geografik axborot tizimlaridan foydalanish va amaliy ahamiyati

DOCX 16 pages 522.5 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 522.5 KB

File type DOCX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

mavzu: geografik axborot tizimlaridan foydalanish va amaliy ahamiyati reja: 1. ob’ektlar, marshrutlar va hududlarni xaritalashtirish 2. hududni turistik rayonlashtirish 3. turistik hududni ma’muriy chegaralari bo‘yicha va haqiqiy chegaralari 4. topografik xaritalarda kartografik generalizatsiya jarayonini o‘rganish 5. tog‘li xududlar obzor-topografik xaritalarining taxririy planini ishlab chiqish va xarita fragmentini tuzish respublikamizda turistik faoliyatni rivojlantirish borasida ma’lum darajada tajriba to‘plandi va endilikda ushbu tajribani tahlil qilish hamda umumlashtirish ehtiyoji tug‘ilmoqda. jahon turizm industriyasi faoliyati tajribasining ilg‘or jihatlarini, iste’molchilar xohishining marketing tadqiqotini, turistik mahsulotlarini shakllantirish va ularni taqdimot etish borasidagi amaliy tadbirlar natijalarini batafsil o‘rganish lozim bo‘lmoqda. turizmni boshqarish tashkilotlari va turistik firmalar o‘z ishida doimo axborot texnologiyalarini o‘zlashtirish muammosiga duch kelmoqda. hududning turistik salohiyatini tadqiq etishda va ularning dasturlarini ishlab chiqish hamda o‘zlashtirishda mutaxassislar makonning turli tomonlarini ifodalovchi ko‘pgina axborotlarga to‘qnash keladilar. bunday turdagi axborotlarga ishlov berishning almashtirib bo‘lmaydigan vositasi bugugi kunda geoaxborot tizimlari (gat) bo‘lib hisoblanadi. bugungi kunda turizm geoaxborot texnologiyalari qo‘llaniladigan …

2 / 16

ildagi amaliy geoaxborot tizimini shakllantirish zarur bo‘lmoqda. topografik xaritalar mazmunini takomillashtirish jarayonini o‘rganish asosan, tasvirlanayotgan obyekt va hodisalarning miqdor va sifat jihatdan o`zgarishlarini aniqlash yo`li bilan 50 yoki 100 yil uchun topografik xaritalarda shartli belgilarning mazmunini tahlil qilish va takomillashtirish. axborot texnologiyalar rivojlangan sari ular bizning hayotimizni hamma tomonlarini o`zgartirib turishibdi. bugun uyali aloqa yoki internetni kichkintoylar ham taniydi. geoaxborot tizimlar esa qadimdan rivojlanib kelayotgan geografiya, geologiya, geodeziya, kartografiya kabi fanlar va ko`pgina soxalarga o`z ta`sirini ko`rsatmoqda. ushbu soxalar tajribasi, ana`nalari, g’oyalariga tayanib yangi vujudga kelayotgan fan va texnologiyalar o`z navbatida ularning rivojlanishiga ham hissa qo`shmoqda. tez va soz, aniq va to`liq ma`lumot bilan ta`minlab geoaxborot tizimlar hududiy va mintaqaviy rivojlanishni idora qilishda, tegishli qaror qabul qilishda nihoyat muhim o`rin tutmoqda. geodeziya, kartografiya va kadastr esa o`z vazifalarni yechishda geoaxborot tizimlarning afzalligidan keng foydalanmoqda. amalga oshirilgan ishlar jadval va matn ko`rinishida keltirilib, bunda topografik xaritaning elementlaridan biri tahlil qilinib chiqiladi. …

3 / 16

h bilan bog`liq holda xaritadagi tarkibning ushbu elementi uchun tegishli o`zgarishlarni shakllantirish. gis-texnologiyasidan foydalanishda operator birinchi navbatda monitor ekranida hosil qilingan va ko‘rish imkoni bo‘lgan skanirlangan tasvirni oladi, ya’ni raqamlanishi kerak bo‘lgan kartografik ma’lumotlarni. raqamlash — rastrli tasvirni vektor ko‘rinishiga o‘tkazish va u orqali raqamli kartalar tuzish, mavzuli kartalar qatlamlarini yaratish, demakdir. bunday holda kartografik generalizatsiya ishlari digitalizatsiya (mexanik raqamlash) jarayoni bilan birga olib boriladi. kartalar tuzishning gis-texnologiyasi nafaqat mavzuli kartalar qatlamini yaratish, balki ularni tahrir qilishni ham ko‘zda tutgan. qatlamlarni sodda qilib tushuntiradigan bo‘lsak, ular oq shaffof varaqlar to‘plami shaklida bo‘lib, har birida geografik asos ob’ektlari (gidrografiya, aholi punktlari, ma’muriy chegaralar, yo‘llar va boshqalar) alohida-alohida tasvirlanadi, bundan tashqari, kartaning maxsus mazmuni elementlari ham ifodalanilishi mumkin. bir-birining ustiga joylashgan bunday shaffof varaqlar kartografik tasvirni hosil qiladi. qatlamlarni raqamlash ba’zi xususiyatlarga ega. kartaning mazmunli elementlarini raqamlashda, har bir element ichidagi nim qatlamlarni farqlash zarur, ya’ni: a) yuza (maydon ko‘rinishdagi ob’ektlar); b) …

4 / 16

motlarni saqlaydi: - dat, yoki wks, dbf, xls wks dbf xls: bu fayllar jadvalli ma’lumotlarga ega. dbase/fox base, ascii bo‘laklovchilar bilan lotus 1-2-3 microsoft access, microsoft exsel mapinfo jadvali, tavni kengaytiruvchi faylidan yoki elektron jadval faylidan tuzilgan bo‘ladi. rastrli tasvirlarni saqlovchi jadvallar ma’lumotlarni vmr, tif yoki gif shakllarida saqlaydi. - fayl nomi > mar: bu fayl grafikli ob’ektlarni ifodalaydi; id: bu fayl mapinfoning kartadagi ob’ektlarni tezda topishini ta’minlovchi fayl bo‘lib, u grafikli turdagi ob’ektlarning nomlari ko‘rsatkichlarini saqlaydi. jadval indeksli faylni ham saqlashi mumkin. indeksli fayl "topish" "nayti" komandasi yordamida kartadagi ob’ektlarni qidirishga imkon beradi. agar ko‘cha, shahar yoki viloyatni topish zarur bo‘lsa, jadvalning kerakli maydonlarini indekslash lozim. indekslar ind faylida saqlanadi. mapinfo dasturi monitor ekranida jadvalni, kartani, ro‘yxatni yoki grafikli shaklni ifodalashi mumkin. har bir tasvir "darcha" "okno" menyusida tanlab olinib, mumkin bo‘lgan maxsus darchada ma’lumotlarni ko‘rsatadi. "kartalar" darchasi ma’lumotning grafikli shaklidagi ifodasi, ya’ni u mazmun jihatidan umumiy qabul qilingan …

5 / 16

yalar, manzillar, telefon raqamlari yoki boshqalar) ega. "ro‘yhatlarǁ darchasidagi yozuvlarni o‘zgartirish, o‘chirish, qo‘shish va ulardan nusxa ko‘chirish mumkin. eslatma: "ro‘yxatlar" "spisok" va "karta" “karti" darchalari o‘zaro bog‘liq: kartadagi vektorga “ro‘yxat” "spisok" qatorining bittasi mos keladi. agar yozuv o‘chirilsa kartada ham tegishli tasvir o‘chiriladi. sichqon yordamida ro‘yxatdagi biror bir ob’ekt belgilansa "kartada" ushbu ob’ekt ham yoritiladi. "ro‘yxatdagi" "v spiske" rastrli tasvirni raqamlashda bo‘sh (axborotsiz) qatorlar va faqat bitta ustun (kosmetik qatlamini raqamlashni bajarishda) hosil qilinadi. ma’lumotlar bazasini to‘ldirish va mavzuli kartani yaratish uchun "ro‘yxat" "spisok" strukturasini olingan buyurtmaga mos ravishda o‘zgartirish kerak. masalan, "chegaralar" qatlami uchun maydonchalar ajratilib, rayon nomi, har bir ma’muriy rayon uchun esa haydaladigan erlar maydoni, qishlok xo‘jalik erlari tarkibi, shudgorlanganlik darajasi (ya’ni rayonning qishlok xo‘jaligi ekinlari umumiy maydonlaridan haydalgan erlar ulushi); "aholi yashash joylari" qatlami uchun - aholi yashash joylarining nomi, ulardagi aholining soni berilishi mumkin. "tuproqlarning sifatiǁ qatlami uchun – indeks ko‘rsatkichi, o‘g‘it turi va solish …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "geografik axborot tizimlaridan foydalanish va amaliy ahamiyati"

mavzu: geografik axborot tizimlaridan foydalanish va amaliy ahamiyati reja: 1. ob’ektlar, marshrutlar va hududlarni xaritalashtirish 2. hududni turistik rayonlashtirish 3. turistik hududni ma’muriy chegaralari bo‘yicha va haqiqiy chegaralari 4. topografik xaritalarda kartografik generalizatsiya jarayonini o‘rganish 5. tog‘li xududlar obzor-topografik xaritalarining taxririy planini ishlab chiqish va xarita fragmentini tuzish respublikamizda turistik faoliyatni rivojlantirish borasida ma’lum darajada tajriba to‘plandi va endilikda ushbu tajribani tahlil qilish hamda umumlashtirish ehtiyoji tug‘ilmoqda. jahon turizm industriyasi faoliyati tajribasining ilg‘or jihatlarini, iste’molchilar xohishining marketing tadqiqotini, turistik mahsulotlarini shakllantirish va ularni taqdimot etish borasid...

This file contains 16 pages in DOCX format (522.5 KB). To download "geografik axborot tizimlaridan foydalanish va amaliy ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: geografik axborot tizimlaridan … DOCX 16 pages Free download Telegram