экологик вазият ва муаммоларнинг келиб чиқишининг асосий сабаблари

DOC 77,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1364044446_42916.doc 0 0 экологик вазият ва муаммоларнинг келиб чиқишининг асосий сабаблари www.arxiv.uz режа: 1. экология фанинг мазмуни, предмети ва вазифалари. 2. инсоннинг табиатга, атроф – муҳитга салбий таъсири. 3. жаҳонда аҳоли сонининг ўсиши ва озиқ – овқат маҳсулотлари ишлаб чиқариши даражасидан ўзиб кетиши. 4. ҳозирги пайтда сайёрамиздаги фойдали ерларнинг майдони, атмосфера ва сув ресурсларининг аҳволи ва ифлосланиши. 5. ўсимлик ва ҳайвонот дунёсини муҳофаза қилиш муаммолари. экологик вазият ва муаммолар одамзот доимо табиат қўйнида фаолият кўрсатади, у билан узлуксиз муносабатда бўлиб келмоқда. бу фаолият оқилона ташкил этилмаса, у билан муносабат тўғри ўрнатилмаса, инсон ўзи ва табиат учун муаммолар келтириб чиқаради. ҳозирги даврда фан – техника инқилоби шароитида табиат ресурсларидан кенг миқёсда фойдаланиш ҳамда атроф – муҳитни ифлослантирувчи саноат, транспорт, қишлоқ хўжалиги ва маиший чиқиндиларнинг ортиши инсоннинг табиатга, атроф – муҳитга кўрсатаётган умумий салбий таъсирини кескин кучайтирмоқда. xx асрнинг иккинчи ярмига келиб табиатни муҳофаза этиш глобал (сайёравий) муаммога айланди. инсоният маданияти ва …

ги сабаб бўлмоқда. аммо, аҳоли сонининг ўсиб бориши табиий муҳитга салбий таъсир этиб, атроф – муҳитнинг ифлосланишига олииб келмоқда. табиий ресурслар кўплаб сарфланиши ва ифлосланиши, инсон саломатлигига турли турли даражадаги касалликларни келтириб чиқармоқда. ҳозирги кунда планетамиз аҳолисининг 2 / 3 қисми сифатли озиқага эга эмас, ундан ташқари 50% аҳоли тўйиб (и.каримов –ўзбекистон xxi аср бўсағасида…1997 йил 112 бет.) овқатланмайди, 15 % аҳоли доимий очликда бўлса, ҳар йили 30 – 50 млн одам очликдан ўлади. шу сабабли ўсиб бораётган аҳоли сонининг озуқа маҳсулотлари билан таъминлаб бўладими ёки йўқми каби муаммо ҳаётнинг кун тартибида турмоқда. бмт қошидаги халқаро мувофиқлаштирувчи гуруҳнинг маълумотига кўра, ер юзида етиштирилган ва денгизлардан олинган махсулотлар асосида планетада 31,5 млрд аҳолини боқиш мумкин эканлиги таъкидланган. иқтисодчи олимларнинг ҳисоб-китобларига кўра, қуруқликда фақат маданий ўсимликлар экилса, уларнинг ҳосили билан 50 млрд аҳолини боқиш башорат қилинмоқда. ер юзининг ҳаммасини экинзорга, денгиз ва океанларни эса балиқ кўпайтирадиган ҳовузга айлантириб бўлмайди. лекин, янги технологиялар …

книнг керакли жойларидан самарали фойдаланиш билан 10 млрд. одамни озуқа билан таъминлаш мумкин экан. ҳозирги пайтда сайёрамиздаги фойдали ерларнинг майдони 13,5 млрд гектарга тенг. шундан 1,4 гектар маданий ерлар (экинзор боғлар), 1,1 млрд ерлар бузилган, яъни ўсимликлар ўстириш учун кераксиз бўлиб қолган, тежамкорсизлик билан ишлатилган майдонлар 4,4 млрд гектар, чўл, ярим чўл, арктика, антарктика, юқори тоғли чўллар майдони – 3,3 млрд гектар, инсоннинг салбий фаолияти натижасида фойдали ерларнинг 1 млрд гектари чўлларга қўшилган. ҳозирги кунда сайёрамизда ерларнинг 300 млн гектари шўрланган, фойдасиз ҳолга келган, 600 –700 млн. гектари эса эрозияга учраб, маҳсулдорлиги паст бўлиб қолган. сайёрамиз бўйича ўзлаштирилмаган 0,9 млрд гектар ер қолган, холос. фойдали ерларнинг ишдан чиқишига табиат қонунини бузиш, хўжасизлик билан келажакни кўра олмасдан фойдаланиш сабаб бўлган. инсон йилига ер бағридан 100 млрд тонна хом ашё, шундан 1 млрд тонна нефть, 2 млрд тонна кўмир ва кўплаб газ қазиб олмоқда. ҳар йили атмосферага 8 – 9 млрд тонна …

итга чиқариладиган со2 нинг 31% ни ақш, 18% ни мдҳ мамлакатлари, 7% ни хитой, 5,4% ни олмония, 4,7% ни япония, 3% ни франция чиқариб ташламоқда. қолган 31% ни эса бошқа мамлакатларнинг ҳисобига тўғри келади. аммо, шуни ҳам таъкидлаш керакки кейинги йилларда газнинг миқдори бундан ҳам ортиб бориш тенденцияси кузатилмоқда. ақшда атмосферанинг ифлосланишида кўрилган зарар йилига 50 – 60 млрд долларни ташкил этмоқда. шуларни ҳисобга олган ҳолда дунёнинг тараққий этган мамлакатлари табиат муҳофазасига йилига миллий даромаднинг 10 – 12 % ини ажратмоқдалар. ҳозирги даврда инсоният жамиятида жадал ривожланиб бораётган бир пайтда табиий мувозанатни, табиатни муҳофаза қилишда, дунё миқёсидаги муаммоларидан бири атмосфера озон қатламини, унинг нормал ҳолатини сақлаб қолиш ва муҳофаза қилишдан иборат. маълумки, озон қатламининг органик ҳаёт учун аҳамияти ниҳоятда каттадир. ҳозирги пайтда «озон экрани» сайёрамизнинг жанубий ва шимолий қутб теппасида кўпроқ тўпланиб, озон емирилишига сабаб бўлаяпти. бу қатламни асрашда бирлашган миллатлар ташкилотининг атроф муҳитни муҳофаза қилиш дастурининг аҳамияти катта ва …

ҳайвонот турлари сони 27 мингдан ортиқ бўлиб, улардан ҳайвон турлари 15 мингтани, ўсимликлар турлари эса 11 мингни ташкил этади. республика ҳудудида 4500 га яқин гулли ўсимлик турлари бўлиб, улардан 400 таси жиддий муҳофазага мухтождир. ўзбекистоннинг 305 дан ортиқ ўсимлик ва 184 га яқин турли ҳайвонлар тури янги «қизил китоб» га киритилган. ўтмишда наботот ва ҳайвонот дунёсини муҳофаза қилишга яхши эътибор берилмади, улардан самарали фойдаланишда ҳам жиддий хатоликларга йўл қўйилди. шу сабабли буларнинг қимматли турлари йўқ қилинди. кейинги йилларда республикамизда табиатни, наботот ва ҳайвонот дунёсини муҳофаза қилиш ва улардан унумли фойдаланиш тўғрисида бир қатор қонунлар, қарорлар қабул қилинди ва бу борада чора – тадбирлар кучайди, илмий ва амалий жиҳатларига кўпроқ аҳамият берилмоқда. бугунги кунда инсоният ер юзасида яшаб қолиши учун техника, космос мўъжизалари эмас, энг аввало ичимлик сувининг етали бўлиши лозимлигини яхши англаб етди. айниқса африка, осиё қитъаларида ичимлик суви жуда танқис ва бу қитъаларнинг айрим ҳудудларида қурғоқчилик кенгайган ва у …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "экологик вазият ва муаммоларнинг келиб чиқишининг асосий сабаблари"

1364044446_42916.doc 0 0 экологик вазият ва муаммоларнинг келиб чиқишининг асосий сабаблари www.arxiv.uz режа: 1. экология фанинг мазмуни, предмети ва вазифалари. 2. инсоннинг табиатга, атроф – муҳитга салбий таъсири. 3. жаҳонда аҳоли сонининг ўсиши ва озиқ – овқат маҳсулотлари ишлаб чиқариши даражасидан ўзиб кетиши. 4. ҳозирги пайтда сайёрамиздаги фойдали ерларнинг майдони, атмосфера ва сув ресурсларининг аҳволи ва ифлосланиши. 5. ўсимлик ва ҳайвонот дунёсини муҳофаза қилиш муаммолари. экологик вазият ва муаммолар одамзот доимо табиат қўйнида фаолият кўрсатади, у билан узлуксиз муносабатда бўлиб келмоқда. бу фаолият оқилона ташкил этилмаса, у билан муносабат тўғри ўрнатилмаса, инсон ўзи ва табиат учун муаммолар келтириб чиқаради. ҳозирги даврда фан – техника инқилоби шароитида табиат ресу...

Формат DOC, 77,5 КБ. Чтобы скачать "экологик вазият ва муаммоларнинг келиб чиқишининг асосий сабаблари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: экологик вазият ва муаммоларнин… DOC Бесплатная загрузка Telegram