analizatorlar haqida tushuncha

PPTX 17 pages 168.5 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 168.5 KB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

namangan 2-tibbiyot kolleji “maxsus fan “ o`qituvchisi i. turg`unovning “anatomiya , fiziologiya va patalogiya “ fanidan tayyorlagan namangan 2-tibbiyot kolleji “maxsus fan “ o`qituvchisi i. turg`unovning “anatomiya , fiziologiya va patalogiya “ fanidan tayyorlagan (mavzu: analizatorlar haqida tushuncha. ko`ruv analizatori. ko`ruv o`tkirligi va maydoni.) prezintatsiyasi sezgi a’zolari sezgi a’zolari organizmning tashqi muhit bilan aloqasini bog‘lovchi murakkab tuzilishga ega hosilalardir. ular tashqi ta’sir energiyasini qabul qilib, uni nerv impulsiga aylantirib, miyaga yetkazib beruvchi anatomik tuzilmalardan iborat. sezgi a’zolariga tushayotgan tashqi muhitning turli ta’siri natijasi miya yarimsharlari po‘stlog‘i ishtirokida dunyoni sezish ning turli: sezish, qabul qilish va faraz qilish shakllarida paydo bo‘ladi. har turli tashqi ta’sirot teri, ko‘rish, eshitish, hidlov va ta’m bilish a’zolari bilan qabul qilinadi. sezgi a’zolari vositasida odam tashqi muhitni sezadi, unga mosla shadi va uning ta’siriga ma’lum bikat bilan javob beradi. ba’zi bir tashqi ta’sirot buyumga bevosita tekkan vaqtda seziladi (kontakt sezgi): bunga teri sezgisi (og‘riq, harorat), tilning …

2 / 17

sti markazlari, keyin esa yarimsharlar po‘stlog‘iga o‘tkazadi. 3. analizatorning po‘stloq markazida kelayotgan qo‘zg‘alishlar tahlil qilinadi va boshqa markazlar bilan aloqalar paydo bo‘ladi. markaz qancha yuqori joylashsa, qo‘zg‘alishlar shuncha nozik tahlil qilinib ma’lum bir sezgi paydo bo‘ladi. sezgilar ikki guruhga bo‘linadi: 1. atrof-muhitdagi hodisalar va pred metlarning xususiyatlarini sezish (og‘riq, bosim va harorat sezgisi, eshi tish, ko‘rish, ta’m bilish, hid bilish sezgisi). 2. tananing ayrim qismlari harakati va ichki a’zolar holatini sezish (harakat sezgisi, tana muvozanati sezgisi, a’zolar va to‘qimalar sezgisi). shularga asosan sezgi a’zolari ikki guruhga bo‘linadi. 1. tashqi sezgi a’zolari impulsni ekstraretseptorlardan qabul qila di. ular beshta: teri sezgisi, eshitish, ko‘rish, ta’m bilish va hid bilish a’zolari. 2. ichki sezgi a’zolari: a) impulslarni propriotseptiv sohadan: mushaklar, bo‘g‘imlar va muvozanat a’zosi (ichki quloq) propriotseptorlaridan qabul qiluvchi; b) intratseptiv sohadan ichki a’zolar va qon tomirlardagi interoretseptorlardan qabul qiladi. ichki a’zolardan keluvchi impulslar mo‘tadil holatda sezilmaydi. ular ma’lum bir kasalliklarda og‘riq shaklida …

3 / 17

sini bog‘lovchi chiziq ko‘zning ko‘ruv o‘qi deb ataladi. ko‘z olmasi ko‘zning ichki muhiti va uni qoplagan uch qavat pardadan iborat. tashqi fibroz, o‘rta qon tomirli va ichki sezuv chi to‘r parda tafovut qilinadi. ko‘z olmasining fibroz pardasi himoya vazifasini bajaradi. u ikki qismdan: oldingi muguz va orqadagi skleradan iborat. ularning o‘rtasida uncha chuqur bo‘lmagan sklera egati bor. o‘ng ko‘z olmasining. gorizontal kesmasi: 1–oldingi qitbi; 2–muguz parda; 3–ko‘z olmasining oldingi kamerasi; 4–rangdor parda; 5–kiprikli tana; 6–konjunktiva; 7–gavhar; 8–shishasimon tana; 9–lateral to‘g‘ri mushak; 10–to‘r parda; 11–xususiy qon tomirli parda; 12–sklera; 13–markaziy chuqurcha; 14–disk chuqurchasi; 15–ko‘ruv nervi; 16–medial to‘g‘ri mushak; 17–kiprik doirachasi; 18–ko‘z olmasining orqa kamerasi; 19–skleradagi venoz bo‘shliq; 20–ko‘ruv o‘qi; 21–ko‘z olmasining tashqi o‘qi. muguz parda tiniq bo‘lib, undan ko‘zga nur o‘tadi. u soat oynasiga o‘xshash ko‘rinishga ega. muguz pardada oldingi va orqa yuzasi tafovut qilinadi. sklera fibroz pardaning orqa katta qismi bo‘lib, pishiq tolali birikti ruvchi to‘qimadan iborat. u ko‘z olmasi …

4 / 17

qismi bo‘lib, muguz pardani skleraga o‘tish sohasida aylana shaklida joylashgan. uning orqa qismi kiprikli aylana xususiy tomirli pardaga o‘tib ketadi. kiprikli tananing oldingi qismi 70 ga yaqin radiar yo‘nalgan uzunligi 3 mm bo‘lgan kiprikli o‘simtalar hosil qiladi. kiprikli tana ichida tolalari meridonial, radiar, bo‘ylama va aylanma yo‘nalishdagi silliq mushak tolalaridan iborat kiprikli mushak joy lashgan. bu mushak qisqarganida ko‘zni akkomodatsiya qiladi. xususiy qon tomirli parda ko‘z olmasining o‘rta qavatini orqa katta qismini tashkil qiladi. xususiy qon tomirli parda bilan sklera o‘rtasida tomirlar atrofidagi oraliq bor. ko‘z olmasining ichki pardasi yoki to‘r parda nur sezuvchi qismi bo‘ lib, qon tomirli pardani ichki tomonidan qoplab turadi. to‘r pardada tashqi pigmentli qavat va ichki murakkab tuzilgan nur sezuv chi qavat tafovut qilinadi. nur sezish faoliyatiga qarab orqa katta nur sezuvchi hujayralar (tayoqchalar va kolbachalar) joylash gan ko‘ruv qismi va oldingi kichik ko‘ruv hujayralari bo‘lmagan ko‘r qismiga bo‘linadi. to‘r pardaning orqa qismiga ko‘z olmasining …

5 / 17

ichki qismi – gavhar o‘zagi, periferik – gavhar po‘stlog‘iga nisbatan qattiq. ko‘z gav hari tashqi tomondan tiniq, elastik xalta bilan qoplangan bo‘lib, gavharning oldingi va orqa yuzalaridan boshlanuv chi sinnon boylamlari vositasida kiprikli tanaga birikadi. kiprikli mushak qisqarganida xususiy tomirli parda oldinga suriladi va kiprikli tana gavharning ekvatoriga yaqinlashadi, sinnon boylami bo‘shashib, gavharning oldingi- orqa o‘lchami kattalashadi. uning qavariqligi oshib, nur sindirish qobiliyati ortadi. kiprikli mushak bo‘shashganida kiprikli tana gavhar ekvatoridan uzoqla shadi, sinnon boylami taranglashib, gavhar yassilashadi va uning nur sindirish qobiliyati kamayadi. shishasimon tana gavharning orqa tomonida joylashadi. u tiniq, qon tomirlar va nervlari yo‘q quyuq mas sadan iborat. tashqi tomondan shi sha simon tana pardasi bilan o‘ralib, shishasimon tana stromasi va tiniq suyuqlikdan iborat. uning nur sindirish qobiliyati ko‘z olmasi kameralari suyuqligi ko‘rsatkichiga yaqin. ko‘z olmasida muguz parda bilan rangdor parda o‘rtasida ko‘z olmasining oldingi, rangdor parda bilan gavhar o‘rtasida ko‘z olmasining orqa kameralari mavjud bo‘lib, ularda …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "analizatorlar haqida tushuncha"

namangan 2-tibbiyot kolleji “maxsus fan “ o`qituvchisi i. turg`unovning “anatomiya , fiziologiya va patalogiya “ fanidan tayyorlagan namangan 2-tibbiyot kolleji “maxsus fan “ o`qituvchisi i. turg`unovning “anatomiya , fiziologiya va patalogiya “ fanidan tayyorlagan (mavzu: analizatorlar haqida tushuncha. ko`ruv analizatori. ko`ruv o`tkirligi va maydoni.) prezintatsiyasi sezgi a’zolari sezgi a’zolari organizmning tashqi muhit bilan aloqasini bog‘lovchi murakkab tuzilishga ega hosilalardir. ular tashqi ta’sir energiyasini qabul qilib, uni nerv impulsiga aylantirib, miyaga yetkazib beruvchi anatomik tuzilmalardan iborat. sezgi a’zolariga tushayotgan tashqi muhitning turli ta’siri natijasi miya yarimsharlari po‘stlog‘i ishtirokida dunyoni sezish ning turli: sezish, qabul qilish va faraz qilish...

This file contains 17 pages in PPTX format (168.5 KB). To download "analizatorlar haqida tushuncha", click the Telegram button on the left.

Tags: analizatorlar haqida tushuncha PPTX 17 pages Free download Telegram