yetuklik va keksalik davrining psixologik xususiyatlari

DOCX 24 стр. 42,8 КБ Бесплатная загрузка

24 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 42,8 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 24

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 24

8-mavzu: yetuklik va keksalik davrining psixologik xususiyatlari. reja 1.yetuklikning umumpsixologik tavsifnomasi. yosh chegarasi. 2.yoshga yoshdan o‘tishdagi muammolar. yetuklik davridagi inqiroz. 3.yetuk shaxs tavsifnomasi. 4.tanlagan kasbiy faoliyat sohasida o‘zini o‘zi faollashtirish. 5.yetuklik davrida mas’uliyat va ijtimoiy faollik sohasini kengayishi. kamol topishning bu bosqichiga 28−35 yoshlardagi erkak va ayollar kiradilar. yetuklik davrida odam o’zining barcha kuch-quvvati, qobiliyati, aql-zakovati, ichki imkoniyatlarini o’z kasbiga, ijtimoiy faoliyatiga, jamoat ishlariga to’la safarbar qila oladi. erkak va ayollarning bu davrda mehnat va ijtimoiy faoliyatda muayyan tajribaga egaligi ularni istiqbol sari yetaklaydi. yetuk shaxsning boshqalarga munosabati, ularni baholashi, dinamik stereotipida sezilarli o’zgarishlar bo’ladi. u endi faqat o’zining xatti-harakati uchun emas, balki boshqa odamlarning qilmishlari, uchun ham javobgarligini anglay boshlaydi, ayniqsa, hayot tajribasiga ega bo’lmagan yoshlarning o’z farzandlarining xulq-atvori, yurish-turishi uchun ham kuyadi, ularga imkoniyat boricha yordam berishga intiladi. yetuklik, kattalik, donishmandlik, rahnamolik, g’amxo’rlik, homiylik davridir. boshqa yosh davrlardagi kabi mazkur davrda ham muayyan darajada inqiroz bo’ladi. bu davrda …

2 / 24

qurilishidir. yaxlit mnemologik − markazning mnemik (xotira) va mantiqiy (tafakkur) qismlarga ajralishi ro’y beradi. attensional holatning omillari saqlanib qoladi, lekin katta yoshdagi inson intellekti tarkibida xotira va tafakkur muhim o’rin tutadi. biroq o’zgarishlar uning ruhiy dunyosida, kechinmalarida, his-tuyg’ularida chuqur iz qoldirmaydi, yetuk shaxs xotirasida illyuzion xususiyatga ega bo’lgan tasavvur obrazlari (yoshlik tuyg’usi, kayfiyati, orzusi, xom xayoli) saqlanib qolaveradi. yetuklik bosqichida jismoniy va aqliy imkoniyatlardan to’laroq foydalanish ko’nikmasi paydo bo’ladi. bu hol butun kuch-quvvat, aqliy zo’riqish, iroda kuchi, asab taranglashuvi hisobiga emas, balki muayyan ko’nikma, malaka va mahorat asosida ro’y beradi. yetuklikning turli davrlarida kamol topish jabhalarining o’zaro munosabatini tadqiq qilgan b.g.ananyev laboratoriyasi hodimlari 29−32 yoshlarda funksional darajaning oshishi 46,2 barqarorlashuvi 15, 8, funksional darajaning pasayishi 38,0, 33−35 yoshlarda 11,2, 33,3 foiz, 55,5 foizni tashkil qilishini aniqlashgan. yu.n.kulyutkin tadqiqotining natijasiga qaraganda, 30−35 yoshlarda diqqat 102,8, xotira 99,5, tafakkur 102,3 birlikka baravardir. yetuklik davri faoliyatining mahsuldorligini o’rgangan g.leman uning cho’qqisi kimyogarlarda 30 …

3 / 24

hidagi yetuk kishilarda ijtimoiy faoliyatida qatnashish istagi 30 yoshda 18,3 foiz, 35 yoshda 6,2 foizni tashkil etadi. demak, ijtimoiy tashkilotlar faoliyatida qatnashish ko’lami torayib boradi. bu davrda erkak va ayollarning tafovutlari namoyon bo’ladi: jismoniy, jinsiy, ruhiy kamolotda ayollar ilgarilab kelgan bo’lsalar, endi erkaklar oldinga o’tib oladilar va bu hol inson umrining oxirigacha saqlanib qoladi. yetuklik davrida ijodiy faoliyatning maxsuldorligini z.f.yesareva quyidagi mezonlar bilan o’lchashni lozim topadi: 1) e’lon qilingan ilmiy ishlarning miqdori; 2) chop qilingan asarlar ichida o’quv qo’llanma, darslik va monografiyalarning mavjudligi; 3) ilmiy tadqiqotda yangi yo’nalishning ochilishi; 4) ilmiy muammoni hal qilishda yangi usulning kashf etilishi; 5) ilmiy maktabning tashkil qilinishi; 6) boshqa mualliflarning ishlariga murojaat qilish va ilova berish miqdori; 7) o’qituvchining ilmiy ma’lumotlaridan talabaning mustaqil ishlarida foydalanish ko’lami; 8) o’qituvchi rahbarligidagi diplom va dissertasiya ishlarining miqdori va sifati; 9) o’qituvchining ilmiy faoliyatdagi muvaffaqiyat mukofot bilan taqdirlanishi; 10) dosent va professor degan ilmiy pedagogik unvonlarga sazovor bo’lish …

4 / 24

nyo lazzatlaridan oqilona foydalanish tuyg’usi bilan yashaydilar. yetuklik davrining ikkinchi bosqichidagi shaxsning psixologik xususiyatlari yetuklik davri 36−55 (60) yoshlardagi erkak va ayollarni o’z ichiga oladi. mazkur davrda ijodiy faoliyatni qaytadan baholashda o’z ifodasini topuvchi yangi xislat namoyon bo’ladi. ular shu kungacha mehnat faoliyatida miqdor ketidan quvib yurgan bo’lsalar, endi mehnat mahsulining sifati ustida bosh qotira boshlaydilar. oilaviy turmushga, ijtimoiy hayotga, yashashning maqsadiga, inson qadr-qimmatiga, tevarak-atrofga, o’zlariga va boshqa odamlarga yangi mezon bilan qaray boshlaydilar. turmushning ikir-chikirlari, ijtimoiy hodisalarga vazmin, sabr-toqat bilan hayot tajribasiga suyangan holda munosabatda bo’ladilar, har bir narsaning nozik tomoni yoki yomon oqibati haqida o’z fikrlarini bildiradilar. hayotda qo’ldan boy bergan imkoniyatlari, xato va kamchiliklari ularda yetti o’lchab, bir kes qabilida ish tutish tuyg’usini vujudga keltiradi. shuning uchun ular umrning biror daqiqasi behuda o’tishiga achinadilar, yoshlik yillarida yo’qotganlarini aql-zakovat, donishmandlik bilan to’ldirishga intiladilar. yetuklik davrining ikkinchi bosqichida qarilik alomatlari ko’proq o’rin egallay boradi, uning boshlanish nuqtasi 45−50 yoshlardir. …

5 / 24

, aksincha, rivojlanishini, bir psixik jarayonning zaiflashuvi, ikkinchisini jadal sur’at bilan o’stirishini uqtiradi. shaxsning o’z ichki imkoniyatlarini ro’yobga chiqarishga intilishi faoliyatning barcha turlarida ma’naviy va ruhiy jihatdan o’zini anglashini yanada takomillashtiradi. yetuklik davridagi erkak va ayollarning o’zligini anglashdagi “men” uch xil ko’rishdan ifodalanadi: “men” ko’pincha “men − obraz” shaklida o’zi tomonidan talqin qilinadi. shaxsning “men − obrazi”: 1) retrospektiv “men”dan iborat bo’lib, o’tmishdagi o’zligini aks ettiradi; 2) aktual “men” sifatida tasavvur etilib, o’zining hozirgi davrini ifodalaydi; 3) ideal “men” obrazi esa yaqin kelajakda o’zining qanday tasavvur qilish tuyg’usi bilan bog’liq holda yaratiladi. shuning uchun o’z imkoniyatlarini hayotda to’la safarbar qilish istagi ijtimoiy turmushning barcha jabhalarida o’zining o’tmish obrazini hozirgisi bilan solishtirib, shaxsiy ideal modelini vujudga keltiradi, shaxs mazkur modelga asoslanib, turmush rejalarini, xatti-harakat maqsadini, usul va vositalarini tanlay boshlaydi. insonning o’tmishidan hozirgi kunga, hozirgi kundan kelajakka intilishi o’zini anglashning bosh mezoni hisoblanadi. o’zligini anglashning boshqa mezonlari ham mavjud bo’lib, ular …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 24 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "yetuklik va keksalik davrining psixologik xususiyatlari"

8-mavzu: yetuklik va keksalik davrining psixologik xususiyatlari. reja 1.yetuklikning umumpsixologik tavsifnomasi. yosh chegarasi. 2.yoshga yoshdan o‘tishdagi muammolar. yetuklik davridagi inqiroz. 3.yetuk shaxs tavsifnomasi. 4.tanlagan kasbiy faoliyat sohasida o‘zini o‘zi faollashtirish. 5.yetuklik davrida mas’uliyat va ijtimoiy faollik sohasini kengayishi. kamol topishning bu bosqichiga 28−35 yoshlardagi erkak va ayollar kiradilar. yetuklik davrida odam o’zining barcha kuch-quvvati, qobiliyati, aql-zakovati, ichki imkoniyatlarini o’z kasbiga, ijtimoiy faoliyatiga, jamoat ishlariga to’la safarbar qila oladi. erkak va ayollarning bu davrda mehnat va ijtimoiy faoliyatda muayyan tajribaga egaligi ularni istiqbol sari yetaklaydi. yetuk shaxsning boshqalarga munosabati, ularni baholashi, dinam...

Этот файл содержит 24 стр. в формате DOCX (42,8 КБ). Чтобы скачать "yetuklik va keksalik davrining psixologik xususiyatlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: yetuklik va keksalik davrining … DOCX 24 стр. Бесплатная загрузка Telegram