badiiy matnda tobe tarkibli qoʻshma gaplar

DOCX 36 pages 337,7 KB Free download

36 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 337,7 KB

Fayl turi DOCX

Pages 36

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 36

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mirzo ulug‘bek nomidagi o‘zbekiston milliy universiteti tarix fakulteti tarix yo‘nalishi _______________________________________ fanidan kurs ish mavzu: badiiy matnda tobe tarkibli qoʻshma gaplar bajardi: ________________________ qabul qildi: ________________________ toshkent 2024 badiiy matnda tobe tarkibli qoʻshma gaplar mundarija kirish 3 i bob badiiy matnda teng tarkibli qo‘shma gaplar 5 tobe tarkibli qo`shma gaplar 5 teng tarkibli qo`shma gaplarning mohiyati 11 ii bob bog‘langan va bog‘lovchisiz qo‘shma gaplar 17 bog‗langan qo‘shma gaplar 17 bog‗lovchisiz qo‘shma gaplar 26 xulosa 33 foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati 35 12 kirish o'zbekistonning mustaqillikka erishganligi va hozirgi kunda respublikamizda amalga oshirilayotgan siyosiy, iqtisodiy va ma'naviy o'zgarishlar jamiyatimiz ijtimioy hayotida tub burilish boshlab berdi va ular o'zbek xalqining bundan keyingi taqdirini belgilab berishda muhim rol o'ynaydi. endilikda barcha soxani mamlakatimizning milliy extiyoj va manfaatlaridan kelib chiqib, avlod -ajdodlarimizning azaliy turmush tarzi, an'analari, urf-odatlari hamda tarixiy tajribalarini hisobga olgan holda rivojlantirish muhim dolzarb masalalardan biri …

2 / 36

loq tutsin. turkiy tillarning katta oilasiga mansub bo‗lgan o‗zbek tilining tarixi xalqimizning ko‗p asrlik kechmishi, uning orzu-intilishlari, dardu armonlari, zafarlari va g‗alabalari bilan chambarchas bog‗liqdir. ajdodlarimiz, ota-bobolarimiz aynan ona tilimiz orqali jahonga o‗z so‗zini aytib kelganlar. shu tilda buyuk madaniyat namunalarini, ulkan ilmiy kashfiyotlar, badiiy durdonalar yaratganlar. o‗tmishda o‗lkamizni bosib olgan turli yovuz kuchlar bizni avvalo o‗z tilimizdan, tariximiz va madaniyatimizdan, dinu diyonatimizdan judo qilishga qayta-qayta urindilar. ular el-yurtimiz boshiga qanday azob-uqubatlar, kulfat va musibatlar solgani tarixdan yaxshi ma‘lum. ammo jasur va matonatli xalqimiz har qanday og‗ir sinovlarda ham o‗z ozodligi va istiqloli uchun mardona kurashdi. bu yo‗lda behisob qurbonlar berdi. har qanday zulm va zo‗ravonliklarga qaramasdan, o‗z ona tilini — milliy g‗ururini saqlab qoldi. nafaqat saqlab qoldi, balki uni har tomonlama rivojlantirib, bugungi avlodlarga bezavol yetkazib berdi. bu borada ma‘naviy jasorat va fidoyilik ko‗rsatgan buyuk arboblarimiz, adib va olimlarimiz, ulamolarimiz, ulug‗ san‘atkorlarimizning xotirasini bugun hurmat va ehtirom bilan yod …

3 / 36

bob badiiy matnda teng tarkibli qo’shma gaplar 1.1 tobe tarkibli qo`shma gaplar qo`shma gaplarning umumiy lisoniy sintaktik qolipi [wpm] u [wpm] ko`rinishiga egadir. o`zbek tilida qo`shma gaplarning, asosan, uch turi ajratiladi: 1. teng tarkibli qo`shma gaplar (qolipi – [wpm], [wpm]). 2. tobe tarkibli qo`shma gaplar (qolipi – [wpm] → [wpm]). 3. mutanosib tarkibli qo`shma gaplar (qolipi – [wpm] ↔ [wpm]). teng tarkibli qo`shma gaplarning mohiyati shundaki, uning tarkibiy qismlari sanalmish sodda gap kesimlarining har biri mustaqil shakllangan bo`lib, ularni osongina alohida sodda gaplarga aylantirib yuborish mumkin. chunonchi, bormang, bormoqchimisiz? kechasi qalin qor yog`di, biroq havo unchalik sovimadi. men seni deyman-u, sen kimni deysan?! tobe tarkibli qo`shma gaplarda ikki yoki undan ortiq sodda gaplar shakllangan [pm] mavjud bo`lsa-da, birinchi sodda gapning markazi mustaqil sodda gap kesimi bo`la olmaydi. u doimo tobe gap markazini shakllantirib, o`z mohiyatini ochishi uchun o`zidan keyin mustaqil kesimli gap bo`linishini talab etadi. masalan, men qo`shiq aytsam, u …

4 / 36

a bog`langan qo`shma gaplar; · nisbiy so`zlar bilan bog`langan qo`shma gaplar; · kesimlik so`zlari bilan bog`langan qo`shma gaplar. qo`shma gaplarni uyushiq kesimli sodda gaplardan (salima o`tirar, turar va yig`lab chopar edi; sotuvchi do`kondagi kitoblardan uch-to`rttasini artib, o`qib chiqdi kabi) hamda sodda va qo`shma gaplar orasidagi «oraliq uchinchi» uyushgan gaplardan (bahor kelar, dala ishlari qizib ketar edi kabi) farqlash lozim. gapning aktual bo`linishi. nutq xusuiylik tabiatiga egaligi sababli gapda ishtirok etayotgan so`zshakllar tartibi bir qadar erkindir. biroq bu «erkinlik» hech qachon umumiy lisoniy qonuniyatlar doirasidan chetga chiqolmaydi. nutq qaysi uslubdaligiga ko`ra, so`zlovchining maqsadi asosida gap tarkibidagi so`zshakllar umumiy tartibga ega bo`ladi. bundan tashqari, nutqiy bosqichdagi istalgan gap mazmunan ma‘lum voqelikni ifodalash bilan birga, so`zlovchi axborotni nima maqsadda uzatayotganligini ham bildiradi. chunonchi, salima universitetdan qaytdi gapida muayyan shaxsning (ya‘ni salimaning) universitetdan qaytishi voqeligi xabar qilingan, bu birinchidan. ikkinchi jihatdan e‘tibor qaratsak, gapda so`zlovchining tinglovchiga salimaning qaerdan qaytganligi haqidagi ma‘lumotni yetkazish maqsadi ham …

5 / 36

adi. gapda ifodalangan fikrning ma‘lum qismi, ya‘ni ifoda asosi tema (ma‘lum demakdir) va noma‘lum qismi, ya‘ni ifoda yadrosi rema (yangilik demakdir) deb ham yuritiladi. gapning rema qismi kommunikativ (axborot yetkazish) nuqtayi nazaridan ahamiyatli bo`ladi. savol har doim remani aniqlash uchun beriladi. gapning tema qismi ma‘lum bo`lganligi sababli u so`roq gap tarkibida aynan takrorlanadi. quyida ba‘zi sodda gaplarning tema-rematik, ya‘ni aktual bo`linishiga diqqat qiling: tema rema salima (qayerdan?) universitetdan qaytdi universitetdan (kim?) salima qaytdi bahorda (nimalar?) gullar ochiladi gullar (qachon?) bahorda ochiladi karim (nimani?) kursini tuzatmadi kursini (kim?) karim tuzatmadi gapning aktual bo`linishi gapning shakliy bo`linishiga qarama-qarshi turadi. agar shakliy (formal) bo`linishda gap tarkibidagi grammatik element (kesim, hol, to`ldiruvchi, aniqlovchi kabi)larga e‘tibor qaratilsa, aktual tuzilmada gapning ma‘no jihatdan bo`linishi nazarda tutiladi. aktual bo`linishda fikr ma‘lumdan noma‘lumga qarab boradi. aktual bo`linish gapning formal bo`linishi bilan mos kelishi ham, kelmasligi ham mumkin3. chunonchi, ikki dugona olimpiadada g`olib bo`lishdi; chekish mumkin emas gaplarida ikki …

Want to read more?

Download all 36 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "badiiy matnda tobe tarkibli qoʻshma gaplar"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mirzo ulug‘bek nomidagi o‘zbekiston milliy universiteti tarix fakulteti tarix yo‘nalishi _______________________________________ fanidan kurs ish mavzu: badiiy matnda tobe tarkibli qoʻshma gaplar bajardi: ________________________ qabul qildi: ________________________ toshkent 2024 badiiy matnda tobe tarkibli qoʻshma gaplar mundarija kirish 3 i bob badiiy matnda teng tarkibli qo‘shma gaplar 5 tobe tarkibli qo`shma gaplar 5 teng tarkibli qo`shma gaplarning mohiyati 11 ii bob bog‘langan va bog‘lovchisiz qo‘shma gaplar 17 bog‗langan qo‘shma gaplar 17 bog‗lovchisiz qo‘shma gaplar 26 xulosa 33 foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati 35 12 kirish o'zbekistonning mustaqillikka erishganligi va hozirgi kunda respublikamizda amalga oshi...

This file contains 36 pages in DOCX format (337,7 KB). To download "badiiy matnda tobe tarkibli qoʻshma gaplar", click the Telegram button on the left.

Tags: badiiy matnda tobe tarkibli qoʻ… DOCX 36 pages Free download Telegram