иқтисодий кўрсаткичларни прогнозлашда эконометрик моделлардан фойдаланиш

PPT 31 стр. 1,6 МБ Бесплатная загрузка

31 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,6 МБ

Тип файла PPT

Страницы 31

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 31

«ижтимоий-иқтисодий жараёнларни моделлаштириш ва башорат қилиш»фанидан иқтисодий кўрсаткичларни прогнозлашда эконометрик моделлардан фойдаланиш 1. ижтимоий-иқтисодий прогнозлашнинг умумий тушунчалари ва объектлари. 2. прогнозлаш усуллари ва уларнинг турлари. 3. эконометрик тенгламалар тизими ёрдамида прогнозлаш услубиёти.. * ижтимоий-иқтисодий прогнозлашнинг умумий тушунчалари ва объектлари прогноз - бу эҳтимол йўналишлар, объектлар ва ҳодисаларнинг ривожланиши натижалари. прогнозлаш - бу объектни ривожлантириш истиқболини белгилаб берадиган махсус илмий тадқиқотлардир. прогнозлаш нима бўлиши мумкинлигини кўрсатиб беради; режалаштириш - бўлиши шарт деган маънони билдиради. прогнозлаш соҳалари жуда кенг: географик, геологик, экологик, иқтисодий, социал, ташқи-сиёсий, юридик ва ҳ.к. иқтисодий прогнозлаш - бу иқтисодий қонунларга илмий ёндошган ҳолда иқтисодий тизимларни прогнозларини тузиш жараёнидир. иқтисодий прогнозлаш – бу, иқтисодий жараёнларни билишнинг илмий усуллари ҳамда прогнозлашнинг барча усул ва йўллари йиғиндисини қўллаш орқали иқтисодий прогнозларни ишлаб чиқишидир. * * * иқтисодий прогнозлашнинг назарий муҳим муаммоларидан бири прогнозлар турларининг тузилиши ҳисобланади. турлар - ҳар хил мезонлар ва белгиларига асосланиб қурилиши мумкин. масалан, объектларга, прогнозлаш усулларига, ечиладиган …

2 / 31

ш шароитларидан чеклашади. унинг вазифаси ўрганилаётган объект бор тенденциялар сақланган ҳолда қандай ривожланишини ўрганишдир. норматив прогнозлар: изланувчи прогнозларидан фарқли ўлароқ олдин қўйилган мақсадлар базасида ишлаб чиқилади. унинг вазифаси мақсад қилиб олинаётган объектнинг келажакдаги ҳолатини прогнозлаш йўли ва эришиш вақтини аниқлашдир. * * усул – бу, ўрганиш йўллари ва усулларини танлаш ҳамда шу тармоқдаги ҳақиқат кўринишларини умумийлаштиришдир. иқтисодий прогнозлашнинг усули ҳар бир тармоқда бўлганидек изланаётган объектларга қарашли, ўрганилаётган омил ва кўринишлар асосига кириш мумкин бўлган диалектик усулдир. у умумий илмий усуллар ва изланишига ёндашув ҳамда иқтисодий кўринишларни илмий прогнозлашга асосланган ўзига хос усуллар асосида ишлатилади. умумий ёндошувлардан қуйидагиларни ажратиш мумкин: - тарихий ёндашув; - комплекс ёндашув; - тизимли ёндашув; - структуравий ёндашув; - тизимли-таркибий ёндашув. * ҳозирги кунда келажакни баҳолашни 2 тури ҳаётга тадбиқ этилган. илмий баҳолаш ва ноилмий кўра билиш. келажакни илмий баҳолашнинг турлари: олдиндан айтиб бериш - бу келгусидаги муаммони ҳал қилишнинг мумкин бўлган ёки исталган истиқболда ҳолатини баён …

3 / 31

илиш - келажакни баҳолашнинг ишончлилик даражасига қараб бири биридан фарқ қилади. * аввало иқтисодий тизимни ривожланишини мақсади аниқланади. қуйидаги мақсадга келажакда бўлиши мумкин ҳолатлари ўрганилиб прогноз қилинади. энг самарали танланган ривожланиш вариантлари, комплекс дастурларни тузилишига информацион база сифатида қўлланиб, прогноз қилинган ҳолатга тизим эришиш учун, қандай тадбирлар амалга оширилиши кераклигини дастур кўринишида тўзиб олинади. истиқболлаш жараёни объектни таҳлилидан бошланади. бу таҳлил объектни танлаш, прогнозлаш мақсадида, объектга таъсир этувчи омилларни ўрганиш, унинг таркиби, бошқариш усулларни ўрганишдан иборат. иқтисодий тизим жуда катта ва мураккаб бўлгани учун уни ўрганишда тизимли таҳлил усули қўлланади. бу усулни асосий тамойиллари қуйидагича: 1. мураккаб тизим жуда кўп элементлардан иборат. бу элементлар бир-бири билан боғланган бўлиб, мураккаб структурани ташкил этади. 2. мураккаб тизим яхлитлик хусусиятига эга. бундай тизимлар ҳар доим мақсадга интилган бўлади, самарали ҳолатга эришишга ҳаракат қилади. * * прогнозлаш усуллари ва уларнинг турлари прогнозлаштириш масштабига кўра макроиқтисодий ва микроиқтисодий прогнозларга ажратилади. тузилиш интервали бўйича оператив, қисқа …

4 / 31

атижаларини қайта ишлаш. экспертларнинг ўзлари иккинчи босқичда қатнашадилар. * тайёргарлик иши уч қисмдан иборат: 1) савол шакли ва мазмунини белгилаш. 2) саволларни тузиш. 3) экспертларни шахсан танлаш ва жалб этиш. сўров шакллари: интервью олиш, мулоқот, йиғилиш, ғояларни танлаш, ўйинлар ўтказиш, анкета тузиш ва дельфи усули. сўроқлар индивидуал ёки гуруҳларда, юзма-юз ва сиртдан ўтказиш мумкин. анкета ва интервьюларда саволни танлаш қийин. саволлар очиқ ёки ёпиқ ёки бир неча шаклда бўлиши мумкин. очик жавоблар сифатли ёки эркин ҳолда сонли ифодалар бўлади. ёпиқ саволга жавоблар: «ҳа», «йўқ», «билмайман» сингари бўлади. кўп саволлар бўлганда зарур жавоб чизилади. экспертлар гуруҳини тузиш. авваламбор экспертларни танлаш, уларнинг малакаларига эътибор бериш ва кейинчалик гуруҳлар тузиш зарур. * керакли белгилардан экспертнинг ишчанлиги, маҳорати, ўрганилаётган соҳанинг мутахассиси бўлиши зарур. бунинг учун кўп мутахассисларга савол берилиб, у ёки бу соҳада ким эксперт эканлигини сўраш мумкин. кейинчалик энг кўп овоз олган экспертни гуруҳга киритиш лозим: ишбилармонлик билан иштирокчиларнинг бошқа сифатлари илмий ёндашиши, …

5 / 31

сқичда сеанс натижалари бошқа мутахассислар гуруҳи томонидан қайта ишланади. бу босқичда жами ғоялар танқид этилади ва ғоялар, таклифларнинг сўнгги рўйхати тузилади. бу рўйхатга самарали ва амалий ғоялар киритилади. дельфи усули. дельфи усули ақш да хх асрнинг 60-йилларда яратилган. у сиртдан сўров ўтказишга асосланган. унинг хусусиятлари: сиртқи, аноним, сўровлар бир неча босқичларда ўтказилади ҳамда тескари алоқа мавжуд, биринчи турдан ташқари ҳар гал экспертлар олдинги турдаги натижалар ҳақида аҳборот олишади. дастлаб экспертларга анкеталар тарқатилади, унда муаммо изоҳланади, саволлар рўйхати ва унга жавоб бериш тавсифи келтирилади. эксперт жавобларни имзо қўймасдан почта орқали жўнатилади. ташкилотчилар экспертлар жавобларини қайта ишлайди, баҳо чиқаради. мазмун жиҳатдан ўртачалар, фарқлар ва дисперсия ҳисобланади. бир ой ўтгандан кейин иккинчи тур ўтказилади. экспертларга биринчи тур натижалари баён қилиниб саволлар берилади. биринчи тур жавобларини инобатга олиб экспертлардан саволларга жавоб бериши сўралади. жавоблар яна умумлаштирилиб зарур бўлса яна қўшимча турлар ўтказилади. агар учинчи турдан сўнг жавоблардаги фарқлар катта бўлмаса сўров ўтказиш тухтатилади. охирги …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 31 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "иқтисодий кўрсаткичларни прогнозлашда эконометрик моделлардан фойдаланиш"

«ижтимоий-иқтисодий жараёнларни моделлаштириш ва башорат қилиш»фанидан иқтисодий кўрсаткичларни прогнозлашда эконометрик моделлардан фойдаланиш 1. ижтимоий-иқтисодий прогнозлашнинг умумий тушунчалари ва объектлари. 2. прогнозлаш усуллари ва уларнинг турлари. 3. эконометрик тенгламалар тизими ёрдамида прогнозлаш услубиёти.. * ижтимоий-иқтисодий прогнозлашнинг умумий тушунчалари ва объектлари прогноз - бу эҳтимол йўналишлар, объектлар ва ҳодисаларнинг ривожланиши натижалари. прогнозлаш - бу объектни ривожлантириш истиқболини белгилаб берадиган махсус илмий тадқиқотлардир. прогнозлаш нима бўлиши мумкинлигини кўрсатиб беради; режалаштириш - бўлиши шарт деган маънони билдиради. прогнозлаш соҳалари жуда кенг: географик, геологик, экологик, иқтисодий, социал, ташқи-сиёсий, юридик ва ҳ.к. иқтисоди...

Этот файл содержит 31 стр. в формате PPT (1,6 МБ). Чтобы скачать "иқтисодий кўрсаткичларни прогнозлашда эконометрик моделлардан фойдаланиш", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: иқтисодий кўрсаткичларни прогно… PPT 31 стр. Бесплатная загрузка Telegram