мухитнинг ифлосланиши

DOC 154.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1452084368_63073.doc мухитнинг ифлосланиши режа: 1. атмосферанинг ифлосланиши муаммолари. 2. сув ресурсларининг ифлосланиши. атмосферанинг ифлосланиши муаммолари. атмосферанинг ифлосланиши деганда унинг таркиби ва ҳоссаларининг инсон саломатлиги, ҳайвонлар, ўсимликлар ва экотизимларга салбий таъсир кўрсатадиган ўзгариши тушунилади. атмосфера табиий ва сунъий йўллар билан ифлосланади. вулқонлар отилиши, чанг тўзонлар, ўрмон, даштлардаги ёнғинлар, ўсимлик чанглари, микроорганизмлар, космик чанг ва бошқалар табиий ифлосланиш манбаларидир. сунъий ифлосланиш манбаларига энергетика, саноат корхоналари, транспорт, маиший чиқиндилар ва бошқалар киради. ҳозирги вақтда атмосфера ифлосланишининг 75% табиий манбаларга ва 25% антропоген манбаларга тўғри келади(5-жадвал). 5-жадвал атмосферага бир йил давомида чиқарилувчи чиқитлар миқдори бирикмалар антропоген чиқиндиларнинг ҳиссаси, % табиий антропоген қаттиқ заррачалар 3700 1000 27 со 5000 304 5,7 cnhm 2600 88 3,3 nox 770 53 6,5 sox 650 100 13,3 cox 485000 18300 3,6 атмосферанинг сунъий ифлосланиш даражаси ошиб бормоқда. атмосферанинг маҳаллий, регионал ва глобал ифлосланиши кузатилади. барча техноген манбалардан ер атмосферасига чиқарилган ифлословчи бирикмалар 6-жадвалда келтирилган. вулқон отилиши натимжасида газ ва …

ҳавони ифлословчи асосий модда ва бирикмаларга аэрозоллар, қаттиқ заррачалар, чанг, қурум, азот оксидлари (nох), углерод оксидлари(со, со2), олтингугурт оксидлари (sох), хлорфторуглеродлар, металл оксидлари ва бошқалар киради. атмосферага ўн минглаб модда ва бирикмалар чиқарилган бўлиб, уларнинг ўзаро бирикиб ҳосил қилган аралашмалари тўла ўрганилмаган. бундай номаълум бирикмаларнинг тирик жонзотларга, шу жумладан инсон соғлиғига таъсири аниқ баҳоланган эмас. атмосферанинг кимёвий, физик, акустик (шовқин), иссиқлик, электромагнит ифлосланиши йирик шаҳарлар ва саноат районларида юқори даражага етган. атмосферанинг энг хавфли ифлосланиши радиоактив ифлосланишдир. радиоактив ифлосланишнинг асосий манбалари ядро қуролининг синовлари, атом эектростанцияларидаги фалокатлар ҳисобланади. радиоактив ифлосланиш рак ва бошқа касалликларнинг ортишига олиб келади. ҳавонинг кучли ифлосланиши инсон соғлиғига, барча жонзотларга салбий таъсир кўрсатади. шаҳарлар ва саноат районларида кишилар ўртасида асаб, юрак-қон томир, сурункали бронхит, эмфизема, нафас қисиши ва ўпка раки касалликларининг кўпайиши кузатилади. кўз касалликлари ва болалар касалликларининг ортиши қайд қилинган. шаҳар ҳавосида саноат корхоналари ва автотранспорт чиқиндиларида канцероген моддалар бўлиб (бенз(а)пирен, ароматик углеводородлар), уларнинг сурункали …

кўрсатмайдиган миқдори руҳсат этилган миқдор рэм(пдк) деб юритилади. бунда зарарли бирикмаларнинг одамнинг меҳнат фаолиятига ва кайфиятига путур етказмаслиги ҳам назарда тутилади. ҳаво ифлосланишининг мунтазам рэм дан юқори бўлиши аҳолининг касалланиш даражасининг кескин ортишига олиб келади. аҳоли яшаш жойларида ҳавонинг ифлосланганлик даражаси ва таьсири рэм кўрсаткичлари бўйича белгиланади. атмосферанинг ифлосланиши индекси (аии) комплекс кўрсаткичи ҳам қўлланилади. турли моддаларнинг таъсир даражасига қараб хилма-хил рэм кўрсаткичлари белгиланган. масалан, қуйидаги рэм кўрсаткичларини ажратиш мумкин: ис гази-3 мг/м3; олтингугурт қўшоксиди-0.05 мг/ м3; хлор-0.03мг/м3; фенол-0,01мг/м3; формальдегид-0.003 мг/м3; қурум-0,05 мг/м3 ва бошқалар. рэм кўрсаткичлари турли давлатларда фарқланиши мумкин. атмосфера ифлосланишини меъёрлаш учун саноат ва транспортда йўл қўйилиши мумкин бўлган ташланмалар – пдв меъёрлари белгиланади. ҳар бир турғун манбалар учун алоҳида пдв меъёрлари тасдиқланади. ушбу меъёрга амал қилиш ҳаво ифлосланишининг рэм даражасида бўлишини таъминлайди. сув ресурсларининг ифлосланиши кейниги пайтларда ички сув хавзалари, денгиз ва океанларнинг ифлосланиши инсониятни ташқишга солмоқда. чнуки сувларнинг ифлосланиши оқибатида табиий муҳит хам зарар кщради. …

р, нефть, радиоактив моддалар ва бошқалар билан ифлосланади. ривожланган давлатларнинг саноат тармоқларида ишлатиладиган тоза сувлар коммунал маиший хщжаликларга сарфланадиган сувлардан бир неча баробар кщпдир. чиқинди сувлар инсонни ичимлик сув билан таъминлашда яроқсиз ъисобланади. чунки, заҳарли моддалар билан тщйинган сув инсон саломатлигига салбий таъсир этади, турли юқумли (дизентерия, терлама, вабо, туляремия, лептосприз, бруцеллёз ва бошқа) касалликларни келтириб чиқаради. кейниги пайтларда шифокорлар полиомиелит, сариқ ва сил каби ксалликлар микробларининг сув орқали хам тарқалишини аниқладилар. чиқинди типлари миқдори тонна ъисобида фоиз ъисобида чуқур қазишда чиқариладиган лойқалар 38428000 80 саноат чиқиндилари 46905000 9 чиқинди оқар сувлар 4477000 8 қурилиш чиқиндилари 574000 1 қаттиқ чиқиндилар 26000 1 портловчи моддалар 15200 радиоактив чиқиндилар ва кимёвий моддалар чиқинди моддалар миқдори кам, ифлосланиш катта хавфга эга хаммаси 48210700 100 кимё саноатида синтетик йщл билан ишлаб чиқариладиган бщёқ, портловчи модда, турли хил дори-дармон, каучку, суньий тола ва бошқалар тоза сувни кщп миқдорда талаб қилади. оқибатда бундай ишлаб чиқариш манбаларидан …

олиш ва уни ташиш йилдан-йилга тезсурхат билан щсмоқда. масалан, дунё океанида 1983 йилда 84 млн т., 1949 йилда 151 млн т., 1958 йилда 369 млн т., 1970 йилда 1500 млн т., 1975 йилда эса 2400 млн. т., нефть маъсулотлари ташилди. океан шельфларидан сщриб олинган нефть шу йили 440 млн тоннага баробар бўлиб, танкерларни ювишда 1% ва шельфлардан нефтни олишда 10 фоизга яқин нефть сув юзасида тарқалган. шундай қилиб, фақатгина 1970 йилда нафтни денгизда ташиш ва қазиб олиш жараёнида 50 млн т. нефть маъсулотлари бекорга сарф бўлган. баъзи маoлумотларга қараганда, кемаларни бензин билан таъминлаб турувчи станциялар йилига 1,2 млн. т. қимматбаъо нефть маъсулотларини сувга қуяди. сув остидан нефтни олишда ачинарли ъодислар рщй бермоқда. масалан, санта-барбара (калифорния) даги биргина нефть қудуьи 10 суткада 900 тонна нефть йщқотган. бир қанча нефть танкерлари халоқатга учраб океанга минг-минг тонна нефть тщккан, натижада бир неча минг км3 сув юзаси юпқа нефть пардаси билан қопланган. бир литр …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "мухитнинг ифлосланиши"

1452084368_63073.doc мухитнинг ифлосланиши режа: 1. атмосферанинг ифлосланиши муаммолари. 2. сув ресурсларининг ифлосланиши. атмосферанинг ифлосланиши муаммолари. атмосферанинг ифлосланиши деганда унинг таркиби ва ҳоссаларининг инсон саломатлиги, ҳайвонлар, ўсимликлар ва экотизимларга салбий таъсир кўрсатадиган ўзгариши тушунилади. атмосфера табиий ва сунъий йўллар билан ифлосланади. вулқонлар отилиши, чанг тўзонлар, ўрмон, даштлардаги ёнғинлар, ўсимлик чанглари, микроорганизмлар, космик чанг ва бошқалар табиий ифлосланиш манбаларидир. сунъий ифлосланиш манбаларига энергетика, саноат корхоналари, транспорт, маиший чиқиндилар ва бошқалар киради. ҳозирги вақтда атмосфера ифлосланишининг 75% табиий манбаларга ва 25% антропоген манбаларга тўғри келади(5-жадвал). 5-жадвал атмосферага бир йил да...

DOC format, 154.0 KB. To download "мухитнинг ифлосланиши", click the Telegram button on the left.

Tags: мухитнинг ифлосланиши DOC Free download Telegram