тупроқ экогигиенасининг муаммолари

DOC 502,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1451617630_62770.doc тупроқ экогигиенасининг муаммолари режа: · тупроқнинг модда алмашиниш жараёнидаги роли ва унинг гигиеник аҳамияти · тупрокнинг асосий хоссалари ва улариинг гигиеник, экологик аҳамияти · тупроқ таркибининг экогигиеник аҳамияти · тупроқнинг намлиги · тупроқнинг ҳавоси · тупроқнинг гигиеник ва экологик аҳамияти · тупроқни ифлослантирувчи манбалар · шаҳар кўчаларини тоза тутишнинг экологогигиеник аҳамияти · шаҳарларшшг экологик ва санитария ҳолатини таъминлашда санитария назоратини уюштириш · саноат корхоналари чиқиндилари ва тупроқнинг муҳофазаси · заҳарли моддаларни транспортировка қилиш ва унга санитария талаби · корхона заҳарли моддаларини зарарсизлантириш ва кўмиш услублари xx асрнинг ўрталари xxi асрнинг бошларида атроф-мухитнинг энг асосий объектларидан бири бўлмиш тупроққнинг инсоннинг антропоген фаолияти оқибати таъсирида ниҳоятда ифлосланаётгани, тупроқ билан бевосита ва билвосита боғлиқ жонли ва жонсиз табиатнинг аҳволи экологик нуқтаи назардан борган сари ноқулай ҳолатни келтириб чиқараётгани, айниқса, тирик жонларга катта муаммоларни келтириб чиқараётгани ачинарли ҳолат. аслида, тупроқ атроф-муҳитнинг бир бўлаги, табиатнинг тириклиги асосларидан. ундаги физик, химик, биологик жараёнларнинг узлуксизлиги ҳаётни …

тта таъсир кўрсатувчи факторга айланмоқца. жумладан, инсоният томонидан ерларни ўзлаштириш жараёнлари, ўрмончилик, маданий ўсимликлар ўстириш, қишлоқ хўжалигини ривожлантириш тупроқ (ер) устида катга-катта иншоотлар қуриш, саноат корхоналарини барпо қилиш, сув омборларини яратиш, ўрмончиликни ташкил қилиш, ерлар мелиорациясини яхшилаш, тупроққа кўп миқдорда минерал ўғитлар, заҳарли моддаларни сепиш ва бошқа чора-тадбирлар тупроқ таркибини, ундаги кетаётган жараёнларни ўзгартириб юборишга қодир бўлиб қолди. тупроқцаги физик, кимёвий биохимик ўзгаришлар унинг таркибий қисмини, унда кечадиган жараёнларни гоҳо яхши, гоҳо салбий томонга ўзгартириб юбормоқда. бундай ўзгаришларнинг чуқурлиги унта ташланаётган зарарли омилларнинг меъёрига, зарарли даражасига, физик, кимёвий хусусиятларига кўпдан боғлиқцир. ҳозирдаги тупроқ қопламасидаги ўзгаришлар яққол кўриниб, экологик ноқулайликларнинг келиб чиқишига сабаб бўлмоқца. саноат корхоналари кўп жойлашган ҳудудларда, тупроқдаги ўзгаришлар ниҳоятда сезиларли, негаки саноат корхоналари томонидан тупроққа ташланадиган кимёвий чиқиндилар (ҳам қаттиғи, ҳам суюғи) уларни рнни турли томонга ўзгартирмоқда, улар органик ва ноорганик моддалар билан турли хоссага эга бўлган металлар билан тўйинмокдалар. техника тарақкиёти ерни рельефини ўзгартирмоқца, баъзи бир жойларда …

асосий омил ҳисобланади, аммо шахар шароитида атмосфера ҳавоси, сув, сув ҳавзалари қандай салбий таъсирга учрар экан, ҳозирда тупроқ ҳам шундай таъсирга учрамоқда, у одам, ҳайвонлар, ҳатто ўсимлик дунёсига ҳам зарар берувчи факторга айланмоқца. ҳозирда тупроқ гигиенаси номли фан мавжуддир, аммо амалиётда буни тан олиш керак, тупроқ гигиенасига етарли аҳамият берилаётгани йўқ. тупроқ, биосферанинг асосий компонентлари сифатица, атроф-муҳитнинг асосий биологик фактори сифатида, анчагина аҳамиятлироқцир, чунки у дунёвий модда алмашиш жараёнида актив қатнашадиган, тупроққа ташланаётган чиқиндиларни зарарсиз ҳолатга келтирувчи, асосий биологик омил сифатида иштирок этади. яъни, тупроқ, сув, ер ости сувлари, атмосфера ҳавоси бир-бирлари билан чамбарчас боғланганлигини исботидир. тупроқ шундай хусусиятга эгаки, унга тушган «органик моддалар ўз-ўзидан тозаланадилар, бу жараён «органик моддаларни ўз-ўзидан тозаланиш жараёни» деб аталади. тупроқцаги органик моддалар микробларнинг ферментлари таъсирида парчаланади, минерализация жараёни кетади, усимликлар томонидан қабул қилинган минерал моддалар ўзларининг олдинги микдорига қайтади ва тикланади. шундай қилиб, тупроқ табиатдаги энг катта, мураккаб лаборатория, биологик, биохимик, кимёвий ва физикавий …

ндаги биологик реакцияларни ўчиради, оқибатда аҳоли, ҳайвонлар ва усимликлар уртасида касалликлар бошланади. ундан ташқари, минерализация жараёнларининг пасайиши окибатида пайдо бўлган минерал тузлар, яъни калий, натрий, кальций, фосфор, азот, натрий ва нитратлар ер ости сувларига эриган ҳолатда фильтрланиб ўтиб, уни зарарлайди. шундай сувларни истеъмол қилувчилар уртасида турли касалликлар тарқалади. айниқса, болалар уртасида метгемоглобинемия касаллиги келиб чиқишига олиб боради. бу айниқса, ёш болаларда кузатилади. бизда бундай касалликлар хоразм вилояти ва қорақалпоғистон республикасида учраб туради. а) тупроқ ва сув ҳамда чиқинди сувлар билан ўзаро боғланиш инсон ўзининг кундалик эҳтиёжи учун ернинг чуқур қатламларидан сувни олиб ишлатади. бу, ўз навбатида, инсон ва ҳайвонот организмида модда алмашиниш жараёнларини таъминлайди. ҳаётнинг ривож топишига имкон яратади. ерости сувларининг сифати, кимёвий, физикавий, биологик таркиби тупроқнинг сифатига, унинг таркибий қисмига жуда боғлиқдир. сувнинг сифати тупроқ сифатини акс эттиради. чунки, тупрокдаги эриган тузлар, турли минерал моддалар сув таркибига ўтади. демак, тупроқ ифлосланса ифлосликларнинг70—80% сувга ўтади, минерал моддалар бўлса 100% ўтиши …

лар, целофанлар билан ифлосланади. булар, ўз навбатида, сувнинг сифат кўрсаткичлари бузилишига олиб боради. айниқса, хўжалик чиқиндилари билан ифлосланган сувнинг сифат кўрсаткичлари ўта бузилади. бу эса, аҳоли уртасида турли юқумли ва юқумсиз касалликларнинг тарқалишига олиб боради. шуни айтиш зарурки, тозаланмаган ёки чала тозаланган хўжалик ва саноат корхоналарининг сувлари тупроқ таркиби табиий ҳолатини бузиб деградацияга (бузилишига) олиб боради. шунинг учун ҳам, аҳоли турар жойлари тупроқларини ифлосшанишданасрашбиосферанингбошқаэлементлари тозалигини сақлаб қолишга имкон яратади. акс ҳолда, ифлосланган тупроқ атмосфера ҳавосини, сув, ўсимлик ва ҳайвонот дунёсини ҳам зарарлаши мумкин. тупроққа ташланадиган қаттиқ ва суюқ чиқиндиларнинг миқцори ҳеч қачон тупроқца кечадиган ўзини-ўзи тозалаш жараёнига тўсиқ^лмаслиги керак. демак, тупрокка ташланадиган ҳар бир чиқин|1ининг меъёри бўлиши керак. ке|}шги 10-15 йиллар ичида қатгақ чиқиндиларнинг таркибий қисм1( жуда *ам ўзгариб кетди. жумладан, stephan liong (ваширтон) келтирган далилларга караганда, ақш мамлакатидаги аҳоли оқ қатламини намлиги ҳаво ўтказувчанликни пасайтиради. тупроқ ғоваклари сувга тўлиб қолса, унинг ҳаво ўтказиши жуда пасаяди, агар, бордию ғоваклар сувга …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "тупроқ экогигиенасининг муаммолари"

1451617630_62770.doc тупроқ экогигиенасининг муаммолари режа: · тупроқнинг модда алмашиниш жараёнидаги роли ва унинг гигиеник аҳамияти · тупрокнинг асосий хоссалари ва улариинг гигиеник, экологик аҳамияти · тупроқ таркибининг экогигиеник аҳамияти · тупроқнинг намлиги · тупроқнинг ҳавоси · тупроқнинг гигиеник ва экологик аҳамияти · тупроқни ифлослантирувчи манбалар · шаҳар кўчаларини тоза тутишнинг экологогигиеник аҳамияти · шаҳарларшшг экологик ва санитария ҳолатини таъминлашда санитария назоратини уюштириш · саноат корхоналари чиқиндилари ва тупроқнинг муҳофазаси · заҳарли моддаларни транспортировка қилиш ва унга санитария талаби · корхона заҳарли моддаларини зарарсизлантириш ва кўмиш услублари xx асрнинг ўрталари xxi асрнинг бошларида атроф-мухитнинг энг асосий объектларидан бири бўлмиш ...

Формат DOC, 502,5 КБ. Чтобы скачать "тупроқ экогигиенасининг муаммолари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: тупроқ экогигиенасининг муаммол… DOC Бесплатная загрузка Telegram