ижтимоий-экологик муаммоларни ечишда экологиянинг аҳамияти

DOC 117.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1451617342_62765.doc ижтимоий-экологик муаммоларни ечишда экологиянинг аҳамияти режа: 1. ижгимоий экологиянинг шаклланиши ва ривожланиши экосистема структурасини ишлаб чиқиш ва яратиш вазифаси ётади. 2. ижтимоий-экологик система — бу ижтимоии экологияни ўрганиш объекта ижтимоий-экологик муаммоларни ечишда экологиянинг аҳамияти 4. ижтимоий-экологик факторлар юксалишининг инсон тараққиётидаги аҳамияти инсоннинг антрпоген фаолиятининг атроф-муҳитга, қолаверса, экосистемага оғир юк эканини, унга ўта оғирлик қилаётганини инсоният энди сеза бошлаяпти. табиий ресурслардан шиддатли равишда фойдаланиш, жамиятнинг экосистемага кучли таъсири фойдали қазилмаларнинг тобора камайишига олиб бормокда. бундай ҳолатнинг келиб чиқишига икки сабаб бор: биринчиси, инсон популяциясининг(цемографикжараённинг) ниҳоятда тезлик билан ортиб бориши, табиий экологик системани йўқ қилишга ёки ўзгартиришга олиб бормокда. бундай ҳолат инсон популяциясининг экосистемага нисбатан трофик муносабатидадир, бу эса, ўз навбатида, моддаларни, энергияни инсон популяцияси орқали ҳаракатланишини таъминламоқца. иккинчидан, инсон жамиятининг техник тараққиёти ва экосистемадан фойдаланишда кучли техникани ишлатишидадир. шундай қилиб, инсон популяцияси ўзининг мақсадига эришиш учун кучли техника ёрдамида, биогеоценозларни бутун ер куррасида ўзгартириб юбормоқца. шунинг учун ҳам ҳозирги куннинг …

боришини олимлар аллақачонлар билиб етдилар. ҳозирда, экосистемани қайси компонентларига инсоннинг антропоген фаолияти таъсир кўрсатаётганлиги, таъсир этишни ўрганиш қайси йўналишда олиб борилиши тўғрисида камалиновскийнинг фикрларини келтирамиз. 1. абиотик муҳитидаги ўзгаришлар. бу ўзгаришлар одатда абиотик факторларга олдиндан ўйлаб таъсир кўрсатиш оқибатида ёки инсоннинг антропоген фаолиятининг оқибатида келиб чиқади. бундай ўзгаришлар абиотик омилларга мослашиб яшаётган биотик омилларни қайтадан мослашишига олиб келади, агар ўзгарган шароитга мослаша олишни уддасидан чиқмаса популяциялар қирилиб кетиши мумкин. чунки, абиотик омиллардаги ўзгаришлар ўзининг гирдобига гидрогеологик, геологик, метеорологик шароитларни бузиб ташлаши, яъни тупроқ, сув, ҳаво таркибининг ўзгариб кетиши тирикжониворларни ўзгарган муҳитга бўладиган реакцияси улардаги физиологик функцияларни, биологик кундалик ритмларни ҳам бузишга олиб боради. бундай ўзгаришлар, саноат корхоналарининг ташқи муҳитга чиқариб ташланаётган чиқитлари, мелиоратив ишларни олиб боришда кечаётган жараёнлар, қишлоқ хўжалигида нотўғри, меъёридан кўп ишлатилаётган минерал ўғит ва заҳарли химикатлар, шаҳарларда, мегаполисларда бўлаёттан урбанизация жараёнлари ва бошқалар оқибатида пайдо бўлмоқда. 2. инсоннинг антропоген фаолиятининг биотик омилларга тўғридан тўғри таъсир этиши оқибатида …

йўқотиш ҳисобига транзит йўлларни қуриш, мисол трансамозония йўллари, транссибир йўллари ва ҳоказо. 4. биотик омилларга тўғридан тўғри таъсир кўрсатиш. масалан, фойдали ўт-ўланларни йиғиб олиш, ҳайвонларни отиб ўлдириш, баликдарни кўп миқцорда овлаш ва бошқалар. буларнинг ҳаммаси популяцияни йўқ қилиши мумкин. албатта, экосистеманинг биогеоценозлари, биотик омиллари инсоннинг антропоген таъсиридан шундай ҳолатга келадики, уларнинг ўзи инсонни ўзига қарши, унинг соғлигига қарши акс таъсирини кўрсатади. бошқача қилиб айтганда, бу кайтар дунёдир. бундай ҳолат фақат экосистемага таъсир қилибгина қолмай космик фазога ҳам ўз таъсирини кўрсатмоқда. бундай ҳолатни бошқараётган жамият охир пировардида бу таъсирни ўзида ҳам сезади. масалан, аҳоли генефондининг ўзгариб кетиши, ўсимлик дунёсига келаётган қирғинлар, борган сари ўрмонларнинг ёнаётгани, катта-катта регионларнинг сувни тагида қолиб кетиши инсон жамиятида кетаётган жараёнларни ўзгартириб юбормокда. шунинг учун ҳам экология фанининг асосий вазифаси, инсон ва унинг тараққий этаётган ва ривожланаётган техникасининг жамиятдаги, табиий экосистемадаги бўлаётган ўзгаришлардаги ролини ўрганишдир. бундай илмий изланишлар фақатгина назарий аҳамиятга эмас, балки амалий аҳамиятга ҳам эга …

ўта катта кучга айлангач, ўзининг хўжалик фаолияти билан табиатда кетадиган жараёнларга, унинг экосистемасига таъсир кўрсата бошлади, яъни катта миқцорда табиий ресурслардан фойдаланиш, ишлаб чиқариш маҳсулотининг энг кучли механизмларини табиий ресурсларни ўзлаштиришга йўналтириш, саноат ва хўжалик фаолиятидан ҳосил бўлган катта миқдордаги чиқитларни сув ҳавзалари, атмосфера ҳавосига меъёрдан ортиқ даражада ташлаш, ер юзасида ахлатхоналар пайдо бўлишининг сабабчиси бўлиб қолди. инсон, катта ижтимоий кучга айланиб, ижтимоий экология муаммоларини келтириб чиқармокда. 1. ижгимоий экологиянинг шаклланиши ва ривожланиши в.м.вернадскийнинг ибораси билан айтганда, келажакда экологик муаммолар инсоният жамиятининг табиий муҳит ўртасидаги модда ва энергия алмашиниши жараёнларини инсониятнинг бошқара олишига кўп жиҳатдан боғлиқ бўлиб қодци. чунки, инсоният жамияти биосферада бўлаётган модда ва энергия алмашинишига катта таъсир этувчи кучга айланмоқца. натижада дунёвий экосистема, дунё миқёсидаги ижтимоий экосистемага айланмокда. ижтимоий экосистема, бу биосферада бўлаётган жараёнларни акл-идрок билан ҳал этиладиган ноосферага айланииш керак деб умид қилган эди. бундай умидларга жавоб топиш учун, жуда мураккаб бўлган ижтимоий экосистемани (социоэкосистема) чуқурроқўрганишни, экосистема …

жамиятида энг керак зот, инсон ва унинг популяцияси сиҳат-саломатлигини ўйлайдиган, унга экологик қулай яшаш муҳитини яратишга мўлжалланган изланишларни олиб борувчи фан сифатида танилмоғи керак. ижтимоий экологияга 1966 йилда жаҳон социологларининг конгресси асос солди. 1970 йилда варна шаҳрида бўлиб ўтган иккинчи жаҳон конгрессида ижтимоий экологияни ривожлантириш мақсадида дунё социологларини бирлаштириш учун илмий текшириш комитети ташкил қилинди- шу асосда ижтимоий экологияни социологиянинг мустақил бир қисми деб тан олинди. бу воқелик ижтимоий экология фанининг ривожига ва аниқ предмет бўлишига зўр туртки бўлди. ижтимоий эколгия фани кўп фанларни боғловчи фандир, унинг изланиш, ўрганиш объекта инсон, жамият ва табиатнинг ўзаро муносабатлари қонуниятларидир. бу фан ижтимоии, табиий муносабатларни қулайлаштиришни, бир-бирига мослаштиришни ҳамда ижтимоии экосистеманинг эволюцион жараён заминида ривожланишини таъминлайдиган предметдир. ижтимоии экология тирик жонлар экологиясидан, ер курраси экологиясидан тубдан фарқ қилади. бу фан инсон, жамият ва табиий муҳитнинг ўзаро асосли чуқур боғланганликларини, бу боғланишларнинг механизмлари қонуниятларини очиб беради. бошқача айтилганда ижтимоии экология материянинг ҳар қандай шаклдаги …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ижтимоий-экологик муаммоларни ечишда экологиянинг аҳамияти"

1451617342_62765.doc ижтимоий-экологик муаммоларни ечишда экологиянинг аҳамияти режа: 1. ижгимоий экологиянинг шаклланиши ва ривожланиши экосистема структурасини ишлаб чиқиш ва яратиш вазифаси ётади. 2. ижтимоий-экологик система — бу ижтимоии экологияни ўрганиш объекта ижтимоий-экологик муаммоларни ечишда экологиянинг аҳамияти 4. ижтимоий-экологик факторлар юксалишининг инсон тараққиётидаги аҳамияти инсоннинг антрпоген фаолиятининг атроф-муҳитга, қолаверса, экосистемага оғир юк эканини, унга ўта оғирлик қилаётганини инсоният энди сеза бошлаяпти. табиий ресурслардан шиддатли равишда фойдаланиш, жамиятнинг экосистемага кучли таъсири фойдали қазилмаларнинг тобора камайишига олиб бормокда. бундай ҳолатнинг келиб чиқишига икки сабаб бор: биринчиси, инсон популяциясининг(цемографикжараённинг) ни...

DOC format, 117.0 KB. To download "ижтимоий-экологик муаммоларни ечишда экологиянинг аҳамияти", click the Telegram button on the left.

Tags: ижтимоий-экологик муаммоларни е… DOC Free download Telegram