адабиётшунослик ва танқидий тафаккур тарақиётида илмий-ижодий тажрибаларнинг ўрни ва аҳамияти

DOC 150,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1662753307.doc режа: 1.бадиий-эстетик ва танқидий тафаккур тараққиётининг уй\унлиги масалалари. 2.+адимдаги таскирашунослик ва адабиётшунослик бобидаги илмий-ижодий тажрибалар ҳақида. 3.шеърий шаклдаги адабиий-танқидий тафаккур тарақиёти ҳақида 4.ўзбек адабий танқидчилигининг шаклланиши ва танқидий тафаккур тарақиёти ҳақидаги илмий-назарий қарашлар хусусида. 5. шарқ ва ғарб қадимги адабиётшунослиги тарихидан 6.алишер навоийнинг «мезонул-авзон»и қадимги илк адабиёт назариясига оид қимматли асар 7.а.навоийнинг «мажолисун-нафоис» асаридаги адабиётшунослик ва адабий танқидий қарашларининг таҳлили 8.а.навоийнинг «муҳокаматул-лу\атайн» йирик адабиётшунослик асари ва унда миллий адабиёт яратиш \ояларининг ифодаланиши 9.хулоса илмий- ижодий тажрибалардан маълумки, ёзувчининг адабий-танқидчи ижодига таъсири ва уларнинг ўзаро ҳамкорлиги доимо ижобий баҳоланиб келинган. масалан, таниқли мунаққид матёқуб +ўшжонов ва озод шарафиддинов а.+аҳҳор сатираси ҳақидаги салмоқли илмий-тадқиқотларида адибнинг ижодий тажрибалари, ёшлар билан суҳбати ва адабий-танқидий қарашларига суяниб иш кўради. бу эса м.+ўшжонов, о.шарафиддинов танқидчилик маҳоратининг янада ошуви ва адибнинг ижод лабораториясига уларнинг чуқур кириб боришларига муносиб хизмат қилган. ёзувчининг кўп ҳолларда таниқли танқидчи ҳам бўлиши ёки ўз навбатида танқидчининг бадиий ижод билан мунтазам шу\улланиш …
2
ди. албатта, кўп ҳолларда ёзувчи-танқидчи профессионал танқидчи каби муайян асарни ёки ижодкор оламини илмий-адабий қонуниятлар нуқтаи-назаридан таҳлил қилмаслиги мумкин, бу таҳлилий жараён ундан талаб ҳам қилинмайди. лекин бу ёзувчи-танқидчининг эстетик ва адабий-танқидий фаолиятини ўрганиш керакмас, дегани эмас. чунки ёзувчи адабий-танқидий фаолиятидан баҳс очиш китобхонни санъаткор ижодий лабораториясига янада чуқурроқ олиб киради, бадиий ижод сирларини, эстетик адабий-танқидий қарашлар уй\унлигини аниқлаш имкониятини беради. илмий-танқидий ва эстетик тафаккур ривожига муносиб ҳисса қўшади. хуллас, жаҳон адабий-танқидчилиги тарихида муҳим ўрин тутган ёзувчи-танқидчи маҳорати масаласини ўзбек адиблари илмий-эстетик тафаккури мисолида ўрганиб чиқиш муҳим илмий-назарий аҳамият касб этади. маълумки, адабий танқиднинг илмийлиги билан санъат турлари, эстетика ва этиканинг уй\унлиги ҳам табиийдир. бу уй\унлик ва узвий алоқадорлик ҳолатлари адабиёт ва санъатнинг образлилик асосидаги фикрлаш тарзини янада кенгайтиришга хизмат қилади ва адабий танқидни баъзида санъат даражасига кўтарилишига ҳам олиб келади. танқидчининг адиб ёки шоир, умуман олганда, санъаткор ва ёзувчининг эса кўп ҳолларда адабий танқидчи бўлиши адабиёт, санъат, эстетика, ва …
3
-ижодий тажрибалар, эстетик ва адабий-танқидий қарашлар муҳим аҳамият касб этади.хуллас, адабий танқид адабиётшуносликнинг таркибий қисми бўлиб илмий тафаккур ва бадиий ижод ривожига ҳам муҳим ҳисса қўшиб келмоқда. шунинг учун ҳам бадиий адабиёт пайдо бўла бошлагандан бошлаб адабий-танқидий фикрлар, эстетик ва адабиётшунослик масалалари ҳам майдонга келган десак, асло хато қилмаган бўламиз. тарихий-адабий манбалар “адабиётшунослик”, “адабий танқид”, “адабий танқидчилик” ва “танқидчи” атамалари остида тушуниладиган мазмун жаҳон адабиёти миқёсида узоқ тарихга эга эканини исботлайди. ҳақиқатан ҳам инсонлар қадимдан халқ о\заки ижоди ва бадиий асарларга о\заки ҳамда ёзма муносабатлар билдириб, уларга баҳо бера бошлаганлар. агар ўзбек адабиёти тарихига назар ташланса то хх асргача бўлган даврларда бадиий ижод, адабиётшунослик ва адабий-танқидий қарашлар қоришиқ тарзда мавжуд бўлганлигини кузатиш мумкин. ўтмишда адабиётшунослик ва адабий танқид фан сифатида яхлит бир ҳолдаги кўринишга эга бўлмаган бўлса ҳам бу соҳадаги илмий-ижодий тажрибалар қадим-қадимдан бошлаб шеърий кўринишларда, тазкира ва адабиётшуносликка оид рисолаларда, тарихий-бадиий ёдномаларда мавжуд бўлиб, ривожланиб келган. айниқса шеър ва …
4
“табақот аш-шуаро”, абдулла ибн муслим диноварийнинг “аш-шеър ва шуаро”, мансур ас-саолибийнинг “йатимат ад-даҳр”, ёки х111 асрдан бошлаб туркий тилдаги тазкираларни бошлаб берган муҳаммад авфий бухорий ва унинг “лубоб ул-албоб” (“билимлар ма\зи”), давлатшоҳ самарқандийнинг “тазкират уш-шуаро”, ҳасан нисорийнинг “музаккири абоб”, содиқбек содиқийнинг “мажмаъ ул-ҳавос”, султон муҳаммад мутрибийнинг “тазкират уш-шуаро”, муҳаммадбадеъ малеҳонинг “музаккир ул-асҳоб”, х1х асрнинг биринчи чорагида яратилган “мажмуа шоирон”, раҳматулла возеҳнинг “туҳфат ул-аҳбоб” ва бошқа кўп алломаларнинг таскираларида ижодкорнинг эстетик олами, адабиётшунослик ва адабий танқидга оид кўп муаммоли масалалалар ўз ифодасини топиб, уларнинг шарқда қадимдан адабиётшунослик илмининг ривожланишига қўшган ҳиссалари катта бўлди. бадиий ижод, шеърият назарияси ва танқидчиликка оид адабий-танқидий қарашлар ва фикр-мулоҳазалар фақат тазкиралардагина эмас, балки абу наср фаробий, абу райҳон беруний, абу али ибн сино, заҳириддин муҳаммад бобур каби маънавиятимизнинг улу\ алломалари асарларида ҳам кенг ифода этилганки, бу жиҳатдан уларнинг шеър ва шоирлик масъулияти ҳақида тўпланган илмий-ижодий тажрибалари,адабий-танқидий қарашлари адабиётшунослик илмининг ривожига муҳим ҳисса бўлиб қўшилди. албатта, хх …
5
н ўтган юнон ва араб адабиётшуносларининг анъаналарини давом эттириб, бадиий ижод ва жанрлар назарияси масаласига қўл уриб, уларни ўзининг назарий фикр-мулоҳазалари билан бойитади. шу билан бирга шаклнинг ўзаро бо\лиқлиги, ўқувчи олдидаги ижодкор масъулияти ва бадиий маҳорат каби долзарб масалаларни кўтариб чиқиб, уларни янада илмий-назарий қарашлар билан бойитди. фаробийга хос бўлган адабиётшунослик ва адабий танқидчиликнинг теран ва таҳлилий йўналиши бобур ижодида ҳам давом эттирилди. заҳириддин муҳаммад бобур буюк шоҳ бўлиш билан бирга истеъдодли шоир, адабиётшунос олим ва адабий танқидчи сифатида ҳам шуҳрат топди. айниқса, бобурнинг “бобурнома” ва “аруз рисоласи”да адабиётшунослик масалалари кенг таҳлил этилиб, уларда ўзига хос адабий-танқидий қарашлар баён этилган. у ўзининг “аруз рисоласи”да алишер навоийнинг “мезон ул-авзон”, сайфий бухорийнинг “мезон ул-ашъор” каби адабиётшунослик ва аруз назариясига оид асарларидан таъсирланиб, уларга теран шарҳлар ёзиб, муносабат билдириб, аруз назарияси ва қонун-қоидалари ҳақидаги мустақил фикрлари билан ҳам адабиётшунослик илмининг ривожига муносиб ҳисса қўшди. бобур адабиёт ва шеъриятга ба\ишланган мунозара ва мушоираларга фаол …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "адабиётшунослик ва танқидий тафаккур тарақиётида илмий-ижодий тажрибаларнинг ўрни ва аҳамияти "

1662753307.doc режа: 1.бадиий-эстетик ва танқидий тафаккур тараққиётининг уй\унлиги масалалари. 2.+адимдаги таскирашунослик ва адабиётшунослик бобидаги илмий-ижодий тажрибалар ҳақида. 3.шеърий шаклдаги адабиий-танқидий тафаккур тарақиёти ҳақида 4.ўзбек адабий танқидчилигининг шаклланиши ва танқидий тафаккур тарақиёти ҳақидаги илмий-назарий қарашлар хусусида. 5. шарқ ва ғарб қадимги адабиётшунослиги тарихидан 6.алишер навоийнинг «мезонул-авзон»и қадимги илк адабиёт назариясига оид қимматли асар 7.а.навоийнинг «мажолисун-нафоис» асаридаги адабиётшунослик ва адабий танқидий қарашларининг таҳлили 8.а.навоийнинг «муҳокаматул-лу\атайн» йирик адабиётшунослик асари ва унда миллий адабиёт яратиш \ояларининг ифодаланиши 9.хулоса илмий- ижодий тажрибалардан маълумки, ёзувчининг адабий-танқидчи ижодиг...

Формат DOC, 150,0 КБ. Чтобы скачать "адабиётшунослик ва танқидий тафаккур тарақиётида илмий-ижодий тажрибаларнинг ўрни ва аҳамияти ", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: адабиётшунослик ва танқидий таф… DOC Бесплатная загрузка Telegram