psixodiagnostik metodikalar va psixodiagnostik tekshiruv jarayoniga qo‘yiladigan talablar

PPTX 43 pages 734.5 KB Free download

43 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 734.5 KB

File type PPTX

Pages 43

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 43

презентация powerpoint psixodiagnostik metodikalar va psixodiagnostik tekshiruv jarayoniga qo‘yiladigan talablar reja: 1.validlik – psixodiagnostik metodikalarning asosiy xususiyatlaridan biri sifatida validlikning asosiy turlari va ularni aniqlash usullari. 2.ishonchlilik – psixodiagnostik metodikalarning muhim psixiometrik ko‘rsatkichi sifatida. ishonchlilik turlari va ularni aniqlash usullari. 3.psixodiagnostik metodikani va tekshiruv natijalarini standartlashtirish muammosi. 4.psixodiagnostik tekshiruvda tanlanma to‘plam reprezentativligi muammosi «validlik» atamasi evropa tillaridan olingan bo‘lib u quyidagi ma'noni anglatadi: «to‘laqonli», «yaroqli», «mos». psixodiagnostik metodikaning validlik sifatidagi tavsifi uning aynan o‘rganilayotgan psixologik xususiyatga mo‘ljallanganligi va ushbu psixologik xususiyatni baholashga mosligi hamda yaroqliligini ko‘rsatib beradi. metodikaning validlik tavsifi ushbu metodika orqali haqiqatdan ham psixologik sifatni o‘lchash mumkin, degan xulosadan tashqari uni qo‘llash mumkin bo‘lgan sohani va uning sharoitlari haqidagi ma'lumotlarni ham o‘ziga qamrab oladi. psixodiagnostik metodikaning validligi haqida mulohaza qilar ekanmiz, validlikning bir necha turi borligini va ularning har birini alohida ko‘rib chiqish hamda baholash zarurligini qayd etamiz. validlik – nazariy, amaliy, empirik, ichki va tashqi bo‘lishi mumkin. …

2 / 43

igi bilan tekshiriladi. agar sinaluvchining xarakterini qo‘llanilgan metodika yordamida baholasak, ushbu odamning hayotdagi xarakter ko‘rinishining qo‘llanilgan metodikadan olingan ko‘rsatkichlar bilan bir xilligini aniqlasak, u holda metodikani empirik va amaliy validli deb hisoblasak bo‘ladi. empirik validlik mezonlari bo‘yicha metodika odamlarning amaliy faoliyat natijalari hamda haqqoniy hayotiy huquqlarining ko‘rsatkichlarini taqqoslash bilan tekshiriladi. ichki validlik – metodikadagi topshiriqlar, subtestlar, mulohazalarning umumiy maqsadga mosligini anglatadi. metodikadagi subtestlar, topshiriqlar va undagi savollar qisman butunlay biz o‘rganayotgan xususiyatni o‘lchay olmasa, u holda ushbu metodika ichki validli emas yoki ichki validlik etarli darajada emas, deb hisoblanadi. tashqi validlik ham xuddi empirik validlikka o‘xshash, undan farqli tomoni shundaki, sinaluvchining xulqiga taalluqli asosiy tashqi ko‘rinishlarning ko‘rsatkichlari bilan metodikadagi ko‘rsatkichlarning o‘zaro bog‘liqligiga e'tibor qaratiladi. validlikning turlaridan tashqari uning mezonlarini bilish ahamiyatga molikdir: a) xulqiy ko‘rsatkichlar – sinaluvchining har xil hayotiy voqeliklardagi reaktsiya va xatti-harakatlari; b) sinaluvchining faoliyatidagi yutuqlari: o‘quv, ish, ijodiy va hokazolar; v) har xil nazorat sinov va topshiriqlarning …

3 / 43

iligini ikki xil usul bilan tekshirib chiqish mumkin: 1. ushbu metodika yordamida har xil odamlarda olingan natijalarni taqqoslash. 2. aynan bir xil sharoitda metodikani qo‘llash va undan olingan natijalarni taqqoslash. metodikaning aniqligi – psixodiagnostik tadqiqot paytida biror-bir xususiyatni baholashda ozgina o‘zgartirishga ham javob qaytarish qobiliyatida namoyon bo‘ladi. metodikaning aniqligini texnik o‘lchov asbob-uskunalarining aniqligi bilan izohlash mumkin. masalan: santimetrga bo‘lingan metrdan ko‘ra millimetrga bo‘lingan chizg‘ich bilan aniqroq o‘lchash mumkin. psixodiagnostik metodika qanchalik aniq bo‘lsa, o‘lchovning sifati shuncha yuqori bo‘ladi. ammo amaliy psixodiagnostikada hamma vaqt ham o‘lchovning aniqligi, baholashning yuqori darajasi talab qilinmaydi. masalan, butun tadqiqotda tanlama sinaluvchilarni ikkiga bo‘lish kerak bo‘lsa, u holda qo‘llanilayotgan metodika aynan shunga mos holda bo‘linishi kerak, undan ko‘pga ham, kamga ham emas. agar sinaluvchilar beshta guruhga bo‘linishi shart bo‘lsa, u holda beshta o‘lchov shkalasi bor metodikani qo‘llash maqsadga muvofiq bo‘ladi va ular beshta punktdan iborat bo‘lishi kerak, masalan «ha», «yo‘qdan ko‘ra ha», «yo ha, yo yo‘q», …

4 / 43

satishga harakat qiladi. psixodiagnostikada biror-bir metodikani qo‘llashdan oldin tadqiqotchi ushbu metodikani validligi, ishonchliligi, aniqligi va bir sifatlilik talablariga javob bera olishiga to‘liq ishonch hosil qilishi shart. aytib o‘tilgan mezonlardan asosiylari: validlik va ishonchlilikdir, agar o‘lchov uskunalari bu ikkala mezonga mos kelmasa, u holda psixodiagnostikada bu vositalarni qo‘llash umuman mumkin emas. mabodo metodikaning aniqligi va bir sifatliligi to‘liq bo‘lmasa ham uni aniq shartlar asosida qo‘llash mumkin. ammo quyidagilarni unutmaslik zarur: noaniq metodika, o‘tkazilayotgan eksperiment natijalari biror-bir xususiyatdagi kichik o‘zgarishlarni aniqlash imkonini bermaydi; metodika bir sifatliligining to‘liq emasligi, hamisha ham aynan baholanayotgan xususiyatdagi o‘zgarishlar darajasi bilan olingan ko‘rsatkichlarni taqqoslash imkonini bermaydi. psixodiagnostik metodikani va tekshiruv natijalarini standartlashtirish muammosi. psixodiagnostik natijalarga qo‘llanilgan metodikadan tashqari voqea hamda hodisalar ham ta'sir qiladi, ya'ni berilgan ko‘rsatmalarni sinaluvchining to‘g‘ri tushunmasligi va test vaqtida sinovchining xulqi va shaxs xususiyatlari o‘z ta'sirini ko‘rsatishi mumkin. agar voqelikni sinaluvchi imtihon sifatida qabul qilsa, o‘zini shu voqelikka mos tarzda tutadi. yuqori xavotirli …

5 / 43

vistik tarkibiy qismlar orqali ifodalashi mumkin: mimika, talaffuz, temp, pauza va xatti-harakatlar). ba'zan tadqiqot natijalariga sinovchining xulqi va xatti-harakati ham ta'sir qilishi mumkin. masalan, eksperimentator haqida sinaluvchining fikri ijobiy bo‘lsa, uning xatti-harakatida, munosabatida imkoni boricha sinovchiga yaxshi natija berishga harakat qiladi. buning aksi bo‘lsa, eksperimentatorga nisbatan sinaluvchida antipatiya bo‘ladi. asosiy ko‘rsatma: eksperimentator bosiq, muvozanatli, xatti-harakati sinaluvchilarga nisbatan yaxshi va do‘stona bo‘lishi kerak. tarbiyachi qancha ko‘p eksperimental psixologik tadqiqotlar o‘tkazsa, uning tajribasi shuncha ortib boradi. u quyidagilarni o‘z ichiga oladi: bola faoliyatining xususiyatlarini o‘yin va o‘quv vaziyatlarida tahlil qilish; maktab, maktabgacha ta'lim muassasasi, oila sharoitiga moslashish, moslasha olmaslik darajasini aniqlash; bolaning ichki dunyosini tushunib olish istagi; shaxsi xususiyatlarini har tomonlama rivojlantirishda unga har qanday yordam ko‘rsatish. psixolog-eksperimentator faoliyati tadqiqotda ta'sir qiladigan alohida xususiyatlarga ega. shuning uchun m.p.kononova (1963) ta'kidlaganidek, bo‘lajak tadqiqotchi o‘zida quyidagi sifatlarni shakllantirmog‘i lozim: a) tadqiqot qarorlarini tez va aniq tuzish; b) bola topshiriqni qanday bajarayotganligiga va uning xulq-atvorini …

Want to read more?

Download all 43 pages for free via Telegram.

Download full file

About "psixodiagnostik metodikalar va psixodiagnostik tekshiruv jarayoniga qo‘yiladigan talablar"

презентация powerpoint psixodiagnostik metodikalar va psixodiagnostik tekshiruv jarayoniga qo‘yiladigan talablar reja: 1.validlik – psixodiagnostik metodikalarning asosiy xususiyatlaridan biri sifatida validlikning asosiy turlari va ularni aniqlash usullari. 2.ishonchlilik – psixodiagnostik metodikalarning muhim psixiometrik ko‘rsatkichi sifatida. ishonchlilik turlari va ularni aniqlash usullari. 3.psixodiagnostik metodikani va tekshiruv natijalarini standartlashtirish muammosi. 4.psixodiagnostik tekshiruvda tanlanma to‘plam reprezentativligi muammosi «validlik» atamasi evropa tillaridan olingan bo‘lib u quyidagi ma'noni anglatadi: «to‘laqonli», «yaroqli», «mos». psixodiagnostik metodikaning validlik sifatidagi tavsifi uning aynan o‘rganilayotgan psixologik xususiyatga mo‘ljallanganligi va...

This file contains 43 pages in PPTX format (734.5 KB). To download "psixodiagnostik metodikalar va psixodiagnostik tekshiruv jarayoniga qo‘yiladigan talablar", click the Telegram button on the left.

Tags: psixodiagnostik metodikalar va … PPTX 43 pages Free download Telegram