иситма синдроми. ҳарорат ўзгаришлари. антропометрия

PPTX 43 стр. 4,0 МБ Бесплатная загрузка

43 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 4,0 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 43

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 43

иситма синдроми. ҳарорат ўзгаришлари. антропометрия иситма синдроми. ҳарорат ўзгаришлари. антропометрия термиз иқтисодиёт ва сервис университети тиббий фундаментал фанлар кафедраси рузиев ойбек авлаевич 1 иссиқлик-тана фаолияти тезлигини белгиловчи асосий интеграл мезон жонзотлар тана хароратини таъминланишига кўра: гомойотерм – атроф мухит ҳароратидан қатъий назар бир даражада тана хароратини таъминловчилар. пойкилотерм – тана харорати атроф мухит хароратига боғлиқ равишда ўзгарувчи организмларга бўлинади терморегуляция – тана харорати бошқаруви мураккаб бошқарув механизмларидан иборат иссиқлик яратиш ва иссиқлик ажратиб чикаришнинг динамик мувозанати тана хароратининг суткалик тебранишлари қўлтиқ остида – 36,4-37,2ос оғизда - 37,2-37,7ос тўғри ичакда - 36,4-37,2ос ички аъзоларда - 36,4-38,0ос ҳароратнинг минимал даражаси эрталаб соат 5-6 да, максимал даражаси соат 17-18 да. тана ҳарорати мувозанатини таъминлаш йўллари иссиқлик яратиш (кимёвий бошқарув) мушаклар тизими – 50-60% жигар ва оит – 20-30% бошқа аъзо ва тўқималар – 10-20% иссиқлик ажратиб чиқариш (физикавий бошқарув) иссиқлик ўтказиб – конвекция иссиқлик таратиб – радиация буғлаб иссиқлик ажратиб чиқариш йўллари тери …

2 / 43

ташқари" ва θέρμη - "иссиқлик") - тана ҳароратининг кўтарилиши билан бирга келадиган одам танасида ортиқча иссиқликнинг тўпланиши. иссиқлик балансининг бузилишига организмда иссиқлик ҳосил бўлишини ёки ташқаридан иссиқлик келишини кучайтирувчи ҳамда ташқи муҳитга иссиқлик беришни қийинлаштирувчи омиллар сабаб бўлиши мумкин. гипертермияга эрта ёшдаги болалар ва терлаш бузилиши бўлган катталар кўпроқ мойил. гипертермиянинг юқори даражаси иссиқлик зарбаси деб аталадиган қон айланиши ва олий асаб фаолиятининг ўткир бузилишига олиб келиши мумкин. иситма (febris) айрим касалликларнинг белгиси бўлиб, тананинг нормал ҳароратига нисбатан юқори ҳарорат билан намоён бўлади. бу организмнинг пирогенлар (ҳароратни кўтарувчи моддалар) таъсирига қарши носпецифик ҳимоя реакцияси ҳисобланади ва терморегуляция тизимининг вақтинчалик қайта қурилиши орқали амалга ошади. иситмалаш фақат иссиқ қонли ҳайвонларда, жумладан инсонда кузатилади. пирогенлар - организмга ташқаридан кирган ёки унинг ичида ҳосил бўлган моддалар иситмани келтириб чиқаради. пирогенлар турлари экзоген бактерия капсулаларининг термостабил липополисахаридлари; айрим микроорганизмларнинг (дифтерия таёқчаси, стафилококклар, стрептококклар) термолабил экзотоксинлари; вируслар; риккетсиялар; спирохеталар. эндоген интерлейкинлар; ўсма некрози омили; интерферон. …

3 / 43

ҳим аҳамиятга эга. тери оқаради, унинг ҳарорати пасаяди, натижада нурланиш орқали иссиқлик ажралиши чекланади. тер ҳосил бўлишининг камайиши буғланиш йўли билан иссиқлик йўқотилишини камайтиради. соч пиёзчалари мушакларининг қисқариши ҳайвонлар жунининг ҳурпайишига олиб келади, бу эса қўшимча иссиқлик изоляцияловчи ҳаво қатламини ҳосил қилади ва одамларда "ғоз териси" ҳодисаси кўринишида намоён бўлади. субъектив титроқ ҳиссининг пайдо бўлиши тери ҳароратининг пасайиши ва терининг совуқлик сезувчи рецепторларининг таъсирланиши билан бевосита боғлиқ. бу рецепторлардан келган сигнал терморегуляциянинг асосий маркази бўлган гипоталамусга узатилади. сўнгра гипоталамус бош мия пўстлоғига вазият ҳақида хабар юборади ва у ерда тегишли хулқ-атвор шаклланади: маълум бир ҳолатни эгаллаш, иссиқ кийиниш. тери ҳароратининг пасайиши ўрта ва узунчоқ мияда жойлашган титроқ марказининг фаоллашуви натижасида юзага келадиган мушак титрашини ҳам тушунтиради. мушакларда моддалар алмашинувининг фаоллашуви ҳисобига иссиқлик ишлаб чиқариш (қисқариш термогенези) ортади. шу билан бир вақтда, мия, жигар, ўпка каби ички аъзоларда ҳам қисқармайдиган термогенез кучаяди. иситма босқичлари statum fastigii – ҳарорат сақланиши босқичи - …

4 / 43

омиллар таъсирида эндоген пирогенлар ҳосил бўлиши тўхтагандан сўнг бошланади. пирогенларнинг терморегуляция марказига таъсири тўхтагандан сўнг, ўрнатиш нуқтаси нормал даражага тушади ва ҳарорат гипоталамус томонидан кўтарилган деб қабул қилина бошлайди. бу тери томирларининг кенгайишига олиб келади ва организм учун ортиқча бўлган иссиқлик чиқарилади. кўп тер ажралади, диурез кучаяди. ушбу босқичда иссиқлик бериш иссиқлик ишлаб чиқаришдан кескин ошиб кетади. кунлик ҳароратнинг ўзгариш хусусиятига кўра иситма турлари: доимий иситма (febris continua) - тана ҳароратининг узоқ муддатли барқарор кўтарилиши, кунлик ўзгаришлар 1 °c дан ошмайди; ремиттирловчи иситма (febris remittens) - тана ҳароратининг 1,5 - 2°с атрофида сезиларли суткалик тебранишлари. ўзгарувчан ёки интермиттирловчи иситма (febris intermittis) - ҳароратнинг тез, сезиларли даражада кўтарилиши билан тавсифланади, бу бир неча соат давом этади ва кейин тезда нормал қийматларга тушади (масалан, безгакда); гектик ёки ҳолдан тойдирувчи иситма (febris hectica) - суткалик ўзгаришлар 3-5°c га етади, бунда ҳароратнинг тез пасайиши билан кўтарилиши кун давомида бир неча марта такрорланиши мумкин; бузилган …

5 / 43

ги оғриқ; иштаҳанинг пасайиши; нафас олишнинг тезлашиши; уйқучанлик иситманинг ҳимоявий ахамияти бактерияларнинг ўсишини тормозлайди, уларнинг антибиотикларга нисбатан резистентлигини пасайтиради; моддалар алмашинувини кучайтириб, токсик метаболитлар парчаланишини таъминлайди; фагоцитозни фаоллаштиради; қонда химоя оқсиллари миқдорини кўпайтиради (лизоцим, комплемент, интерферон, пропердин); симпатик нерв тизими фаоллигини кучайтириб, юрак фаолиятини стимуллайди, артериал гиперемия чақиради; эритроцитларнинг кислород ташиш қобилиятини оширади; деполардан қон ажралишини таъминлайди; гемопоэзни стимуллайди жигарнинг антитоксик фаоллигини кучайтиради. иситмада аъзо ва тизимлар фаолиятининг ўзгариши мнс: тормозланиш ва қўзғалиш жараёнлари мувозанати бузилади, уйқусизлик, бош оғриғи, галлюцинациялар, алахсираш қон айланиш тизими: қон айланиши минутлик хажми, артериал босим, юрак қисқаришлари сони ортади. эндокрин тизим: гипофиз-буйрак усти бези тизими, қалқонсимон без фаоллиги ортади. ташқи нафас тизими: биринчи босқичда нафас олиш сони камаяди, кейинчалик тезлашиб, юзакилашади. ҳазм қилиш тизими: секретор фаоллиги камайиб, иштаха пасаяди. асосий алмашинув даражаси ортади. азот баланси манфий бўлади иситма учичи босқичида сийдик ажралиши ва тер ажралиши натижасида манфий сув баланси юзага келади тана ҳароратини ўлчаш-термометрия 21 …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 43 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "иситма синдроми. ҳарорат ўзгаришлари. антропометрия"

иситма синдроми. ҳарорат ўзгаришлари. антропометрия иситма синдроми. ҳарорат ўзгаришлари. антропометрия термиз иқтисодиёт ва сервис университети тиббий фундаментал фанлар кафедраси рузиев ойбек авлаевич 1 иссиқлик-тана фаолияти тезлигини белгиловчи асосий интеграл мезон жонзотлар тана хароратини таъминланишига кўра: гомойотерм – атроф мухит ҳароратидан қатъий назар бир даражада тана хароратини таъминловчилар. пойкилотерм – тана харорати атроф мухит хароратига боғлиқ равишда ўзгарувчи организмларга бўлинади терморегуляция – тана харорати бошқаруви мураккаб бошқарув механизмларидан иборат иссиқлик яратиш ва иссиқлик ажратиб чикаришнинг динамик мувозанати тана хароратининг суткалик тебранишлари қўлтиқ остида – 36,4-37,2ос оғизда - 37,2-37,7ос тўғри ичакда - 36,4-37,2ос ички аъзоларда - 36,4-3...

Этот файл содержит 43 стр. в формате PPTX (4,0 МБ). Чтобы скачать "иситма синдроми. ҳарорат ўзгаришлари. антропометрия", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: иситма синдроми. ҳарорат ўзгари… PPTX 43 стр. Бесплатная загрузка Telegram