атмосферанинг табиатдаги аҳамияти ва унинг тирик организмларга таъсири

DOC 109,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1452082973_63069.doc атмосферанинг табиатдаги аҳамияти ва унинг тирик организмларга таъсири режа: 1. атмосферанинг тузилиши ва асосий хусусиятлари. 2. атмосферанинг газ таркиби унинг ўзгармаслиги. атмосферадаги чанг ҳиллари (минерал, органик, космик). атмосферанинг тузилиши ва асосий хусусиятлари. атмосфера ер шарининг ҳаво қобиғи бўлиб, биосферада ҳаёт мавжудлигини таминловчи асосий манбалардан биридир. атмосфера барча жонзотларни зарарли космик нурлардан ҳимоя қилиб туради, сайёра юзасидаги иссиқликни сақлайди. агар ҳаво қобиғи бўлмаганида ер юзасида кундузи +1000с ва кечқурун -1000с ҳарорат кузатилган бўлар эди. атмосферанинг юқори чегараси тахминан 2000 км баландликдан ўтади. атмосфера бир неча қатламлардан иборат бўлиб, унинг асосий массаси (90%) 10-16 км баландликкача бўлган қуйи тропосфера қисмида жойлашган. тропосферада ҳар 100 метрга кўтарилганда ҳаво ҳарорати 0,60с га камаяди ва +400с дан –500 с гача пасаяди. об-ҳаво ва иқлим асосан тропосферадаги жараёнлар билан боғлиқ. атмосферанинг шу қатламида барча ёғинлар ва булутлар ҳосил бўлади, бўронлар юз беради. тропосфера устида 40-50 км.гача баландликда стратосфера жойлашган ва унда ҳарорат пасайиб боради. стратосферада …

мосферадаги ҳар бир газ ўзига хос физик ва кимёвий хусусиятларга эга. атмосферада узоқ вақтдан бери асосий газларнинг нисбатан доимий миқдорлари мавжуд бўлиб, сўнгги йилларда инсон таъсирининг кучайиши натижасида газлар балансининг ўзгариши кузатилмоқда. атмосферадаги азот ва кислороднинг миқдори жуда катта бўлишига қарамасдан салбий таъсир тобора кучайиб бормоқда. кислороднинг асосий манбаи бўлган ўрмонларнинг майдони тезлик билан қисқармоқда, океаннинг нефть махсулотлари билан ифлосланиши фитопланктон (сув юзасида сузиб юрадиган микроскопик ўсимликлар) фаолиятига таъсир кўрсатмоқда. қазилма ёқилғилардан фойдаланиш жараёнида ўнлаб миллиард тонна кислород сарф бўлмоқда. бу жараёнлар келажакда кислород балансининг ўзгаришига олиб келиши мумкин. охирги 150 йил давомида инсон фаолияти натижасида атмосферадаги углерод қўшоксиди(со2 ) ортган. со2 захарли эмас, ўсимликлар учун озуқа ҳисобланади. со2 қисқа тўлқинли қуёш нурларини ўтказади, лекин ердан қайтарилган узун тўлқинли иссиқлик нурланишини ушлаб қолади. 16-расм. атмосферанинг вертикал тузилиши 17- расм. «иссиқхона самараси»: 1 – ер юзасига тушадиган қуёш нури иссиқлиги; 2 – фазога қайтарилган иссиқлик; 3 – иссиқлик нурланишининг ушлаб қолиниши …

қур ўрганилмаган. лекин сўнгги йилларда объектив маълумотлар глобал ҳароратнинг ортиши ва иқлимнинг исиш томонга ўзгараётганлигини кўрсатмоқда. инсон фаолияти натижасида тобора кўплаб чиқарилаётган со2 газини ўсимлик ва океандаги фитопланктон ютиб улгура олмаяпти.иқлим ўзгариши бўйича халқаро экспертлар гуруҳи(иўхэг) фикрича, агар аҳвол шундай давом этадиган бўлса яқин 50 йил ичида ҳарорат 2-40 с га ортиши мумкин. бу музликларнинг эриши ва қуруқликни сув босиши, об-ҳаво шароитларининг кескин ўзгаришларига олиб келиши башорат қилинади. жаҳон ҳамжамияти иқлим ўзгаришининг экологик, иқтисодий, ижтимоий ва сиёсий оқибатларини тушунган ҳолда унинг олдини олиш учун илмий тадқиқотлар, турли тадбирларни амалга оширмоқда. бирлашган миллатлар ташкилоти(бмт)нинг иқлим ўзгариши тўғрисидаги конвенцияси 1992-йили рио-де-жанейродаги атроф-муҳит ва ривожланиш бўйича умумжаҳон конференциясида 155 давлат томонидан имзоланган. ушбу нуфузли халқаро шартноманинг якуний мақсади атмосферадаги иссиқхона газлари миқдорини иқлим тизимига хавфли антропоген аралашувининг олдини оладиган даражада барқарорлаштириш ҳисобланади. бундай даражага экотизимларнинг иқлим ўзгаришига табиий мослашиши учун етарли бўлган, озиқ-овқатни ишлаб чиқариш ва мамлакатларнинг барқарор асосда кейинги иқтисодий ривожланишини ҳавф …

олтинов м, «экология ва инсон» каранг, «узбекистон республикаси биологик хилма-хилликнинг экологик муаммолари» навоий 2006 йил. 6. м.мамардашвили. м.к. сознание и цивилизация. «природа» журнали 1988 йил, 11-сон.

атмосферанинг табиатдаги аҳамияти ва унинг тирик организмларга таъсири - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "атмосферанинг табиатдаги аҳамияти ва унинг тирик организмларга таъсири"

1452082973_63069.doc атмосферанинг табиатдаги аҳамияти ва унинг тирик организмларга таъсири режа: 1. атмосферанинг тузилиши ва асосий хусусиятлари. 2. атмосферанинг газ таркиби унинг ўзгармаслиги. атмосферадаги чанг ҳиллари (минерал, органик, космик). атмосферанинг тузилиши ва асосий хусусиятлари. атмосфера ер шарининг ҳаво қобиғи бўлиб, биосферада ҳаёт мавжудлигини таминловчи асосий манбалардан биридир. атмосфера барча жонзотларни зарарли космик нурлардан ҳимоя қилиб туради, сайёра юзасидаги иссиқликни сақлайди. агар ҳаво қобиғи бўлмаганида ер юзасида кундузи +1000с ва кечқурун -1000с ҳарорат кузатилган бўлар эди. атмосферанинг юқори чегараси тахминан 2000 км баландликдан ўтади. атмосфера бир неча қатламлардан иборат бўлиб, унинг асосий массаси (90%) 10-16 км баландликкача бўлган қуйи тро...

Формат DOC, 109,5 КБ. Чтобы скачать "атмосферанинг табиатдаги аҳамияти ва унинг тирик организмларга таъсири", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: атмосферанинг табиатдаги аҳамия… DOC Бесплатная загрузка Telegram