экологик таҳлил

PPT 19 pages 265.0 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 265.0 KB

File type PPT

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

слайд 1 мавзу:экологик таҳлил режа: экологик таҳлилнинг моҳияти экология бўйича лойиҳа-смета хужжатларини тайёрлаш атроф-муҳитни ҳимоя қилишнинг иқтисодий таҳлили атроф-муҳитни ҳимоя қилишга сарфланадиган маблағларни қоплаш манбалари ҳозирги давр илмий техника тараққиётининг жадаллашиши ва инсоннинг табиатга таъсири кучайганлиги билан ажралиб туради. бу ҳолатни ҳисобга олган ҳолда микро ва макро кўламда тузилаётган лойиҳалардан ҳар бирининг экологик мувозанатга таъсири мустақил экологик экспертлар томонидан баҳоланиши шарт. агар тижорат лойиҳалари экологик мувозанатга салбий таъсир этса бундай лойиҳалар молиялаштирилмайди. шу билан бирга давлат томонидан экологияни яхшилашга қаратилган нотижорат лойиҳалари ишлаб чиқилади. бундай лойиҳаларнинг асосий мақсади фойда олиш эмас, балки экологик мувозанатни барқарорлаштириш ва аҳолининг саломатлигини мустаҳкамлашдан иборат. халқаро нодавлат ташкилотлари, мисол учун, экосан каби ташкилотлар маълум грант лойиҳаларини амалга оширади. умуман олганда, экологик лойиҳалар грантлар, давлат бюджети ва ҳомийларнинг маблағлари ҳисобига амалга ошрилади. инвестиция лойиҳалар ҳам экологик таҳлилдан ўтказилиши талаб этилади. агар лойиҳада экологик вазиятга (сувга, ҳавога, ўисмлик дунёсига ва бошқаларга)таъсир этувчи цех ёки асбоб-ускуналар бўлса, уларнинг …

2 / 19

ишдан иборат. лойиҳаларни амалга ошириш «экологик сиғим» потенциалини камайтириши керак эмас. лойиҳаларни амалга оширишдан олдин уларнинг атроф-муҳитга муҳим таъсирларини белгилаш, лойиҳалар таъсири асосида муҳит бузилиб кетгандан кейин уни ўз ҳолига келтиришдан афзалроқдир. шунинг учун ҳар қандай лойиҳанинг экосистемага келтирадиган салбий оқибатларини чуқур таҳлил қилиш талаб этилади. агар лойиҳа экосистемага меъёрдан юқори салбий таъсир кўрсатадиган бўлса уни янгидан кўриб чиқиш, шундан кейин ҳам вазият ўзгармаса ундан воз кечиш зарур. экосистема битта давлат ҳудудидаги муаммо эмас, балки унинг ўзгариши бутун ер шарига таъсир кўрсатади (масалан, орол муаммоси). шунинг учун экосистемани таҳлилкилинганда бир мамлакат манфаатларидангина келиб чиқиш керак эмас. атроф-муҳитни муҳофаза қилиш мақсадларини кўзлаш лойиҳа- смета харажатларида ўз аксини топади. иқтисодий ривожланиш муаммоларини инсонлар томонидан илмий ўрганиш кучайиши билан, лойиҳаларнинг экосистемага таъсирини жуда бўлмаганда минимал хавфсизлик меъёри даражасига тушириш имкони пайдо бўлади. бу меъёрларга инсон саломатлигига бўлган хавф даражаси, атроф-муҳитга зарарли моддаларни чиқариш меъёрлари ва бошқалар мисол бўлади. лойиҳалар экосистемани муҳофаза қилиш бўйича …

3 / 19

. ундан ташқари айрим вақтларда аҳолини компенсация бериш йўли билан ҳам рози қилиш мумкин. масалан, электростанция қуриш лойиҳаси амалга ошса компания эгалари атрофда яшовчи аҳолига электроэнергияни текинга беришни ўз бўйнига олади. 1970 йилдан бошлаб, жаҳон банки ҳамма инвестиция лойиҳаларининг экосистемага салбий таъсирини таҳлил қила бошлади. 1971-1980 йиллар ичида 1342 лойиҳани таҳлил қилиш шуни кўрсатадики, улардан 845 таси ёки 63%и экологик жиҳатдан бехатар лойиҳалар, 365 таси ёки 27%и экологик муаммоларни енгил ҳал қилса бўладиган лойиҳалар экан. 22 лойиҳа бўйича лойиҳаларни қайта кўриб чиқиш тавсия этилди ва 110 та лойиҳани экосистемага жуда катта салбий таъсир кўрсатади, деган хулоса берилди. экологик таъсирни бартараф қилиш муаммоси инвестиция олди босқичида ҳал қилиниши керак, шунда бу жараёнга қилинадиган харажатлар энг кам миқдорда бўлади. умуман, лойиҳаларни ишлаб чиқиш ва амалга ошириш харажатларида атроф-муҳитни ҳимоя қилиш харажатлари тахминан 5% ини ташкил этади. жаҳон банкининг атроф-муҳитни ҳимоя қилиш бўлими лойиҳаларнинг турли категориялари учун махсус қўлланма яратган бўлиб, у лойиҳа …

4 / 19

йта ишлаш лойиҳалари асм тармоқларини, кичик корхоналарни, электроэнергияни узатиш тизимлари, кичик ирригация объектлари, қайтадан вужудга келадиган энергиядан фойдаланиш қурилмалари, қишлоқ хўжалигини электр-лаштириш, туризм, қишлоқ аҳолисини сув билан таъминлаш, дарё оқимини тартибга солиш ва бошқа лойиҳалар аҳоли ресурслари лойиҳалари. техник ёрдам лойиҳалари умуман олганда, лойиҳаларни экологик таҳлил учун сарф этилган харажатлар унчалик катта эмас, табиий муҳит фақатгина табиий ресурсларнинг манбаи бўлиб қолмасдан, шу билан бирга у ҳар хил экологик хизматлар ҳам кўрсатади (тупроқни тиклаш, чиқиндиларни чиритиш ва ҳ.к.). табиатнинг бу вазифаларига кўпинча етарли эътибор берилмайди, чунки уларнинг бозор баҳоси мавжуд эмас. сув ва ҳавонинг ифлосланиши натижасида одам организмидаги ўзгаришларнинг салбий оқибатларини статистик маълумотлар ёрдамида тахминий аниқлаш мумкин бўлсада, бу ҳам анча қийин кечади. шунинг учун кўп ҳолларда бу зарарларни аниқлаш услуби бўлмаганлиги сабабли бундай ҳолатдан зарар кўрган одамлар товон пули ололмай қоладилар. айрим ҳолларда харажатларни ҳисоблаш вақтида билвосита услублардан фойдаланиш мумкин. масалан, бразилияда канализация тармоғини вужудга келтириш атрофдаги ер ва бинолар …

5 / 19

ургия комбинати атроф-муҳитни бўлғаётган бўлса, экологик хавфни бартараф қилиш ҳаражатларини ўз бўйнига олиши керак. сел хавфидан сақланиш учун канал қурилиши харажатларининг манбаи давлат бюджетидир. атроф-муҳитни ифлосланишдан асраш учун кураш рухсатномалар ва лицензиялар олиш тартибини жорий этиш йўли билан ҳам амалга оширилади. корхоналар ташқи муҳитга маълум миқдорда зарарли моддалар чиқариши учун лицензия оладилар. бунинг учун заҳарли моддаларни атмосферага чиқариш, вақт бирлигида сувларга оқаваларни ташлаш меъёртиваларини вужудга келтириш зарур. бу меъёртивлар ҳамма турдаги корхоналар учун умумий қилиб тузилганлиги учун ҳам яхши самара бермайди. шунинг учун тажрибада ҳар хил соҳадаги корхоналар учун алоҳида меъёртивлар белгиланади. индивидуал меъёртивлар корхона турган районга қараб ўзгариши мумкин. тадбирлардан яна бири атроф-муҳитнинг экологик ҳолатига салбий таъсир кўрсатган корхоналарга жарима солиш ҳисобланади. жарималар тизимини пухта ўйлаб вужудга келтириш атроф-муҳитни ифлослантиришдан сақлаб қолади. айрим мамлакатлар тажрибасида меъёртивдан юқори бўлган чиқиндилар савдо-сотиғи амалга оширилади. масалан, шаҳарларда ҳавога заҳарли моддалар чиқаришни камайтиришда ана шундай тадбир қўлланилади ва бу ижобий натижага олиб келган. …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "экологик таҳлил"

слайд 1 мавзу:экологик таҳлил режа: экологик таҳлилнинг моҳияти экология бўйича лойиҳа-смета хужжатларини тайёрлаш атроф-муҳитни ҳимоя қилишнинг иқтисодий таҳлили атроф-муҳитни ҳимоя қилишга сарфланадиган маблағларни қоплаш манбалари ҳозирги давр илмий техника тараққиётининг жадаллашиши ва инсоннинг табиатга таъсири кучайганлиги билан ажралиб туради. бу ҳолатни ҳисобга олган ҳолда микро ва макро кўламда тузилаётган лойиҳалардан ҳар бирининг экологик мувозанатга таъсири мустақил экологик экспертлар томонидан баҳоланиши шарт. агар тижорат лойиҳалари экологик мувозанатга салбий таъсир этса бундай лойиҳалар молиялаштирилмайди. шу билан бирга давлат томонидан экологияни яхшилашга қаратилган нотижорат лойиҳалари ишлаб чиқилади. бундай лойиҳаларнинг асосий мақсади фойда олиш эмас, балки экологик ...

This file contains 19 pages in PPT format (265.0 KB). To download "экологик таҳлил", click the Telegram button on the left.

Tags: экологик таҳлил PPT 19 pages Free download Telegram