yoshlik, yetuklik va keksalik davrining psixologik xususiyatlari

PPTX 16 pages 872.1 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 872.1 KB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

yoshlik, yetuklik va keksalik davrining psixologik xususiyatlari reja: yoshlik davri va uning o‘ziga xos psixologik xususiyatlari yetuklik davrining birinchi bosqichidagi shaxsning psixologik xususiyatlari yetuklik davrining ikkinchi bosqichidagi shaxsning psixologik xususiyatlari yoshlik, yetuklik va keksalik davrining psixologik xususiyatlari reja: yoshlik davri va uning o‘ziga xos psixologik xususiyatlari yetuklik davrining birinchi bosqichidagi shaxsning psixologik xususiyatlari yetuklik davrining ikkinchi bosqichidagi shaxsning psixologik xususiyatlari 1. yoshlik davri va uning o‘ziga xos psixologik xususiyatlari yoshlik davri 23−28 yoshlardan iborat bo‘lib, bu davrning o‘ziga xos xususiyatlaridan biri ijtimoiy hayotning barcha jabhalarida kamolga erishgan shaxs sifatida faol ishtirok etish va ishlab chiqarishda mehnat faoliyatini amalga oshirishdan iboratdir. yoshlarning mehnat faoliyati quyidagi uchta muhim belgisi bilan boshqa yosh davrlaridan farqlanadi: 1) mutaxassislikning mohiyatiga, ishlab chiqarish shart-sharoitiga va mehnat jamoasi a’zolarining xususiyatiga moslashish (ko‘nikish) − mehnat faoliyatining dastlabki yillari (taxminan 1 yildan 3 yilgacha) yoki jamoada o‘z o‘rnini topish va qadr-qimmatga erishish; 2) mutaxassis sifatida o‘zini takomillashtirish uchun ijodiy …

2 / 16

lardan oldin boshlaydilar, biroq ular ham mazkur bosqichlarni bosib o‘tishlari shart. hozirgi mutaxassislarning ko‘pchiligi o‘quv yurtlaridagi nazariy bilimlar bilan amaliy ko‘nikmalar o‘rtasida uzilish mavjudligi sababli mustaqil faoliyatning dastlabki kunlaridan boshlab qator qiyinchiliklarga duch keladilar. bu qiyinchiliklar o‘z mohiyatiga ko‘ra uch xildir; ular: a) ijtimoiy qiyinchiliklar: notanish muhit shart-sharoitlari, shaxslararo munosabatlar, mehnat jamoasining saviyasi, undagi kishilarning xarakter xislatlari, ishlab chiqarish jamoasining qadriyatlari, ma’naviyati, an’analari va hokazo; b) bilim va bilishga oid qiyinchiliklar: maxsus o‘quv yurtida olgan bilimlardagi uzilishlar, saviyaning cheklanganligi, ijodiy izlanish faoliyatining zaifligi, tashabbuskorlikning yetishmasligi va boshqalar: v) mutaxassislik bilan bog‘liq o‘ziga xos qiyinchiliklar; ishlab chiqarishning mohiyati, xususiyati, texnologiya, qurilmalar, asboblar, amaliy ko‘nikmaning bo‘shligi yoki ular bilan yetarli darajada tanishmaganlik, kasbning iqtisodiy negizini to‘la anglab yetmaslik, xavfsizlik texnikasi mahsulot ishlab chiqarishning chizma-yoyilmasi va grafik irodasini taqqoslash murakkabligi, muammolar oldida lol qolish. bu qiyinchiliklarni yengish davrida insonning ruhiy holatlari, jarayonlari va xususiyatlarida miqdor hamda sifat o‘zgarishlari ro‘y beradi. psixofiziolog p.p.lazarevning fikricha, …

3 / 16

higa qamrab olishini matematik usullarga asoslangan ilmiy ma’lumotlar va ularning chuqur sifat tahlili orqali ko‘rsatib o‘tadi. ko‘zlarning farqlashdagi sezgirligi inson yoshiga qarab o‘zgarishini tadqiq qilgan s.v.kravkov sezgirlikning ortishi 25 yoshgacha davom etishini, barqarorlashuvi esa 25 yoshdan keyin ham davom qilishini ta’kidlaydi. b.g.ananev laboratoriyasida olingan natijalar inson funksional darajasining oshishi 23−27 yoshdagi yigit va qizlarda 44 foiz, funksional holatining barqarorlashuvi 19,8 foiz, funksional darajaning pasayishi 36,2 foizga tengdir. bu ma’lumotlar kamolot bosqichining turli mikrodavrlarida o‘sish jihatlarining o‘zaro munosabati har xil kechishini ko‘rsatib turibdi. 2. yetuklik davrining birinchi bosqichidagi shaxsning psixologik xususiyatlari kamol topishning bu bosqichiga 28−35 yoshlardagi erkak va ayollar kiradilar. yetuklik davrida odam o‘zining barcha kuch-quvvati, qobiliyati, aql-zakovati, ichki imkoniyatlarini o‘z kasbiga, ijtimoiy faoliyatiga, jamoat ishlariga to‘la safarbar qila oladi. erkak va ayollarning bu davrda mehnat va ijtimoiy faoliyatda muayyan tajribaga egaligi ularni istiqbol sari yetaklaydi. yetuk shaxsning boshqalarga munosabati, ularni baholashi, dinamik stereotipida sezilarli o‘zgarishlar bo‘ladi. u endi faqat …

4 / 16

. organizmdagi ayrim o‘zgarishlar, umrning tez o‘tishi kishini qattiq tashvishga va iztirobga soladi. u bundan keyingi hayotning har bir daqiqasidan unumli foydalanishga qaror qiladi. ayrim orzu-istaklarini amalga oshirish uchun jismoniy va ruhiy imkoniyatlari yetishmasligini anglash uning psixikasida “turg‘unlik” tuyg‘usini vujudga keltiradi. buning asosiy sababi 33−35 yoshlarda mnemologik − attension majmua tubdan qayta qurilishidir. yaxlit mnemologik − markazning mnemik (xotira) va mantiqiy (tafakkur) qismlarga ajralishi ro‘y beradi. attensional holatning omillari saqlanib qoladi, lekin katta yoshdagi inson intellekti tarkibida xotira va tafakkur muhim o‘rin tutadi. biroq o‘zgarishlar uning ruhiy dunyosida, kechinmalarida, his-tuyg‘ularida chuqur iz qoldirmaydi, yetuk shaxs xotirasida illyuzion xususiyatga ega bo‘lgan tasavvur obrazlari (yoshlik tuyg‘usi, kayfiyati, orzusi, xom xayoli) saqlanib qolaveradi. yetuklik bosqichida jismoniy va aqliy imkoniyatlardan to‘laroq foydalanish ko‘nikmasi paydo bo‘ladi. bu hol butun kuch-quvvat, aqliy zo‘riqish, iroda kuchi, asab taranglashuvi hisobiga emas, balki muayyan ko‘nikma, malaka va mahorat asosida ro‘y beradi. yetuklikning turli davrlarida kamol topish jabhalarining o‘zaro munosabatini …

5 / 16

ni o‘z ichiga oladi. mazkur davrda ijodiy faoliyatni qaytadan baholashda o‘z ifodasini topuvchi yangi xislat namoyon bo‘ladi. ular shu kungacha mehnat faoliyatida miqdor ketidan quvib yurgan bo‘lsalar, endi mehnat mahsulining sifati ustida bosh qotira boshlaydilar. oilaviy turmushga, ijtimoiy hayotga, yashashning maqsadiga, inson qadr-qimmatiga, tevarak-atrofga, o‘zlariga va boshqa odamlarga yangi mezon bilan qaray boshlaydilar. turmushning ikir-chikirlari, ijtimoiy hodisalarga vazmin, sabr-toqat bilan hayot tajribasiga suyangan holda munosabatda bo‘ladilar, har bir narsaning nozik tomoni yoki yomon oqibati haqida o‘z fikrlarini bildiradilar. hayotda qo‘ldan boy bergan imkoniyatlari, xato va kamchiliklari ularda yetti o‘lchab, bir kes qabilida ish tutish tuyg‘usini vujudga keltiradi. shuning uchun ular umrning biror daqiqasi behuda o‘tishiga achinadilar, yoshlik yillarida yo‘qotganlarini aql-zakovat, donishmandlik bilan to‘ldirishga intiladilar. yetuklik davrining ikkinchi bosqichida qarilik alomatlari ko‘proq o‘rin egallay boradi, uning boshlanish nuqtasi 45−50 yoshlardir. lekin odamlarning o‘ziga xos xususiyatlariga ko‘ra bu, chegara turlicha, masalan, bu bir kishida 60 yoshda, boshqa birida esa 70 yoshda bo‘lishi …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yoshlik, yetuklik va keksalik davrining psixologik xususiyatlari"

yoshlik, yetuklik va keksalik davrining psixologik xususiyatlari reja: yoshlik davri va uning o‘ziga xos psixologik xususiyatlari yetuklik davrining birinchi bosqichidagi shaxsning psixologik xususiyatlari yetuklik davrining ikkinchi bosqichidagi shaxsning psixologik xususiyatlari yoshlik, yetuklik va keksalik davrining psixologik xususiyatlari reja: yoshlik davri va uning o‘ziga xos psixologik xususiyatlari yetuklik davrining birinchi bosqichidagi shaxsning psixologik xususiyatlari yetuklik davrining ikkinchi bosqichidagi shaxsning psixologik xususiyatlari 1. yoshlik davri va uning o‘ziga xos psixologik xususiyatlari yoshlik davri 23−28 yoshlardan iborat bo‘lib, bu davrning o‘ziga xos xususiyatlaridan biri ijtimoiy hayotning barcha jabhalarida kamolga erishgan shaxs sifatida faol ishtirok...

This file contains 16 pages in PPTX format (872.1 KB). To download "yoshlik, yetuklik va keksalik davrining psixologik xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: yoshlik, yetuklik va keksalik d… PPTX 16 pages Free download Telegram