanmada ta’riflanadi (pharmacon – dori, poleo – qilaman, tayyorlamoqdaman degan so‘zlardan olingan). dori vositasi (dori) turli kasalliklarning proflaktikasi va davosi uchun ishlatiladigan bir yoki bir nechta dori moddasinin o‘ziga qamrab oladi. dori moddasi – dori vosita sifatida ishlatiladigan individual kimyoviy birikmadir. ma’lum dori shakli ko‘rinishida tayyorlangan …

2 / 30

moddalarning jami bo‘ladi). shuning uchun ularni ham enteral, ham parenteral qo‘llash mumkin. doza – bu dorivor moddalarning miqdoridir. uning quyidagi asosiy turlari mavjud: maksimal yoki yuqori doza (md); terapevtik yoki o‘rta doza (td); zaharli yoki toksik doza; o‘lim chaqiradigan yoki letal doza (ld). dori shakllari: qattiq dori shakllari: tabletka, draje, kapsula, kukun); suyuq dori shakllari: eritmalar, damlama, qaynatma, aralashmalar, tomchilar, novogalen preparatlari; yumshoq dori shakllari: (malham, linimentlar, pastalar va shamchalar). dorinoma (retsept) shifokorning dorixonaga yozma murojati. unda bemorga beriladigan dorini qaysi shaklda tayyorlash, qancha miqdorda ichishi hamda qabul qilish yo‘llari ko‘rsatib beriladi. kukun (poroshok, sochma) – pulvis, pulveris, qisqartirilgani – pulv.) – sirtga qo‘llash yoki ichish uchun buyuriladigan, sochiluvchanlik xossasiga ega bo‘lgan qattiq dori shakli. oddiy (bitta ta’sir ko‘rsatuvchi moddadan iborat) va murakkab sochmalar (ikki yoki undan ortiq ta’sir ko‘rsatuvchi moddadan iborat), shuningdek, dozalarga taqsimlangan va taqsimlanmagan sochmalar tafovut qilinadi. misol: streptotsidning juda mayda sochmasidan 20 grammiga retsept yozilsin va …

3 / 30

belgilab qo‘yiladi. so‘ngra d.t.d.n. yozilib, sochmaning soni belgilanadi, so‘ngra s. yoziladi. misol: td = 0,3 g bo‘lgan barbital natriyning 10 ta sochmasiga retsept yozilsin. 1 ta sochmadan uxlashdan 30 daqiqa oldin ichish uchun buyurilsin. rp.: barbitali natrii 0,3 d.t.d.n. 10 s. 1 sochmadan uxlashdan 30 daqiqa oldin ichish uchun taqsimlangan sochmaning og‘irligi 0,1 grammdan 1,0 grammgacha (o‘rtacha 0,3-0,6 g) bo‘ladi. agar dori moddasining dozasi 0,1 grammdan kam bo‘lsa, u holda uning o‘rtacha og‘irligiga etguncha miqdorda constituens qo‘shiladi. sochmalar uchun konstituens sifatida shakar – saccharum hamda choy sodasi natrii bicarbonas yoki natrii hydrocarbonas ishlatiladi. misol: td=0,025 g bo‘lgan kodein fosfatning 12 ta sochmasiga choy sodasi qo‘shilgan holda retsept yozilsin. 1 ta sochmadan kuniga 3 mahal ichish uchun tavsiya qilinsin. rp.: codeini phosphatis 0,025 natrii bicarbonatis 0,3 m.f. pulvis. d.t.d.n.12 s. 1ta sochmadan kuniga 3 mahal ichish uchun uchuvchanlik xususiyatiga ega bo‘lgan yoki gigroskopik moddalar sochma holidagi suv o‘tkazmaydigan mumlangan (charta cerata) …

4 / 30

kapsulalarda beriladi. kapsulalar kraxmalli (amylaceis) va jelatinli (gelatinosis) bo‘ladi. retseptda kapsulaning turini ko‘rsatish lozim. misollar: 1. td=0,3 g bo‘lgan xinidin sulfatning jelatinli kapsuladagi 10 ta sochmasiga retsept yozilsin va 1 ta kapsuladan kuniga 3 mahal ichish uchun tavsiya qilinsin. rp.: chinidini sulfatis 0,3 d.t.d.n. 10 in capsulis gelatinosis s. 1 ta kapsuladan kuniga 3 mahal ichish uchun 2. td=0,0005 g bo‘lgan nitroglitserinning 1 % li moyli eritmasidan kraxmalli kapsulalarda 10 tasiga retsept yozib berilsin. 1 ta kapsuladan bevosita ishlatishdan oldin tish bilan ezib, til ostiga qo‘yish uchun tavsiya qilinsin. rp.: sol. nitroglycerini oleosae 1% – 0,0005 d.t.d.n. 10 in capsulis amylaceis s. 1 ta kapsuladan bevosita ishlatishdan oldin tish bilan ezib, til ostiga qo‘yish uchun tabletka – tabuletta, tabulettae, qisqartirilgani – tab.) – dozalarga bo‘lingan qattiq dori shakli bo‘lib, farm zavodlarda tayyorlanadi va ichish uchun buyuriladi. ularni maxsus avtomatlarda presslash yo‘li bilan tayyorlanadi. tabletkalar asosan ichish uchun tavsiya qilinadi. ayrim …

5 / 30

unda retsept tabulettam (tab- letkasidan) so‘zidan boshlanadi va keyin dorining nomi yozilib, keyin uning 1 tabletkadagi dozasi ko‘rsatiladi, so‘ngra d.t.d.n. (shunday dozalardan ... tasini ber) va keyin esa s. (signa – belgila) yoziladi. misol: td=0,03 g bo‘lgan dimedrolning 10 ta tabletkasiga retsept yozilsin va 1 ta tabletkadan kuniga 2 mahal ichish uchun tavsiya qilinsin. 1. keng tarqalgan usul: rp.: dimedroli 0,03 d.t.d.n. 10 in tabulettis s. 1 ta tabletkadan kuniga 2 mahal ichilsin. 2. nisbatan yangi usul: rp.: tabulettam dimedroli 0,03 d.t.d.n. 10 s. 1 ta tabletkadan kuniga 2 mahal ichilsin. tarkibida ikki yoki undan ortiq dori moddalar bo‘lgan tabletkalarga ham yuqoridagi usullarda retsept yoziladi. misol: tarkibi td=0,25 g bo‘lgan amidopirin, td=0,03 g bo‘lgan kofein va td=0,02 g fenobarbitaldan iborat 6 ta tabletkaga retsept yozilsin va 1 ta tabletkadan bosh og‘rig‘ida ichish uchun tavsiya qilinsin. 1. keng tarqalgan usul: rp.: amidopyrini 0,25 coffeini 0,03 fhenobarbitali 0,02 d.t.d.n. 6 in tabulettis …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "farmakologiya tibbiyotning asosiy fanlari"

retsepturaning uash tayyorlashdagi ahamiyati. retsept va uning tuzilishi. qattiq va yumshoq dori shakllari va ularga retsept yozish qoidalari. tayorladi m.m.alikulova retsepturaning oila shikokori tayyorlashdagi ahamiyati. retsept va uning tuzilishi. qattiq va yumshoq dori shakllari va ularga retsept yozish qoidalari. farmakologiya tibbiyotning asosiy fanlaridan biri bo‘lib, u vrachni o‘zning asosiy quroli – dorilar bilan tanishtiradi. farmakologiya lotincha so‘zlar birikmasidan olingan bo‘lib (pharmacon – dori, logos – fan), dorilar to‘g‘risidagi fan degan ma’noni bildiradi. umumiy retseptura – farmakologiyaning 3 ta bo‘limidan bittasi bo‘lib, turli dori shakllariga retsept yozish qoidalarini o‘rgatadi. turli dori shakllarini tayyorlab, shuningdek dori vositalarining sifati va faolligini ...

This file contains 30 pages in PPTX format (697.2 KB). To download "farmakologiya tibbiyotning asosiy fanlari", click the Telegram button on the left.

Tags: farmakologiya tibbiyotning asos… PPTX 30 pages Free download Telegram