qadimgi ingliz tilining leksik qatlami va o'rta asrlarda britaniya orollarining skandinavlar tomonidan istilo qilinishi

PPTX 34 sahifa 78,6 KB Bepul yuklash

34 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 78,6 KB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 34

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 34

about new zealand 3-ma’ruza (2 soat) mavzu: qadimgi ingliz tilining leksik qatlami va o'rta asrlarda britaniya orollarining skandinavlar tomonidan istilo qilinishi. режа: 1. qadimgi ingliz tili davri leksikasi. 2. skandinav istilosi. 3. skandinav tilining ingliz tili leksikasiga ta'siri калит сўзлар: hind-evropa tillari o'zaklari, umumgerman, leksik qatlam, poetik leksika, ichki va tashqi so'z yasalishi, metateza, jo'g’rofik nom. qadimgi ingliz tili leksikasi deyarli german tillaridan kelib chiqqan so'zlardan iborat bo'lgan. so'zlarning ko'pchilik qismi hind-evropa tillari o'zaklaridan tashkil topgan. qiyoslang: qadimgi ingliz tilida mere - dengiz, lot.- mare, rus.- more va boshqalar. shuningdek, hind-evropa va umumgerman tillariga xos bo'lgan so'zlar ot, sifat va fe'l o'zaklardan tashkil topgan. hind-evropa o'zaklari kelib chiqishi jihatidan lotin tilidan o'zlashgan. ular asosan quyidagi o'zaklar ko'rinishida bo'lgan: a) ot o'zak: fæder, modōr, nama, tunзe, fōt, niht, heorte; b) sifat o'zak: neowe, зeonз, riht, lonз; v) fe'l o'zak: sittan, licзan - yetmoq, beran. umumgerman so'zlari ham quyidagilardan tashkil topgan. a) …

2 / 34

fik nomlarda ham saqlangan. masalan, gaelcha amhiur- daryo so'zi avon, evan nomi bilan, uisge - suv exe, usk, esk sifatida saqlangan. poetik leksikada ko'plab so'zlar bir ma'noda mutloq sinonim bo'lib ishlatilgan. masalan, beovufda harbiy so'zi rinc, mecз, secз, þeзn, freca, зuma kabilar bilan berilgan. ingliz tili leksikasini boyishi ichki va tashqi so'z yasalishi orqali bevosita ortib bordi. ichki so'z yasashda tilning ichki imkoniyatidan kelib chiqib yangi so'zlar hosil bo'ldi. jumladan, qo'shimchalar qo'shishidan: brotherhood, redynesse, herty; so'z ma'nosini kengayishi chiht-bola, xizmatkor so'zining o'rta asrlarda knight-risar, sellan-bermoqdan sellen-sotmoq kabi usullar yordamida amalga oshdi. germanlar materikda bo'lgan paytlarida rimliklar bilan savdo aloqalarini amalga oshirishgan. ana shu aloqalarning natijasida win-vino, lot.-vinum, pere-nok, lot.-pira, pipor-qalampir, lot.-piper kabi lotincha so'zlar birinchi marotaba german tiliga olib kirilgan. angliya nasroniylashtirilgan paytda qadimgi ingliz tiliga din va maktab ta'limi bilan bog’liq bo'lgan bir qator so'zlar kirgan: scol-maktab, lot.-schola, mazister-ustoz, lot.-magister so'zlari kelib chiqishi jihatidan grek tiliga mansub, qadimgi ingliz …

3 / 34

ariga kelib skandinavlar kata kuchga ega bo'lishgach, angliya qo'shinlari va dengiz kuchlari ularga bas kela olmay qoldi. faqat 876 yil uedmordda bo'lib o'tgan jangda hech qaysi qo'shin g’alabaga erisholmagach, qirol alfred skandinav bilan sulh tuzib, angliyanig shimoliy-sharqiy qirg’oqlarinig bir qismini ularga bergan. bu hudud "danelag" - daniya tasarrufidagi viloyat degan nomni oldi. danelag ix asrning ikkinchi o'n yilligigacha yashagan. 1013 yili angliya qirolining ahdini buzib, hiyonat qilganligi sabab skandinavlar yana angliyaga hujum qilishgan. ingliz qiroli etelred (tentak laqabli) fransiyaga qochgan va 1016 yili skandinavlar angliyani bosib oldi, qirol etib daniya qirolining o'g’li sveyna kanut tayinlandi. daniyaliklar 1042 yilgacha davlat tepasida turdilar. bu paytga kelib daniya qirolliklari inqirozga yuz tuta boshlagach, angliya qirolligini anglosaksonlar avlodidan bo'lmish eduard egalladi. danelagni egallagan skandinaviyaliklar bilan yaqindan aloqa qilish natijasida ingliz tiliga skandinav tilidan ko'plab so'zlar kirib kela boshladi. bu so'zlar kundalik hayotda ishlatiladigan umumleksik sathni egallovchi leksemalardir. skandinav tilidan o'zlashgan fellow < ск. fedaza, …

4 / 34

y ga almashgan. qaratqich kelishigidagi þeirra ingliz tiliga hira, so'ngra their sifatida, jo'nalish kelishigidagi þeim esa him ko'rinishda o'zlashgan va keyinchalik them ko'rinishga ega bo'lgan. skandinavcha þo ingliz tiliga þeah ko'rinishda o'tib, keyinchalik uning shakli thogh, though ga almashgan. qadimgi ingliz tili leksikasida skandinav tilidagi at yuklamasi (hozirda predlog) infinitiv oldida qo'llanilgan. masalan: at do-bo'lmoq. shuni alohida aytib o'tish lozimki, skandinav tilidan o'zlashtirilgan at do so'zi keyinchalik ado (vazifa, burch) so'ziga aylangan. skandinav so'zlari inglizcha jo'g’rofik nomlari ichiga kirishib ketgan. masalan, by (skand. bỹr -daraxt) - kirkby, derby; toft (skand. cho'chqa boqadigan yer nomi) - langtoft. muhokama uchun savollar: 1. qadimgi ingliz tili leksikasi qaysi tillardan kirgan so'zlardan tashkil topgan? 2. qadimgi ingliz tili leksikasi qaysi turkumdagi so'zlardan tashkil topgan? 3. germanlar materikda bo'lga paytlarida nima natijasida savdo-sotiqqa oid so'zlar o'zlashgan? 4. xristian dinining yoyilishi natijasida din ta'limiga oid qanday so'zlar ingliz tili leksikasiga o'zlashtirildi? 5. danelag sulhi nima uchun …

5 / 34

qadimgi ingliz tilining leksik qatlami va o'rta asrlarda britaniya orollarining skandinavlar tomonidan istilo qilinishi - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 34 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"qadimgi ingliz tilining leksik qatlami va o'rta asrlarda britaniya orollarining skandinavlar tomonidan istilo qilinishi" haqida

about new zealand 3-ma’ruza (2 soat) mavzu: qadimgi ingliz tilining leksik qatlami va o'rta asrlarda britaniya orollarining skandinavlar tomonidan istilo qilinishi. режа: 1. qadimgi ingliz tili davri leksikasi. 2. skandinav istilosi. 3. skandinav tilining ingliz tili leksikasiga ta'siri калит сўзлар: hind-evropa tillari o'zaklari, umumgerman, leksik qatlam, poetik leksika, ichki va tashqi so'z yasalishi, metateza, jo'g’rofik nom. qadimgi ingliz tili leksikasi deyarli german tillaridan kelib chiqqan so'zlardan iborat bo'lgan. so'zlarning ko'pchilik qismi hind-evropa tillari o'zaklaridan tashkil topgan. qiyoslang: qadimgi ingliz tilida mere - dengiz, lot.- mare, rus.- more va boshqalar. shuningdek, hind-evropa va umumgerman tillariga xos bo'lgan so'zlar ot, sifat va fe'l o'zaklardan tashkil ...

Bu fayl PPTX formatida 34 sahifadan iborat (78,6 KB). "qadimgi ingliz tilining leksik qatlami va o'rta asrlarda britaniya orollarining skandinavlar tomonidan istilo qilinishi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: qadimgi ingliz tilining leksik … PPTX 34 sahifa Bepul yuklash Telegram

qadimgi ingliz tilining leksik qatlami va o'rta asrlarda britaniya orollarining skandinavlar tomonidan istilo qilinishi

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

"qadimgi ingliz tilining leksik qatlami va o'rta asrlarda britaniya orollarining skandinavlar tomonidan istilo qilinishi" haqida

O'xshash fayllar