anorganik kimyoning predmeti va vazifalari

PDF 23 pages 495.3 KB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 495.3 KB

File type PDF

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

mundarija kirish. i bob. asosiy adabiyotlar tahlili 1.1. anorganik kimyoning predmeti va vazifalari. 1.2. anorganik moddalarning turlari. ii bob. eksperimental qism. 2.1. moddalar va ularning agregat holatlari. 2.2. sublimatlanish xodisasi va uning tasnifi. xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati i bob. asosiy adabiyotlar tahlili 1.1. anorganik kimyoning predmeti va vazifalari kimyo fani - tabiatni o'rganuvchi fanlardan biridir. kimyo fani tabiatning bir-butunligini, jismlar va hodisalar orasida bog'liqlikni, u materiyadan iborat ekanligini o'rganuvchi fandir. materiyaning harakat formalari har xildir. jismlarning qizishi va sovishi, nur sochish, elektr toki, kimyoviy o'zgarishlarning hammasi materiya harakatining turli formalaridir. materiya hech qachon yo'qolmaydi va yo'qdan bor bo'lmaydi, u faqat bir turdan ikkinchi turga o'tib turadi. kimyo – tabiiy va sun’iy moddalarning tarkibi, tuzilishi va xossalarini, ularning o'zgarishlarini hamda moddalarning o'zgarishida sodir bo'ladigan hodisalarni o'rganadigan fandir. kimyo fanining predmeti barcha tabiiy va sintetik moddalardir. kimyo fanining vazifalari: a) aholining oziq-ovqat mahsulotlariga va keng istemol mollariga bo’lgan ehtiyojini to’laroq qondirish. b) …

2 / 23

y o’zgarishlar natijasida hosil bo’lgan moddalarning xossalarini o’rganadi, ulardan foydalanish yo’llarini aniqlaydi va insoniyat uchun muhim bo’lgan moddalarni topishda ishtirok etadi. tabiatda mavjud bo’lmagan, sintetik yo’l bilan hosil qilingan polietilen, plastmassalar, dori vositalari, kapron, neylon kabi tolalar, avtomabil va boshqa texnik vositalarning ko’plab ehtiyot qismlari sintetik kimyoviy moddalardir. tabiiy va sintetik moddalardan kimyoviy usul yordamida inson organizmi uchun sun’iy organlar, dori-darmonlar, oziq-ovqat mahsulotlari, kiyim-kechaklar, turmush uchun zarur bo’lgan anjomlar qurilish materiallari va boshqalar tayyorlashda keng foydalanilmoqda. bularning barchasi moddalarning fizik va kimyoviy xossalarini o’rganish orqali amalga oshiriladi. hayotni kimyo fanisiz tasavvur qilish mumkin bo’lmaganligi tufayli, atrofimizda sodir bo’layotgan o’zgarishlarning mohiyatini tushinish uchun moddalarni va ularning kimyoviy o’zgarishlari qonuniyatlarini bilishimiz kerak. kimyoviy moddalar va ulardagi o’zgarishlardan insoniyat o’z ehtiyojlari uchun qadimdan foydalanib kelgan. xitoyda, misrda, markaziy osiyoda qishloq xo’jaligi zararkunandalariga qarshi kurashda, turli xil bo’yoqlar ishlab chiqarishda, me’moriy obidalarni barpo etishda, kiyimkechak tayyorlashda kimyoviy moddalar va hodisalardan keng foydalangan. kimyo fanining …

3 / 23

o'yoqlar, portlovchi moddalar va hokazolar ishlab chiqarilmoqda. tabiatda mavjud bo'lmagan moddalarni laboratoriya sharoitlarida va sanoat miqyosida sintez qilinmokda. kimyo sohasidagi yutuqlar yangi foydali moddalar sonini ko'paytiribgina qolmay, balki ulardan foydalanish sohasini ham kengaytiradi, shuningdek, ishlab chiqarish chiqindilaridan foydalanish, chiqindisiz texnologiyaga o'tishga imkon beradi. yog'och qipig'idan foydalanib etil spirti va boshqa mahsulotlar olish, paxta lintidan karboksimetil-selluloza (kms) olish va hokazolar bunga misol bo'ladi. shunday qilib, kimyo - butun xalq xo'jaligini rivojlantirishning muhim omilidir. kimyo fanining predmeti (o’ganadigan obyekti) – moddalardir. 1.2. anorganik moddalarning turlari kimyoviy elementlаr 400 mingdаn ortiq аnorgаnik birikmа hosil qilаdi. bu birikmаlаr quyidаgi to’rt sinfgа bo’linаdi: 1. oksidlаr. 2. аsoslаr. 3. kislotаlаr. 4. tuzlаr. binar birikmalar deb − ikki xil element atomidan tashkil topgan birikmalarga aytiladi. ularga: oksidlar: so2, so3, n2o5, cl2o7, p2o5 ; ayrim kislotalar: hbr, hi, hf, hcl; ayrim tuzlar: nacl, ki, kf. lekin asoslar binar birikma bo’la olmaydi, chunki ularning tarkibida kamida uch xil element …

4 / 23

ham mavjud. t/r o’ksidlarning turlari kimyoviy fo’rmulasi 1 аsosli oksidlаr na2o 2 kislotаli oksidlаr so3 3 аmfoter oksidlаr al2o3 4 tuz hosil qilmаydigаn co 5 qo’sh oksidlаr fe3o4 6 peroksidlаr h2o2 (1- jadval) gidroksidlar. gidroksidlar deb − molekulаsida metаll аtomi vа bir yoki bir nechа gidroksil (oh) gruppаdаn tаshkil topgаn murаkkаb moddаlаrga aytiladi. gidroksidlаrdа metаll аtomi doimo musbаt ion (kаtion), gidroksil gruppа esа o’zgаrmаs mаnfiy ion (аnion) dаn iborаtdir. gidroksil gruppаlar soni metаllning vаlentligigа teng bo’lаdi. tarkibida metall bo’lmagan yagona gidroksid ammoniy gidroksiddir nh4oh. asoslar tarkibidagi gidroksil gruppalar soni ularning kislotaligini bildiradi, masalan: koh -bir kislotali yoki atomli; mg(oh)2 -ikki kislotali yoki atomli; mn(oh)3 -uch kislotali yoki atomli; mn(oh)4 -to’rt kislotali yoki atomli. elementlarning valentligi ortib borishi bilan ularga mos keladigan asoslarning asoslik xossalari ham kamayib boradi. gidroksidlar suvda erishiga ko’ra 2 turga bo’linadi: suvda eriydigan gidroksidlar suvda erimaydigan gidroksidlar. kislotalar kislotа tаrkibidа vodorod аtomi bo’lgаn vа uning o’rnini metаll …

5 / 23

lorod аtomlаri bo’lmаsа, bundаy kislotаlаr kislorodsiz kislotаlаr deyilаdi. mаsаlаn: hcl, hf, h2s, h2se, hcn, hj. tuzlar tarkibida metall ionlari, shunungdek ammoiy ioni va kislota qoldiqlaridan iborat bo'lgan murakkab birikmalarga tuzlar deyiladi. tuzlar, tuz hosil qiluvchi metall ioni va kislota qoldig'i xususiyatiga qarab, har xil turga bo'linadi: t/r gidrooksidlarning nomlari kimyoviy fo’rmulasi 1 normal (o'rta) tuzlar kno3, k2so4 2 nordon (gidro) tuzlar khso4, ca(hso4)2 3 asosli (gidroksi) tuzlar mg(oh)no3, al(oh)so4 4 qo'shaloq tuzlar kal(so4)2 5 kompleks tuzlar [cu(nh3)4]so4, k4[fe(cn)6] (2- jadval) ii bob. eksperimental qism. 2.1. moddalar va ularning agregat xolatlari molekular va nomolekular moddalar moddalami tashkil etuvchi zarrachalar tabiatiga ko‘ra molekular va nomolekular tuzilishdagi moddalarga bo‘linadi. molekula o‘zaro bog‘langan atomlar guruhidan iborat. molekular tuzilishdagi moddalar bir xil molekulalardan tashkil topgan va shuning uchun bunday moddalar tarkibi o‘zgarmas bo‘ladi (ularni dastlab ingliz olimi j. dalton ta’riflagani uchun daltonidlar deb ham ataladi). odatda, moddalar gazsimon holatda molekular tuzilishda bo‘ladi. moddalar suyuq yoki …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "anorganik kimyoning predmeti va vazifalari"

mundarija kirish. i bob. asosiy adabiyotlar tahlili 1.1. anorganik kimyoning predmeti va vazifalari. 1.2. anorganik moddalarning turlari. ii bob. eksperimental qism. 2.1. moddalar va ularning agregat holatlari. 2.2. sublimatlanish xodisasi va uning tasnifi. xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati i bob. asosiy adabiyotlar tahlili 1.1. anorganik kimyoning predmeti va vazifalari kimyo fani - tabiatni o'rganuvchi fanlardan biridir. kimyo fani tabiatning bir-butunligini, jismlar va hodisalar orasida bog'liqlikni, u materiyadan iborat ekanligini o'rganuvchi fandir. materiyaning harakat formalari har xildir. jismlarning qizishi va sovishi, nur sochish, elektr toki, kimyoviy o'zgarishlarning hammasi materiya harakatining turli formalaridir. materiya hech qachon yo'qolmaydi va yo'qdan bor bo'lma...

This file contains 23 pages in PDF format (495.3 KB). To download "anorganik kimyoning predmeti va vazifalari", click the Telegram button on the left.

Tags: anorganik kimyoning predmeti va… PDF 23 pages Free download Telegram