me'yor-so'z tahlili

PPT 13 pages 2.2 MB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.2 MB

File type PPT

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

adabiy til va nutq madaniyati me`yor-so`zning mavjud bo`lgan ma`nosi, fonetik tuzilishi. s.i.ojegov fikricha, “me`yor-bu ijtimoiy jarayonda birga mavjud bo`lgan, bor bo`lgan, yangi paydo bo`lgan yoki o`tmishning kam ishlatiladigan til unsurlarini (lug’aviy, talaffuz, morfologik, sintaktik) tanlashning natijasi sifatida shakllangan, jamiyatga xizmat qiladigan foydali til vositalari yig’indisidir, keng ma`noda bu unsurlarni baholashdir”. adabiy me`yor o`z holicha shakllanadi. uning shakllanish va taraqqiyotiga tilning tarkibiga kiruvchi lahja, shevalar turlicha hissa qo`shadilar. qaysi hududda savdo, fan madaniyat taraqqiy etgan bo`lsa, me`yorga ham o`sha hududdagi shevalarning ulushi ko`proq bo`ladi. me`yor til qurilishi unsurlarining hammasiga tegishli. adabiy me`yor umumiy me`yordan olinadi, unga suyanadi. adabiy me`yor umumiy me`yorning xususiy ko`rinishi bo`lgani uchun undan hajm jihatidan kichikdir. so`zlovchi yoki tinglovchi gapirganda yoki eshitganda ma`lum odob, axloq me`yorlariga rioya qiladi, chiroyli va ta`sirchan gapirishga intiladi, tilga hurmat bilan munosabatda bo`ladi, o`z gapi va o`zgalar gapiga e`tiborli bo`ladi, o`rinli so`zlash va tinglash madaniyati, suhbat va munozara madaniyatiga amal qiladi. bular umum-me`yor …

2 / 13

“o`zbek orfografiyasining asosiy qoidalari” ga tayanadi. hozirgi yozuvimiz lotin alifbosiga asoslangan bo`lib, 29 ta harf va 3 ta harf birikmasidan iborat. bu me`yor 10 ta tinish belgisi asosida ish yuritadi (nuqta, vergul, ikki nuqta, nuqtali vergul, tire, undov belgisi, so`roq belgisi, ko`p nuqta, qo`shtirnoq, qavs) nutq sharoitiga qarab til birliklarining eng ma`qulini qo’llash adabiy tilning uslubiy me`yori hisoblanadi. sinonimlardan noto`g’ri foydalanish, so`z takror ayrim eskirgan so`zlarni qo`llash nutqni uslubiy jihatdan buzadi o`rta asrlarda axloq fan sifatida yuzaga keldi. farobiy, ibn sino, nasriddin tusiy, jaloliddin davoniy, sabzavoriy, g`iyosiddin mansur kabi olimlarning asarlarida axloq fanining mavzusi vazifalari, maqsadi nazariy va amaliy jihatdan isbotlab berildi. xiii asrda yashagan ibn arabiyning “tahzibul axloq” (“xulqiy tarbiya haqida”), “kitobul axloq” (“axloq kitobi”), abu bakr qalandarning “qalandarnoma” asarlari, xv asrda yashagan husayn voiz koshifiyning “axloqi muhsiniy”, xvi asrda yashagan poshshoxo`ja abduvahobxo`janing “gulzor”, “miftoh ul- adl” (“adolat kalidi”), xvii asrda yashagan abdurahmon ibn abdukarimning “muftoh u-l axloq”, xviii …

3 / 13

biy me`yorlarni u mukammal o`rganmog’i hayotiy zaruratdir. agar o`qituvchi nutqi adabiy til me`yorlariga to’la mos kelsa bu o`quvchilarning yutug’idir. chunki bola ustozidan ta`lim oladi, hattoki unga taqlid ham qiladi. to`g’ri, boshqa soha vakillaridan ham adabiy til me`yorlariga rioya qilgan holda so`zlash talab etiladi. ammo o`qituvchi kelajak avlod tarbiyachisi sifatida bola dunyoqarashini shakllantiradi. shuning uchun ham o`qituvchi har qanday vaziyatda va har qanday sharoitda o`z nutqiga e`tiborli bo`lmog’i talab etiladi. adabiyotlar: 1. qilichev e., qilichev b. nutq madaniyati va uslubiyat asoslari. buxoro, 2002. 2. qo`ng`irov r, begmatov e. tojiyev yo. nutq madaniyati va uslubiyat asoslari. t., 1992. 3. qudratov t. nutq madaniyati asoslari. t., 1993. 4. begmatov e., boboyev a., asomiddinova m. adabiy norma va nutq madaniyati. t., 1983. 5. tojiyev yo, hasanova n, tojimatov h, yo`ldosheva o. o`zbek nutqi madaniyati va uslubiyat asoslari. t., 1994. 6. www.ziyonet.uz

4 / 13

5 / 13

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "me'yor-so'z tahlili"

adabiy til va nutq madaniyati me`yor-so`zning mavjud bo`lgan ma`nosi, fonetik tuzilishi. s.i.ojegov fikricha, “me`yor-bu ijtimoiy jarayonda birga mavjud bo`lgan, bor bo`lgan, yangi paydo bo`lgan yoki o`tmishning kam ishlatiladigan til unsurlarini (lug’aviy, talaffuz, morfologik, sintaktik) tanlashning natijasi sifatida shakllangan, jamiyatga xizmat qiladigan foydali til vositalari yig’indisidir, keng ma`noda bu unsurlarni baholashdir”. adabiy me`yor o`z holicha shakllanadi. uning shakllanish va taraqqiyotiga tilning tarkibiga kiruvchi lahja, shevalar turlicha hissa qo`shadilar. qaysi hududda savdo, fan madaniyat taraqqiy etgan bo`lsa, me`yorga ham o`sha hududdagi shevalarning ulushi ko`proq bo`ladi. me`yor til qurilishi unsurlarining hammasiga tegishli. adabiy me`yor umumiy me`yordan olina...

This file contains 13 pages in PPT format (2.2 MB). To download "me'yor-so'z tahlili", click the Telegram button on the left.

Tags: me'yor-so'z tahlili PPT 13 pages Free download Telegram