kompenstator - moslanish jarayonlari

PPT 41 pages 7.4 MB Free download

41 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 7.4 MB

File type PPT

Pages 41

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 41

слайд 1 ўзбекистон республикаси соғликни сақлаш вазирлиги тошкент педиатрия тиббиёт институти патологик анатомия ва секцион курси кафедраси лекция № 11 компенсатор – мосланиш жараёнлари мосланиш – кенг биологик тушунча бўлиб, организмни хаёт фаолиятидаги ривожланадиган хамма жараёнларни бирлаштириб, шулар ёрдамида ташқи мухит билан ўзаро таъсирини амалга оширади. турни сақлаб қолишга йўналтирилган шунинг учун соғлом ва касал организмни қамраб олади. компенсация – мосланишни хусусий ифодаси бўлиб, касаллик пайтида бузилган аъзони функцияни коррекцияси учун (критик вазиятда ўзини сақлаб қолиш учун) компенсатор ва вазиятли бўлади. компенсация ифодаланиши хар хил бўлади ва одатда организмни алохидаги бўлимига таъллуқли бўлади. компенсатор – мосланиш жараёнлари касаллик пайтида пайдо бўлиб, унинг кечишида мухим роль ўйнайди. компенсатор – мосланиш жараёнлари 3 фазада ўтади: тикланиш, мустахкамланиш ва холдан тойиш (декомпенсация). компенсацияни тикланиш фазасида – патоген омил таъсирига жавобан хамма структур захиралар жалб қилинади ва аъзоларда (системаларда) модда алмашинуви ўзгаради. мустахкамланиш фазасида аъзо (системаларни) модда алмашинуви ва структураси қайта қурилади, юқори юклама …

2 / 41

оқибатидаги катталашуви гипертрофия ва гиперплазияга кирмайди. умумий гигант ўсиш ёки алохида аъзоларни ва тўқимани гигантизми (ичак, оёқ - қўлларни гиршпруг касаллиги) эпидермисни мугуз қаватини қалинлашуви ихтиоз тирноқларни (онихогрифоз). морфологик ифодаси - аъзо ўлчамда катталашган, конфигурациясини сақланиб қолади. ковак аъзоларда - эксцентрик гипертрофия (аъзо бўшлиғи ҳажми кенгайган. масалан: юракда) - концентрик гипертрофия (аъзони бўшлиғининг ҳажми камайган) - баъзи безли аъзолар юзаси тугунли кўринишга киради. шундай қилиб гипертрофияланган аъзоларда функцияни кучайишини сабаби. 1. хужайра ичи махсус тузилмаларни сонини ортиши. 2. янги хужайралар хосил бўлиши хисобига. таснифи келиб чиқиш механизмига кўра 1.ишчи (компенсатор) гипертрофия. - фаол, компенсатор ёки тоногенли - кўндаланг, пассив ёки миоген 2. викар (ўрнини тўлдирувчи) гипертрофия. 3. нейрогуморалли (гормонал ёки коррелятивли) гипертрофия ва гиперплазия - хомиладорлик ва лактациясида (бачадон ва сут безларида плазия) - тухумдонни дисфункциясида – эндометрияни безли – кистозли гиперплазияси - эркакларда мояк атрофиясида гинекомастияда - гипофизни олдинги бўлагини аденомаси (акромегалия). 4. гипертрофик ўсиш кўпинча сурункали яллиғланишларда кузатилади. …

3 / 41

табақалашган бошқа турдаги хужайралар пайдо бўлиши билан таърифланади. метаплазия бириктирувчи тўқимада ёки эпителийда камроқ бошқа аъзоларда кузатилади. дисплазия табиатан ўсма хисобланмайдиган қайтар пролефератив жараёнлар жумласига киради (сурункали гастритда). тўқималарни қайта қурилиши мосланишни морфологик ифодаси масалан: коллатерал қон айланиши ўпкада ателактаз ўчоқларида альвеоляр эпителияни кубсимон шаклга кириши. уюшиш 1. жарохатни битиши 2. ўлган майдон ёки тромба массаси ичида бириктирувчи тўқима билан алмашинади. 3. инкапсуляция. регенерация тўқимани қайта қурилиши - лотинча regeneration – қайта туғилиш, қайтадан пайдо бўлиш, тикланиш деган сўздан олинган. халок бўлган тўқима структур элементлари ўрнига, янгиларини ҳосил бўлишига ва функцияси тикланади. регенератор жараёни, ахамияти гомеостазни материалли субстрат билан таъминланиши. регенерацияни хужайравий ва хужайра ичи шаклари тафовут қилинади. регенерацияни хужайравий шакли учун хужайраларни амитотик ва митотик йўл билан кўпайиши характерли бўлади хужайра ичи регенерацияси органоидли ва органоид ичи бўлиши мумкин. ультраструктураларни (ядро, митохондрий, рибосом, гольжи комплекси ва бошқа) ва уларни компонентларини ўлчамларини (гипертрофия) ва сонини (гиперплазия) ортиши ҳисобига. морфогенез: пролиферация …

4 / 41

ишига, хужайраларни пролифератив фаоллигига, патологик жараён характерига боғлиқ. регенерацияни таснифи: физиологик регенерация реператив ёки тикланиш регенерация патологик регенерация реператив тикланиш ҳужайра ва тўқимани шикастлантирувчи хар хил патологик жараёнларда таъсир оқибатида кузатилади. тўлиқсиз ва тўлиқ турлари тафовут қилинади. патологик регенерация қуйидаги ҳолларда кузатилади. айнаган регенератор жараён пролиферация ва табақаланиш фазаларини ўрин алмашинувини бузилиши. гипер ёки гипорегенерация метаплазия кузатилади. алохида аъзо ва тўқималарни регенерацияси қонни регенерацияси физиологик регенерация интенсивлиги билан фарқланади экстрамедуляр қон яратиш ўчоқлари пайдо бўлади ёғли кўмикни миелоидли метаплазия кузатилади қонни патологик регенерацияси қон яратиш издан чиқиши ва айнаши функционал етилмаган тўла қийматли бўлмаган ва тез парчаланиб кетадиган қон элементлари хосил бўлади. кўмик жуда юқори пластик хусусиятига эга ва шикастланганда тўлиқ тикланади. лимфатик тугунлар регенерацияси олиб келувчи ва олиб кетувчи томирлар ва атрофидаги бириктирувчи тўқима билан сақланиб қолганда кузатилади. қон томирлар регенерацияси уларни калибрасига боғлиқ (диаметрига). майда томирлар 2 йўл билан регенерацияланади: куртакланиш ва аутоген йўл билан. йирик томирларда хар …

5 / 41

бўлганда асоратланмаганда бирламчи суяк битиши кузатилади. синган суяклар орасида бошланишида гематома вужудга келиб, унга ёш мезенхимал тўқима элементлари ва томирлар ўсиб киради. бунинг натижасида дастлабки юмшоқ бириктирувчи тўқима қадоғи хосил бўлади. кейинчалик узил кесил суяк қадоғи хосил бўлади. суяк ўз функциясини бажара бошлаганда статик босим таъсирида нормал тузилишли суяк тўқимаси ҳосил бўлади. мушак тўқимасини регенерацияси. 1. силлиқ мушак регенерацияси: - силлиқ мушак тўлиқ ёки тўлиқсиз регенерацияланади. - бириктирувчи тўқима элементларидан метоплазия йўли билан. 2. кўндаланг тарғил мушак – сарколемма сақланиб қолса кузатилади. юрак мушаклари регенерацияси кўндаланг тарғил мушаклари сингари дефект чандиқланади. а. эпителий регенерацияси юқори қобилятга эга. б. шиллиқ қаватдаги регенерацияси крипталарда безларни чиқарув найида сақланган хужайралар хисобига амалга ошади. - жигар ошқозон ости безини, буйрак ички секреция безларини махсус эпителийсини регенерацияси регенерацион гипертрофия типида амалга ошади. - шикастланган майдонда бириктирувчи тўқима хосил бўлади. - перефериясида сақланиб қолган паренхима хужайраларни гиперплазияси ва гипертрофияси кузатилади. буйрак – тубулляр базал мембрана сақланиб …

Want to read more?

Download all 41 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kompenstator - moslanish jarayonlari"

слайд 1 ўзбекистон республикаси соғликни сақлаш вазирлиги тошкент педиатрия тиббиёт институти патологик анатомия ва секцион курси кафедраси лекция № 11 компенсатор – мосланиш жараёнлари мосланиш – кенг биологик тушунча бўлиб, организмни хаёт фаолиятидаги ривожланадиган хамма жараёнларни бирлаштириб, шулар ёрдамида ташқи мухит билан ўзаро таъсирини амалга оширади. турни сақлаб қолишга йўналтирилган шунинг учун соғлом ва касал организмни қамраб олади. компенсация – мосланишни хусусий ифодаси бўлиб, касаллик пайтида бузилган аъзони функцияни коррекцияси учун (критик вазиятда ўзини сақлаб қолиш учун) компенсатор ва вазиятли бўлади. компенсация ифодаланиши хар хил бўлади ва одатда организмни алохидаги бўлимига таъллуқли бўлади. компенсатор – мосланиш жараёнлари касаллик пайтида пайдо бўлиб, уни...

This file contains 41 pages in PPT format (7.4 MB). To download "kompenstator - moslanish jarayonlari", click the Telegram button on the left.

Tags: kompenstator - moslanish jarayo… PPT 41 pages Free download Telegram