sport biomexanikasi fanining obyekti, predmeti, maqsadi va vazifalari

PPTX 21 pages 1.2 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

1. mavzu: sport biomexanikasi fanining obyekti, predmeti, maqsadi va vazifalari. 1. mavzu: sport biomexanikasi fanining obyekti, predmeti, maqsadi va vazifalari. reja: 1. sport biomexanikasining predmeti. 2. sport biomexanikasining maqsadi va vazifalari. 3. sport biomexanikasining nazariyasi. 4. sport biomexanikasining metodi. 1.1. sport biomexanikasining predmeti xx asr o‘rtalarigacha “biomexanika” deganda inson va hayvonlarning harakatlari to‘g‘risidagi fan tushunilgan. biroq, keyinchalik biomexanika bo‘yicha tadqiqot chegaralari kengaya bordi. jumladan quyidagi yo‘nalishlar rivojlandi: nafas olish apparati biomexanikasining elastik va noelastik qarshiligini, nafas olish harakatlarining kinematikasini (ya’ni, harakatlarning geometrik xarakteristikalarini) va dinamikasini, shuningdek nafas olish apparati faoliyatini yaxlit holda va uning alohida bo‘laklarining (o‘pka, ko‘krak qafasi) faoliyatini boshqa tomonlarini o‘rganadi; qon aylanish biomexanikasi tomirlar va yurakning elastik xossalarini, tomirlarni qon aylanishiga gidravlik qarshiligini, yurakning ishini va boshqalarni o‘rganadi; harakatlar biomexanikasi, anatomiya va nazariy mexanika ma’lumotlariga asoslanib, harakatlanish organlari tuzilishini, bo‘g‘inlarda harakatlarni chaqiradigan muskul kuchlari qo‘yilishi (ta’sir yetishi) xarakterini, bo’linishlar kinematikasini, gavda massasini uning zvenolari bo‘yicha taqsimotini, ushbu …

2 / 21

tida qo’llanishini” tadqiq qiladi. bu masalaning quyidagi ikki tomoni qiziqish uyg‘otadi: a) morfologik - tananing tuzilishi, shakli va rivojlanishi qanday sodir bo‘lishi; b) funksional - sportchining harakatlanish imkoniyatlari qandayligi. harakatlar yordamida sportchi o‘zining hamma imkoniyatlarini amalga oshiradi. shu bilan birga sport mahorati hamma sportchilar uchun aynan bitta qonunlarga asoslanadi, biroq har bir mahoratli sportchining o‘sish yo‘li o‘zgacha (o‘ziniki), alohida, boshqalardan farq qiladigan - individual bo‘lishi aniq. tirik tizimlardagi mexanik harakatlar quyidagilarda: 1) yaxlit biotizimni uni qurshab turganlarga nisbatan (atrof-muhit, tayanch, fizikaviy jismlar) harakatlanishida; 2) biotizimning o‘zini deformatsiyasi (tizim konfiguratsiyasini o‘zgarishi) - uning bir qismlarini boshqalariga nisbatan harakatlanishida namoyon bo‘ladi. nyuton qonunlari, deformatsiyaga uchramaydigan absolyut qattiq jisinlarning harakatlanishini yoritadi. bunday jismlar tabiatda mavjud emas. qattiq deb nomlanadigan bunday jismlarda deformatsiya shunchalik kichkina bo‘ladiki, ular ko‘pincha hisobga olinmaydi. tirik tizimlarda esa, ular qismlarining nisbiy joylashishi sezilarli darajada o‘zgaradi. ushbu o‘zgarishlar, aynan odam harakatlari hisoblanadi. sport biomexanikasi - jismoniy mashqlarni bajarish jarayonida odamning …

3 / 21

uchun mexanikaning alohida qonunlari mavjud emas. tirik tizimlar abstrakt, absolyut qattiq jismlardan qanchalik farq qilsa, tirik organizmlarning harakatlari absolyut qattiq jismlarning harakatlariga nisbatan shunchalik murakkabdir. shundan kelib chiqqan holda, jonli ob’ektlarga nisbatan mexanikaning umumiy qonunlarini tatbiq yetishda nafaqat ularning mexanik xususiyatlarini, balki biologik xususiyatlarini (masalan, odam harakatlarini sharoitlarga moslashishining sabablarini, harakatlarni takomillashtirish yo‘llarini, charchashning ta’sir ko‘rsatishini va b.) ham hisobga olish kerak. biomexanikada harakatlarning sabablari mexanika va biologiya nuqtai nazaridan ko‘rib chiqilishiga qaramasdan, ularning qonuniyatlariga o‘zaro bog‘liqlikda qarash lozim, ya’ni bunda, harakatlarni maqsadga yo‘naltirilgan holda boshqarilishida inson ongining rolini hisobga olish kerak. aynan mexanik va biologik qonuniyatlarning o‘zaro bog’liqligi sport biomexanikasining o‘ziga xos tomonlarini ochish imkoniyatini beradi. hozirgi zamon sport biomexanikasini, soddalashtirilgan holda va shartli ravishda, har bir qavatida (sathida) uchtadan bo‘limi mavjud bo‘lgan uch qavatli “bino” sifatida qarash mumkin (1-rasm). 1.2. sport biomexanikasining maqsadi va vazifalari biomexanika (yunonchadan ‘"bio” - hayot va “mexanika” - qurol) ikkita fan - biologiya …

4 / 21

shu bilan birga, bilimlarni olish yo‘llari - sport biomexanikasining usullari ishlab chiqiladi. nazariya va usullar mos ravishdagi tushunchalar va qonunlarda ifodalanadi, aynan shular sport biomexanikasining mazmunini ochib beradi. harakat amallarini zamonaviy tushunishning asosida tizimli-strukturaviy yondoshuv yo’ladi. ushbu yondoshuv inson gavdasini harakatlanuvchi tizim sifatida, harakatlar jarayonini esa, rivojlanuvchi harakatlar tizimi sifatida qarash imkoniyatini beradi. 1.4. sport biomexanikasining metodi sport biomexanikasining metodi - bu, tadqiqot qilishning asosiy usuli, hodisalarning qonuniyatlarini o‘rganish yo‘li. sport biomexanikasining nazariyasi uning metodini asoslab beradi. metodi esa yangi ma’lumotlar olish, yangi qonuniyatlarni ochish imkoniyatini belgilaydi. harakatlarni o‘rganishda, metodning o‘ziga xosligi - harakatlarning tizimli tahlilini va ularning sintezini aniq usullarini belgilashdan iborat. harakatlar tizimining elementlari tarkibini aniqlash - harakatlar amallarining bir butunligini bilish bosqichi hisoblanadi. biomexanika eksperimental fan sifatida harakatlarni tajribalarda o‘rganishga asoslangan. uskunalar yordamida harakatlarning miqdor xususiyatlari (tavsiflari) yozib olinadi. 2. mavzu: sport biomexanikasining ilm-fan sifatida shakllanishi va rivojlanish tarixi. reja: 1. sport biomexanikasining ilm-fan sifatida paydo bo’lishi. …

5 / 21

ed, galiley, nyuton kashf qilgan mexanika qonunlarisiz, pavlov, sechenov, anoxin kashf qilgan fiziologiyasiz va zamonaviy kompyuter texnologiyalarisiz tasavvur qilib bo‘lmaydi. sport biomexanikasi sohasidagi tadqiqotlar biologiya va mexanika bo‘yicha tadqiqotlar singari qadimiy tarixga ega. 2. sport biomexanikasini ilm-fan sifatida shakllanishi mexanika sport biomexanikasini paydo bo’lishiga va keyinchalik yanada rivojlanishiga hal qiluvchi ta’sir ko‘rsatdi. yozgan asarlari o‘sha davr fanining hamma sohalarini qamrab olgan buyuk qadimgi yunon (grek) faylasufi aristotel hayvonlar tanasining ayrim organlari va qismlarini tuzilishi va funksiyalarini birinchi batafsil tavsifini ishlab chiqqan [aristotel, 1937] va zamonaviy embriologiyaga asos solgan [aristotel, 1940]. stagir shahridagi shifokorni o‘g‘li o‘n etti yoshli aristotel afinadan platon akademiyasiga o‘qishga kelgan (eramizdan oldingi 428-348 yillar). akademiyada 20 yil o‘qigandan va platonning eng yaqin shogirdi qolgandan keyin aristotel akademiyani faqat ustozi o‘limidan keyin tark etgan. keyinchalik u rang-barang faktlar to‘plab, tajriba (eksperimentlar) va ochishlar (kesish, yorishlar) o‘tkazib anatomiya va hayvonlar strukturasi tadqiqotlari bilan shug‘ullangan. uning ko‘pgina noyob kuzatishlari va …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sport biomexanikasi fanining obyekti, predmeti, maqsadi va vazifalari"

1. mavzu: sport biomexanikasi fanining obyekti, predmeti, maqsadi va vazifalari. 1. mavzu: sport biomexanikasi fanining obyekti, predmeti, maqsadi va vazifalari. reja: 1. sport biomexanikasining predmeti. 2. sport biomexanikasining maqsadi va vazifalari. 3. sport biomexanikasining nazariyasi. 4. sport biomexanikasining metodi. 1.1. sport biomexanikasining predmeti xx asr o‘rtalarigacha “biomexanika” deganda inson va hayvonlarning harakatlari to‘g‘risidagi fan tushunilgan. biroq, keyinchalik biomexanika bo‘yicha tadqiqot chegaralari kengaya bordi. jumladan quyidagi yo‘nalishlar rivojlandi: nafas olish apparati biomexanikasining elastik va noelastik qarshiligini, nafas olish harakatlarining kinematikasini (ya’ni, harakatlarning geometrik xarakteristikalarini) va dinamikasini, shuningdek nafa...

This file contains 21 pages in PPTX format (1.2 MB). To download "sport biomexanikasi fanining obyekti, predmeti, maqsadi va vazifalari", click the Telegram button on the left.

Tags: sport biomexanikasi fanining ob… PPTX 21 pages Free download Telegram