metafora va uning badiiy matnda qo'llanishi

PPTX 14 pages 338.3 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 338.3 KB

File type PPTX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

powerpoint presentation metafora va uning badiiy matnda qo'llanishi sherqulova dilnoza reja: 1. metaforaning turli xil funksiyalari va ta’siri 2. metafora tushunchasi va uning xususiyatlari 3. badiiy matnlarda metaforaning qo‘llanishi zamonaviy adabiyotda metaforaning o'rni 21-asr boshlaridan beri jahon adabiyoti ta'sirida, ayniqsa, postmodernizm kontekstida, metafora 10 dan ortiq yangi ma'no va funksiyalarni qabul qilib, o'zbek romanlarida ko'zga tashlanadi. zamonaviy o'zbek adabiyotida, 20-asrning ikkinchi yarmidan boshlab, 50 dan ortiq shoir va yozuvchilar metafora vositasidan faol foydalanib, yangi badiiy uslublarni yaratdilar, masalan, toshkent maktabining vakillari. markaziy osiyo davlatlarining zamonaviy adabiyotida metaforaning 30% dan ortig'i, siyosiy va ijtimoiy masalalarni ifodalashda, alegoriya sifatida qo'llaniladi. metaforaning ijtimoiy-madaniy konteksti 20-asr boshlarida turkistonda paydo boʻlgan adabiyotda, 3 ta yirik yozuvchining asarlarida, shahar va qishloq hayoti metaforalari orqali mustamlaka davri hayotiy voqealari aks ettirilgan. 19-asr oʻzbek adabiyotida, masalan, navoiy asarlarida, tabiat metaforalari (masalan, gul, bulbul) ijtimoiy-siyosiy voqealarni ifodalash uchun keng qoʻllanilgan, bu esa oʻsha davrning madaniy kontekstiga chuqur bogʻliq edi. …

2 / 14

лоқалари киради, бу эса 1970-йиллардаги когнитив лингвистика назарияларига асосланади. metafora va istiora o'rtasidagi farq istiora esa, metaforaning kengaytirilgan va chuqurroq shakli bo'lib, butun bir voqea yoki jarayonni boshqasiga o'xshatish orqali 3-4 ta jumladan iborat tasvir yaratadi, masalan, "hayot – bu daryo, uning oqimi esa vaqt". metafora to'g'ridan-to'g'ri taqqoslash emas, balki 2 ta turli obyekt yoki tushunchani ularning umumiy xususiyatlari asosida bilvosita bog'lashdir, masalan, "qalbim muzdek" – 10 so'zdan iborat metafora, samarqanddagi qishdagi kabi. metafora qisqa va ixcham, bir necha so'zdan iborat bo'lsa, istiora murakkabroq, ko'proq tafsilotlarni o'z ichiga oladi, 15-20 so'zdan iborat bo'lishi mumkin va toshkentdagi she'riy asarlarda ko'p uchraydi. metaforaning lingvistik tahlili 20-asrning ikkinchi yarmidan boshlab, xususan, 1960-yillardan keyin, g’arbiy yevropa va aqsh lingvistikasida metafora tahlilini yangi usullar, masalan, kognitiv lingvistika yondashuvlari rivojlantirdi. ko'pgina lingvistik tadqiqotlar, jumladan, 3 turdagi metafora (konseptual, leksik va nutq) tahlili, metaforaning ma'no ifodalanishida rolini, misol tariqasida 17-asr fors adabiyotiga asoslanib, ko'rsatib beradi. metaforaning lingvistik …

3 / 14

i metaforik ifodalar qo'llanilganligi aniqlangan. badiiy matnlarda metaforaning vazifasi 19-asr rus realizmi adabiyoti va oʻzbek sheʼriyatining taʼsiri ostida shakllangan badiiy matnlarda metafora 5-6 xil usulda qoʻllanib, syujetning rivojlanishiga hissa qoʻshadi. “alpomish” dostonidagi 700 dan ortiq metaforik ifodalar obrazlarning aniq tasvirini yaratish, qahramonlarning ichki dunyosini ochib berish va voqealarni jozibador qilish vazifasini bajaradi. badiiy matnlarda metafora 20-asr oʻzbek sheʼriyatida, masalan, abdulla oripov ijodida, obrazlilikni kuchaytirish va 3-4 soʻz bilan murakkab tuygʻularni ifoda etish vazifasini oʻtaydi. she'riyatda metafora misollari 15-asr oxiri va 16-asr boshlarida yashagan navoiy she'riyatida "qalb — bog'" metaforasi 20 dan ortiq misol bilan uchraydi, bu uning lirikasining muhim tarkibiy qismini tashkil etadi. zahiriddin muhammad boburning "boburnoma"sida tabiat manzaralari tasvirlarida qo'llanilgan 30 dan ziyod metafora misollari samarqand va hindiston landshaftlarini boy ranglarda ifodalaydi. alisher navoiyning "xamsa"sida metafora vositasida ifodalangan 5 ta turli mavzuni o'rganish, ularning 70 dan ortiq asarlarida uchrashini ko'rsatadi. metafora, 20-asrning birinchi yarmidagi o'zbek she'riyatida, masalan, abdulla qodiriy …

4 / 14

da ramziy metaforalar keng qoʻllanila boshlagan, masalan, cholpon ijodida 30 dan ziyod asarda kuzatish mumkin. qadimgi yunonistonda, miloddan avvalgi 5-4-asrlar atrofida, ritorika va sheʼriyatda metafora 20 dan ortiq turdagi shakllarga ega boʻlib, aristotelning “poetika” asarida batafsil tahlil qilingan. 11-12-asrlarda xorazm va buxoro maktablari sheʼriyati metaforaning obrazli ifoda vositasi sifatida boy rivojlanishiga misol boʻlgan, 100 dan ortiq qoʻlyozmalarda tasdiqlanadi. metaforaning ta'rifi va turlari метафора – бу 2 ta turli ob’ekt yoki tushuncha orasidagi o‘xshashlikka asoslangan majoziy ifoda bo‘lib, 19-asr rus adabiyotida keng qo‘llanilgan. masalan, pushkinning asarlarida tabiat obrazlari orqali insoniy his-tuyg‘ular ifodalanadi. metafora, obrazlilikni oshirish uchun ishlatilib, matnning ifodali va ta’sirchan bo‘lishini ta’minlaydi. misol uchun, 7 ta turli xil metafora yordamida 1 ta asosiy g‘oyani ifodalash mumkin. metaforaning 3 asosiy turi mavjud: qo‘shimcha, boshlang‘ich va aralash. masalan, sharq she’riyatida, xususan, 15-asr buxoro she’riyatida, qo‘shimcha metafora keng tarqalgan. sales 1st qtr 2nd qtr 3rd qtr 4th qtr 35 25 20 15 e'tiboringiz …

5 / 14

metafora va uning badiiy matnda qo'llanishi - Page 5

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "metafora va uning badiiy matnda qo'llanishi"

powerpoint presentation metafora va uning badiiy matnda qo'llanishi sherqulova dilnoza reja: 1. metaforaning turli xil funksiyalari va ta’siri 2. metafora tushunchasi va uning xususiyatlari 3. badiiy matnlarda metaforaning qo‘llanishi zamonaviy adabiyotda metaforaning o'rni 21-asr boshlaridan beri jahon adabiyoti ta'sirida, ayniqsa, postmodernizm kontekstida, metafora 10 dan ortiq yangi ma'no va funksiyalarni qabul qilib, o'zbek romanlarida ko'zga tashlanadi. zamonaviy o'zbek adabiyotida, 20-asrning ikkinchi yarmidan boshlab, 50 dan ortiq shoir va yozuvchilar metafora vositasidan faol foydalanib, yangi badiiy uslublarni yaratdilar, masalan, toshkent maktabining vakillari. markaziy osiyo davlatlarining zamonaviy adabiyotida metaforaning 30% dan ortig'i, siyosiy va ijtimoiy masalalarni ifoda...

This file contains 14 pages in PPTX format (338.3 KB). To download "metafora va uning badiiy matnda qo'llanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: metafora va uning badiiy matnda… PPTX 14 pages Free download Telegram