adabiyotshunoslik fani

PPTX 12 pages 79.6 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 79.6 KB

File type PPTX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

2-ma’ruza. fonetika va fonologiya, ona tilining vokalizmi va konsonantizmi, nutqning fonetik bo'linishi, nutq tovushlarining fonetik o'zgarishlari. termiz iqtisodiyot va servis universiteti tangirov roziboy xudayshukurovichning 2-ma`ruza:adabiyotshunoslik tarixi . reja: 1. adabiyotshunoslik - qadimiy fan 2. adabiyotshunoslik va ijtimoiy hayot 3. arastuning “poetika” asari 4. sharq adabiyotshunosligi adabiyotshunoslik va uning tarkibiy qismlari tekshirishlari filologik tadqiqot deb yuritiladi. “filologiya” esa grekcha so‘z bo‘lib, philo - sevaman, logos - so‘z, bilim demakdir. shuning uchun filologiya deganda ham tilshunoslikka, ham adabiyotshunoslikka doir tadqiqotlar tushuniladi. chunki har ikki soha uchun ham til mahsuli bo‘lgan so‘z asosiy manbadir. qadimda yevropada insonning barcha aqliy faoliyati mahsullari filologiya termini atrofiga jamlangan. umuman, o‘tmishda filologiya, filosofiya hozirgiga nisbatan keng qamrovli fan sohasi bo‘lgan. filologiya, jumladan, adabiyotshunoslik fani ham dastlab falsafa fani doirasida vujudga kelgan, degan qarash keng yoyilgan. masalan, qadimgi yunon donishmandi platon (er.av. 427 - 374 yillar) adabiyotning vazifasi xudoni maqtash, kishilarni ezgulikka ishontirish ekanini ta'kidlab, asarning qanday turga …

2 / 12

ndlarning adabiyot va uning ahamiyati haqidagi mulohazalari adabiyotshunoslikning fan sifatida ravnaq topishiga ta'sir ko‘rsatgan. forobiy aristotelning “poetika”sini sharhlab, eramizdan avval yashagan bu donishmand o‘zining she'r satrlari haqidagi mulohazalarini to‘la bayon qilishga ulgurmagan, der ekan, u she'r san'ati haqida shunday deydi: “bu san'at biror maqsadni amalga oshirayotgan paytda yo‘ldan chiqib ketmaslikka yordam beruvchi va inson xayolini qog‘ozda namoyon etuvchi san'atdir. she'rning olti xili bor. shundan uchtasi yaxshi va uchtasi yomon xildir. yaxshilaridan birinchisi shuki, inson uning yordamida aqliy quvvatini mukammallashtiradi, san'atga olib boruvchi fikri oydinlashadi, yaxshi ishlarga, fazilatli bo‘lishga ilhomlanadi, xasislik, yomon va qabih ishlardan saqlanadi. ikkinchi yaxshi xili kishining ruhiy sezguliklarini yuksaltiradi, haddan tashqari ehtiyotkorlikdan xoli qiladi, izzat-nafsni saqlaydi, a`zablanishdan, yomon ishlardan ehtiyot bo‘lishga yordam beradi. uchinchisi, ana shu yuqorida qayd etilgan yaxshi xislatlarni namoyon etishga yordam beradi.” ijtimoiy fanlardagi har qanday yangicha yondashuv avvalgi qarashlar zaminida paydo bo‘ladi. jumladan, eramizdan avvalgi 384—322 yillarda yashab o‘tgan aristotel ham “poetika” asarida …

3 / 12

risola”sini yozgan hamda “poetika”ga sharh bitib, asarning mazmuni va mohiyatini izohlagan. ibn sino (980 - 1037), ibn ro‘shd (1126 - 1198) kabi olimlar “poetika” xususida mulohaza bildirgan. sharqda arastuning boshqa asarlariga ham katta qiziqish bilan qaralgan. abu nasr forobiy sharqda “ustozi avval” deya ta'riflangan arastuning asarlariga sharhlar bitib, ularni keng ommaga tushunarli tarzda izohlagani bois “muallimi soniy” - “ikkinchi muallim” deb nom qozongan sharqda “birinchi muallim” deya sharaflangan arastuning “poetika” asari - “adabiyotshunoslikka oid dastlabki tadqiqot” deya e'tirof etiladi. afsuski u to‘liq saqlanmagan. “poetika”ning bizgacha yetib kelgan ayrim qismlarigina shunchalik e'tibor qozongani va u ming yillardan beri adabiyotshunoslik, san'atshunoslik va boshqa sohalar uchun mo‘tabar tayanch manba sifatida qadrlanayotgani daholarning mulohazalari barcha zamonlarga birday daxldor ekani, ular hech qachon ahamiyatini yo‘qotmasligidan dalolat beradi. “poetika” to‘g‘risida forobiy, ibn sino singari qadimgi zamon mutafakkirlari emas, xx - xxi asr faylasuflari, adabiyotshunoslari ham maroq bilan mulohaza yuritishadi. “poetika”ga qavs ichida “poeziya san'ati haqida” deb …

4 / 12

gavdalantiradi, degan g‘oya ilgari surilgan mazkur tadqiqot: “biz umuman, poetik san'at to‘g‘risida, shuningdek, uning alohida ko‘rinishlari va ulardan har birining imkoniyatlari, poetik asarning yaxshi chiqishi uchun rivoyat (mifos) qanday tuzilmog‘i lozimligi to‘g‘risida so‘zlaymiz. bundan tashqari, asarning nechta va qanday qismlardan iborat bo‘lishi, shu bilan birga, bu tadqiqotga tegishli bo‘lgan hamma boshqa masalalarga to‘xtalib o‘tamiz”, deb boshlanadi 3- tur “tragediya muayyan hajmli, turli qismlari turlicha sayqallangan til yordamida, bayon vositasida emas, balki xatti-harakat orqali ko‘rsatiladigan va iztirob bilan inson ruhini poklovchi va tugal voqyea tasviridir” degan /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 12

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "adabiyotshunoslik fani"

2-ma’ruza. fonetika va fonologiya, ona tilining vokalizmi va konsonantizmi, nutqning fonetik bo'linishi, nutq tovushlarining fonetik o'zgarishlari. termiz iqtisodiyot va servis universiteti tangirov roziboy xudayshukurovichning 2-ma`ruza:adabiyotshunoslik tarixi . reja: 1. adabiyotshunoslik - qadimiy fan 2. adabiyotshunoslik va ijtimoiy hayot 3. arastuning “poetika” asari 4. sharq adabiyotshunosligi adabiyotshunoslik va uning tarkibiy qismlari tekshirishlari filologik tadqiqot deb yuritiladi. “filologiya” esa grekcha so‘z bo‘lib, philo - sevaman, logos - so‘z, bilim demakdir. shuning uchun filologiya deganda ham tilshunoslikka, ham adabiyotshunoslikka doir tadqiqotlar tushuniladi. chunki har ikki soha uchun ham til mahsuli bo‘lgan so‘z asosiy manbadir. qadimda yevropada insonning barcha aq...

This file contains 12 pages in PPTX format (79.6 KB). To download "adabiyotshunoslik fani", click the Telegram button on the left.

Tags: adabiyotshunoslik fani PPTX 12 pages Free download Telegram