geoekologik xaritalashtirish

DOC 64.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1452437202_63413.doc geoekologik xaritalashtirish. reja: 1.ekologik xaritalashtirishning mazmuni 2.ekologik xaritalashtirishning tasniflanishi 3.ekologik xaritalarni tuzishning metodologik asoslari 4.amaliy ekologik xaritalashtirish 5.ekologik monitoring natijalari asosida xaritalashtirish 6.geoekologik xaritalashtirish usullarini asoslash. geoekologik xaritalashtirish mazmuni, turlari va tasniflanishi. atrof muxit xolatini xaritada tasvirlash muxim masala, uning ilmiy va axamiyati barchaga ma’lum. ekologik xaritalashtirish deganda faqat birgina «ekologik xarita» ni tuzishni nazarda tutmaslik kerak. «ekologiya» tushunchasiga kura tirik organizmlarning bir-birlari va atrof muxit bilan bo’lgan o’zaro munosabatlarini o’rganish deb qaralsa, u xolda bu yo’nalishda bir necha bir-birlari bilan bog’liq bo’lgan mavzuli xaritalar yaratish mumkinligi ravshan bo’ladi. tabiat muxofazasi, tabiatdan foydalanish, ekologik vaziyatlar, inson bilan tabiat munosabatlarining geografik va ekologik aspektlarini kamrab olganliklari tufayli bu borada ko’plab turli mavzuli analitik va sintetik xaritalar tuzish taqozo etiladi. ekologik xaritalarni mazmuni, funktsional vazifasi (biror maqsadga yo’naltirilganligi), undan foydalanish turiga kura uch tipga: 1) umumekologik, 2) aniq maqsadga yo’naltirilgan, 3) amaliy xaritalarga ajratish mumkin. umumekologik xaritalarga mazmunan keng qamrovli, ko’pgina …

jixatdan qaraganda ushbu toifadagi xaritalar mazmuni ma’lum maqsadga yo’naltirilganligi tufayli tabiat komponentlari yoki resurslaridan foydalanish jarayonida vujudga kelgan ekologik vaziyatni tavsiflaydi. bu borada, masalan, suv resurslaridan foydalanish borasida xududda tarkib topgan ekologik axvol va u bilan bog’liq boshqa jarayon va xodisalar umumlashgan xolda xaritada aks ettiriladi. albatta, asosiy xaritada suv resursidan foydalanish va uning ekologik xamda ijtimoiy-iqtisodiy oqibatlari, ayrim xarita-kesmalarda asosiy xaritani mazmunini to’ldirish maqsadida ba’zi xodisalar tasvirlanadi. bu guruxdagi ekologik xaritalar ma’lum tabiat resurslaridan foydalanish natijasida tarkib topgan axvol (vaziyat) ni tasvirlashga qaratilganligi tufaili mutaxassislar uchun u integral baxolashga xizmat qiladi. amaliy ekologik xaritalar mazmunan tegishli ekologik vaziyatlarni yaxshilashga xizmat qiladi. kartografik jixatdan va o’z oldiga qo’ygan aniq maqsadiga kura bu toifadagi xaritalar sintetik va analitik guruxlarga bo’linadi. sintetik ekologik xaritalar mazmunan ancha boy, ularda xisob-kitob natijalari olingan ko’rsatkichlar, mezonlar, me’yoriy ma’lumotlar, kuzatish asosida erishilgan jamlama ma’lumotlar, tajribaviy va dala axborotlari maxsus kartografik shartli belgilar asosida tasvirlanadi. shuni aloxida …

igan bir turkum mavzuli xaritalar asosida geotizimlarni ifodalanishi eng qulay va samarali usul bo’lib xizmat qiladi. asosiy tadqiqot usullari sifatida landshaft, aerokosmik, landshaft indikatsiyasi, kartografik, miqdoriy, solishtirish va b. qo’llaniladi. ekologik xaritalar asosini landshaftlar tashkil qiladi. amaliy ekologik xaritalashtirish. amaliy ekologik xaritalashtirish xududlarda tabiat muzxofazasi, vujudga kelgan qaltis vaziyatlarni yumshatish, axoli uchun qulay va juda qulay tabiiy muxit yaratish, falokat keltiruvchi tabiat xodisalarini oldini olish, tabiiy muxitni optimallashtirish va boshqa yumushlarda kurashning taktika va strategiyasini aniqlash, loyixa ishlarini amalga oshirishda negiz vazifasini o’taydi. amaliy xaritalar guruxida baxolash, prognoz, chora-tadbirlar majmuasi, inventarlash, tabiatni muxofaza qilish bo’yicha rayonlashtirish, ekologik rayonlashtirish va boshqa turdagi mavzuli xaritalar tuziladi. xaritalar amaliy turdagi ustivorlikka ega bo’lganliklari uchun ularni tayyorlashda me’yoriy, taxlil natijasida aniqlangan kursatkichlar, kuzatish, dala-tajribaviy ishlar(eksperiment) natijalaridan keng fo ydala n iladi. ekologik monitoring natijalari asosida xaritalashtirish. atrof muxitni, xususan suv va xavo xavzalari, tuproqni ifloslanishi, yaylov, o’rmonzorlarni buzilishi, yer resurslarini muomaladan chiqib ketayotganligi muntazam …

obar oshiradi. xarita ko’plab turli ko’rsatkich, miqdoriy ma’lumotlarni o’zida mujassamlashtirgani tufayli, ulardan amaliy foydlanishni osonlashtiradi, samaradorligini oshiradi. bunday xaritalar ma’lum yerlar uchun muntazam tuzib borilishi natijasida ularni kup yillik dinamik o’zgarishidagi qonuniyatlarni aniqlashga imkon beradi. ekologik xaritalarni tuzishda aerokosmik uslubiyotdan foydalanish ancha samarali x;isoblanadi. koinotdan olingan suratlar asosida tuzilgan xaritalar loyixachilar, turli mutaxassislar, olimlarni tabiat muxofazasi, ekologik vaziyatni yumshatish, tabiiy resurslarni maxsuldorligini oshirishdagi ishlarini tez bajarilishi, sifatli qilib amalga oshirishda va ko’zlangan maqsadga erishishda negiz bo’ladi. geoekologik xaritalashtirish usullari. geografik ekologiya tadqiqotlari natijalarini xarita asosida ko’rsatish muxim axamiyatga ega. geoekologik xarita asosida landshaft turi beriladi, chunki u xar bir xudud bo’yicha ma’lum axborot beradi, shuningdek landshaft konturlari asosiy tabiiy chegaralar xisoblaiadi, ular asosida boshqa ko’rsatkichlarning xam bir-birlaridan farqi aniqlanadi. ranglar spektri ekologik vaziyatlar darajalarini bildiradi, shuning uchun xam ranglarni tanlashda vaziyat darajasiga axamiyat berish lozim.(masalan, qulay vaziyat xavorang, falokatli vaziyat qizil rang bo’lishi mumkin). ranglar chegaralari landshaft konturlari bo’yicha o’tkaziladi. …

belgilarni qalinligi yoki shaklini o’zgartirish yo’li bilan intensivligini ko’rsata olish mumkin. bu, ayniqsa, eroziya, deflyatsiya, sho’rlanish, jar eroziyasi, akkumulyatsiya kabi xodisalarni tasvirlashda asqotadi. landshaft konturlarida, shuningdek nomlari «qizil kitob» larga kiritilgan o’simlik va xayvonlarni maxsus belgi bilan ko’rsatish joiz, bunda aylana yoki kup qirrali katak orasiga raqam yoki xayvonning rasmini ko’rsatish yo’li bilan ifodalanishi mumkin. bu borada «o’zbekiston respublikasining ekologik xaritasi» (1991) da berilgan shartli belgilar ancha ob’ektiv chiqqan. shartli belgilarni joylashtirishda albaata, tasvirlanayotgan o’simlik yoki xayvonni ayni shu konturda xozirda tarqalganligini xisobga olish zlrur. tog’lik va tog’ oldi tekisliklarida ushbu shartli belgilarni joylashtirishda siyraklikka amal qilish zarur bo’ladi, respublikada tog’ landshaft konturlari kichikroq bo’lganliklari uchun boshqa belgilar bilan murakkablashib ketadi, natijada xaritani o’qish og’irlashadi. sanoat shaxarlarining atmosfera xavosini ifloslantiradigan toifalari (xavoni ifloslanish indeksi) bo’yicha berilishi va shaxar punsonini ushbu darajaga muljallab (qizil rangda) ko’rsatish ma’qul. dare, kul, suv ombori, kanal, kollektorlarning mineralashuv darajasi ma’lum postlar (stvor) da kartogramma usuli …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "geoekologik xaritalashtirish"

1452437202_63413.doc geoekologik xaritalashtirish. reja: 1.ekologik xaritalashtirishning mazmuni 2.ekologik xaritalashtirishning tasniflanishi 3.ekologik xaritalarni tuzishning metodologik asoslari 4.amaliy ekologik xaritalashtirish 5.ekologik monitoring natijalari asosida xaritalashtirish 6.geoekologik xaritalashtirish usullarini asoslash. geoekologik xaritalashtirish mazmuni, turlari va tasniflanishi. atrof muxit xolatini xaritada tasvirlash muxim masala, uning ilmiy va axamiyati barchaga ma’lum. ekologik xaritalashtirish deganda faqat birgina «ekologik xarita» ni tuzishni nazarda tutmaslik kerak. «ekologiya» tushunchasiga kura tirik organizmlarning bir-birlari va atrof muxit bilan bo’lgan o’zaro munosabatlarini o’rganish deb qaralsa, u xolda bu yo’nalishda bir necha bir-birlari bilan bo...

DOC format, 64.0 KB. To download "geoekologik xaritalashtirish", click the Telegram button on the left.

Tags: geoekologik xaritalashtirish DOC Free download Telegram