nazariy elektrotexnika fani

PPTX 22 pages 90.6 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 90.6 KB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

презентация powerpoint nazariy elektrotexnika fani mavzu: nazariy elektrotexnika faniga kirish. fanning predmeti va uslublari. fanning qonuniyatlari yaratilishi haqidagi tarixiy ma’lumotlar. fanning elektrotexnika umumiy ta’lim tarmog‘ida tutgan o‘rni. fanning boshqa fanlar bilan bog`liqligi. inson o'z faoliyatining barcha sohalarida elektr energiyadan foydalanadi. elektr energiya boshqa energiya turlaridan quyidagi ajoyib xossalari bilan ajralib turadi: boshqa (mexanik, kimyoviy, issiqlik, yorug'lik, atom) energiya turlaridan olinishi nihoyatda sodda; uzoq masofaga yuqori foydali ish koeffitsiyenti (fik) bilan uzatish va yuklamalarga oson taqsimlash mumkin; boshqa turdagi energiyaga oson aylantirish mumkin; turli quvvatga ega yuklamalarni bitta manbaga ulash mumkin; turli fizik tabiatli parametrlarni tok va kuchlanishga o'zgartirish sodda; signallarni uzoq masofalarga bir onda uzatish mumkin (telefon, telegrafiya, radioaloqa). elektr energiyaning bu xususiyatlari qisqa tarixiy muddatda nafaqat elektroenergetikaning asosiy masalalarini, balki noelektr texnikalarni yangi sifat darajaga ko'tarishga imkon berdi. elektrotexnika fanining zamirida elektrotexnik, radiotexnik, elektromexanik va avtomatik uskunalar, shu jumladan hisoblash texnikasi tez sur'atlar bilan rivojlandi. elektrotexnikaning yuzaga kelishi o'zgarmas …

2 / 22

bosqichida elektr hodisalarning tabiatini o'rganishga bag'ishlangan m.v. lomonosov, g.v. rixman, b. franklino, sh. kulonlarning amaliy tadqiqotlari muhim ahamiyat kasb etdi. elektr va magnit hodisalarni o'zaro bog'langanligini rus olimi f. epinus 1758 yilda o'z ma'ruzasida aytib o'tgan. 1785 yilda fransuz olimi sh.kulon o'z nomi bilan atalgan qonunni kashf etdi. u elektr maydoni kuchlanganligi tushunchasini kiritdi. elektr zanjir tushunchasi 1794 yilda a. volta tomonidan kiritilgan. volt ustuni esa 1800 yilda yaratilgan. rus akademigi v.v. petrov 1802 yilda elektroximiya bo'yicha birinchi tadqiqotlarini o'tkazgan va u elektroximiyaning asoschisi hisoblanadi. magnit strelkaga tokning ta'siri x. ersted tomonidan 1819 yilda, toklarning o'zaro ta'siri esa a. amper tomonidan 1820 yilda o'rganilgan. amper birinchi bo'lib elektr toki, tok kuchi, elektr kuchlanish atamalarini kiritgan. magnit maydonining dastlabki tadqiqotlari j.b. bio va m. savar tomonidan o'tkazilgan va laplas tomonidan matematik ravishda umumlashtirilgan (bio - savar - laplas qonuni). 1782 y. laplas o'z nomi bilan ataladigan tenglamalarni og'irlik nazariyasiga tegishli asarlarida …

3 / 22

gan. buyuk ingliz olimi d. maksvell 1873 yili siljish toklari tushunchasini kiritdi, hamda hozirda uni nomi bilan ataladigan o'zgaruvchan elektromagnit maydon tenglamalarini tuzdi. bundan faqat 25 yildan keyingina elektromagnit maydon mustaqil tarzdagi materiya deb isbot etildi. elastik muhitda energiya harakati rus olimi n.umov tomonidan 1874 yilda nazariy jihatdan tadqiq qilingan. rus injeneri f. pirotskiy 1875 yilda quvvati 4,4 kvt o'zgarmas tokni 1 km masofaga uzatish tajribasini o'tkazgan. cho'g'lanish lampasi 1875 yil a. lodigin tomonidan kashf etilgan. 1884 yil ingliz olimi d. poyting elektromagnit maydon energiyasini uzatishni nazariy jihatdan tadqiq etgan. 1889-91 yillarda rus injeneri m.o. dolivo-dobrovolskiy elektr energiyaning uch fazali tizimi qism(generator, transformator, motor) larini ishlab chiqqan va kuchlanishi 15 kv, quvvati 150 kva bo'lgan elektr energiyani 175 km masofaga uzatishni amalga oshirgan. 1872 yilda rus olimi a. stoletov fotoeffekt hodisasini kashf etgan. dunyoda birinchi bo'lib a. popov radio aloqani amalga oshirgan. 8 1887-88 yillarda nemis olimi g. gers elektromagnit …

4 / 22

iyasining murakkab qirralaridan uning ko‘zga ko‘rinmasligi, rang va xidi yo‘qligi, eng asosiysi inson tanasi bilan tokli o‘tkazgichga tegishi natijasida sezishi hisoblanadi. ko‘p hollarda insonning tok ta’siriga tushib qolishi salbiy oqibatlarga olib keladi. zanjirdan tok yurishi uchun uchta asosiy shartning bajarilishi har bir elektr energetikasi qurilmasiga tegishli. bo‘larga: o‘zgaruvchan yoki o‘zgarmas tok manbasining mavjudligi; 2) o‘tkazgich va iste’molchining mavjudligi; 1 va 2 dagi shartlar o‘zaro kontur hosil qilishi hamda ushbu konturning berk bo‘lishi kiradi. nazariy bilimlarni puxta egallash talabalarni boshqa mutaxassislik fanlaridan sifatli bilim olishi uchun asos bo‘ladi. shu sababli «nazariy elektrotexnika» fanining umumiy ta’lim tarmog‘ida tutgan o‘rni beqiyosdir. «nazariy elektrotexnika» fani umum texnika fanlari ichida elektroenergetika, elekrotexnika, elektromexanika, avtomatika, telemexanika, informasion o‘lchash va hisoblash texnikasi mutaxassisliklariga kadrlarni tayyorlashda asosiy o‘rinni egallaydi. xususan, «elektroenergetika» yo‘nalishida o‘qitilayotgan «elektrotexnika materiallari», «elektronika asoslari», «elektromexanika», «elektr energiyasini ishlab chiqarish, o‘zatish va taqsimlash», «o‘tish jarayonlari» kabi fanlar bilan o‘zviy bog‘langan. sanab o‘tilgan fanlardan nazariy bilimlarni «nazariy …

5 / 22

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nazariy elektrotexnika fani"

презентация powerpoint nazariy elektrotexnika fani mavzu: nazariy elektrotexnika faniga kirish. fanning predmeti va uslublari. fanning qonuniyatlari yaratilishi haqidagi tarixiy ma’lumotlar. fanning elektrotexnika umumiy ta’lim tarmog‘ida tutgan o‘rni. fanning boshqa fanlar bilan bog`liqligi. inson o'z faoliyatining barcha sohalarida elektr energiyadan foydalanadi. elektr energiya boshqa energiya turlaridan quyidagi ajoyib xossalari bilan ajralib turadi: boshqa (mexanik, kimyoviy, issiqlik, yorug'lik, atom) energiya turlaridan olinishi nihoyatda sodda; uzoq masofaga yuqori foydali ish koeffitsiyenti (fik) bilan uzatish va yuklamalarga oson taqsimlash mumkin; boshqa turdagi energiyaga oson aylantirish mumkin; turli quvvatga ega yuklamalarni bitta manbaga ulash mumkin; turli fizik tabiatli p...

This file contains 22 pages in PPTX format (90.6 KB). To download "nazariy elektrotexnika fani", click the Telegram button on the left.

Tags: nazariy elektrotexnika fani PPTX 22 pages Free download Telegram