yoshlik, yetuklik va keksalik davrining psixologik xususiyatlari

PPTX 11 pages 1.7 MB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.7 MB

File type PPTX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

prezentatsiya powerpoint yoshlik, yetuklik va keksalik davrining psixologik xususiyatlari mavzu: reja: 1.yoshlik davri va uning o‘ziga xos psixologik xususiyatlari yetuklik davrining birinchi bosqichidagi shaxsning psixologik xususiyatlari yetuklik davrining ikkinchi bosqichidagi shaxsning psixologik xususiyatlari 1. yoshlik davri va uning o‘ziga xos psixologik xususiyatlari yoshlik davri 23−28 yoshlardan iborat bo‘lib, bu davrning o‘ziga xos xususiyatlaridan biri ijtimoiy hayotning barcha jabhalarida kamolga erishgan shaxs sifatida faol ishtirok etish va ishlab chiqarishda mehnat faoliyatini amalga oshirishdan iboratdir. yoshlarning mehnat faoliyati quyidagi uchta muhim belgisi bilan boshqa yosh davrlaridan farqlanadi: 1) mutaxassislikning mohiyatiga, ishlab chiqarish shart-sharoitiga va mehnat jamoasi a’zolarining xususiyatiga moslashish (ko‘nikish) − mehnat faoliyatining dastlabki yillari (taxminan 1 yildan 3 yilgacha) yoki jamoada o‘z o‘rnini topish va qadr-qimmatga erishish 2) mutaxassis sifatida o‘zini takomillashtirish uchun ijodiy izlanishni amalga oshirish (mehnat faoliyatining ikkinchi pallasi − 3 yildan 8 yilgacha − ish staji nazarda tutiladi) yoki kasb-korlik, mahoratini egallash; 3) mahorat sirlaridan foydalanish, tashabbus ko‘rsatish, …

2 / 11

labki kunlaridan boshlab qator qiyinchiliklarga duch keladilar. bu qiyinchiliklar o‘z mohiyatiga ko‘ra uch xildir; ular: a) ijtimoiy qiyinchiliklar: notanish muhit shart-sharoitlari, shaxslararo munosabatlar, mehnat jamoasining saviyasi, undagi kishilarning xarakter xislatlari, ishlab chiqarish jamoasining qadriyatlari, ma’naviyati, an’analari va hokazo; b) bilim va bilishga oid qiyinchiliklar: maxsus o‘quv yurtida olgan bilimlardagi uzilishlar, saviyaning cheklanganligi, ijodiy izlanish faoliyatining zaifligi, tashabbuskorlikning yetishmasligi va boshqalar: v) mutaxassislik bilan bog‘liq o‘ziga xos qiyinchiliklar; ishlab chiqarishning mohiyati, xususiyati, texnologiya, qurilmalar, asboblar, amaliy ko‘nikmaning bo‘shligi yoki ular bilan yetarli darajada tanishmaganlik, kasbning iqtisodiy negizini to‘la anglab yetmaslik, xavfsizlik texnikasi mahsulot ishlab chiqarishning chizma-yoyilmasi va grafik irodasini taqqoslash murakkabligi, muammolar oldida lol qolish. bu qiyinchiliklarni yengish davrida insonning ruhiy holatlari, jarayonlari va xususiyatlarida miqdor hamda sifat o‘zgarishlari ro‘y beradi psixofiziolog p.p.lazarevning fikricha, eshitish, ko‘rish, periferik va kinestetik sezgirlikning o‘zgarishi 20 yoshdan boshlanadi. bu ma’lumotni chet el psixologlari fulds, raven, pako kabilar yanada rivojlantirib aqliy va mantiqiy qobiliyatning mezoni 20 …

3 / 11

shgacha davom etishini, barqarorlashuvi esa 25 yoshdan keyin ham davom qilishini ta’kidlaydi. b.g.ananev laboratoriyasida olingan natijalar inson funksional darajasining oshishi 23−27 yoshdagi yigit va qizlarda 44 foiz funksional holatining barqarorlashuvi 19,8 foiz, funksional darajaning pasayishi 36,2 foizga tengdir. bu ma’lumotlar kamolot bosqichining turli mikrodavrlarida o‘sish jihatlarining o‘zaro munosabati har xil kechishini ko‘rsatib turibdi. yu.n.kulyutkin katta kishilarning diqqat, xotira, tafakkur bilish jarayonlarini birgalikda o‘rgangan. yu.n.kulyutkin o‘z tadqiqotida 0−130 shkalagacha oraliqni tekshirib, 22−25 yoshlarda diqqat va xotira 100,5 tafakkur 102,5 ballga tengligini, 26−29 yoshlarda esa diqqat 102,8, xotira 97,0 tafakkur 95,0 ball ekanligini isbotlab berdi. amerikalik olim v.shevchuk voyaga yetgan odamlarda ijodiy faoliyatning boshlanish nuqtasini tadqiq kilib, 11−20 yoshlar oralig‘ida 12,5 foiz, 21−30 yoshlarda esa 66 foiz ekanini aniqladi. ziyolilarning ilmiy mahsuli dinamikasini o‘rgangan 3.f.esareva uning boshlanishi matematiklarda 18−23, fiziklarda 24−27, biologlarda 25−31, psixologlarda 27−30, tarixchilarda 27−32, filologlarda 28−33 yoshlarni tashkil qilishini ko‘rsatib o‘tadi yoshlarning ijtimoiy hayotda qatnashuvini o‘rgangan v.shevchuk ijtimoiy faoliyatga …

4 / 11

asavvur, bilish darajalari; anglash, diqqat va idrokning yaxlitligi hamda o‘zgarmasligining o‘sishi boshqa faoliyat va ko‘rish ta’sirchanligi, qisqa muddatli ko‘rish xotirasi yoki mustahkamlanishi namoyon bo‘ladi: 22−25 yoshlarda ikki xil omillar doirasi vujudga keladi va ular mnemologik (xotira, tafakkur) va attensional (diqqat xususiyati va xossasining) majmuasidan iborat bo‘ladi yoshlik davrida yigit-qizlar kamolotiga uchta muhim psixologik mexanizm, ya’ni mehnat jamoasi, oila mikromuhiti va norasmiy ulfatlar ta’sir ko‘rsatadi. masalan, mehnat jamoasidagi psixologik muhit, ma’naviyat olami, barqarormaslak, ijtimoiy ong, ijtimoiy qadriyatlar, muayyan an’analar va odatlar yangi a’zoning xarakterida ijobiy yoki salbiy o‘zgarishni vujudga keltirishi mumkin. mazkur ta’sir natijasida asta-sekin umuminsoniy fazilatlar tarkib topishi yoki muayyan shaxsiy nuqtai nazar yo‘qolishi mumkin. mehnat jamoasiga yangi qo‘shilgan a’zo unda o‘z o‘rni va qadr-qimmatini qaror toptirish uchun bir qator yon berishga, o‘z maslagidan sal bo‘lsa-da chetlashishga majbur bo‘ladi. bu yo‘l jamoadagi psixologik iqlimga moslashishi maqsadida ichki ruhiy ziddiyatlarga, murakkab kechinmalarga, unsiz tug‘yonga qarshi qo‘yilgan qadam hisoblanadi. shuning uchun yakka …

5 / 11

ekin oila tinchligi, totuvligi va ahilligiga halal bermaslik niyatida yosh yigit va qizlar (kelinlar) vijdon amriga qarshi xatti-harakat qilishga ham majbur bo‘ladilar, o‘z maslaklari, fikrlari, shaxsiy qarashlariga xilof yo‘l tutadilar. dilkashlik uchun har bir oila a’zosi bilan umumiy “til” topishga intiladilar. shunga ko‘ra oila muhiti ham yigit va qizlarning ruhiyati hamda ma’naviyatini o‘zgartiradigan omil vazifasini o‘taydi. inson uchun psixologik mexanizm rolini bajaruvchi yana bir omil ulfatlar davrasidir. ulfatlar odatda shaxsiy mayli, qiziqishi, intilishi, orzu-istagi, maqsadi, qarashlari, yoshi va xulqi bir-biriga mos tengdoshlardan iboratdir. ko‘ngilchanlik, do‘stlar ra’yiga qarshi bormaslik tufayli yoshlar xarakterida o‘zgarishlar yuzaga keladi. yuksak hislar, barqaror e’tiqod, ilmiy dunyoqarash, ichki kechinmalar, mustaqillik va tashabbuskorlik tuyg‘ulari poymol bo‘ladi, ya’ni “do‘sting uchun zahar yut” qabilida ish tutiladi. natijada mas’uliyatsizlik, yuzakilik, loqaydlik, ikkiyuzlamachilik, bevafolik singari illatlar tarkib topa boshlaydi. shuni alohida ta’kidlash kerakki, ulfatlar davrasida yangi fazilatlarni ishbilarmonlikni, amaliy ko‘nikmalarni egallash imkoniyati ham bo‘ladi. shu boisdan ulfatchilikka faqat maishat nuqtai nazaridan yondashmay, …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yoshlik, yetuklik va keksalik davrining psixologik xususiyatlari"

prezentatsiya powerpoint yoshlik, yetuklik va keksalik davrining psixologik xususiyatlari mavzu: reja: 1.yoshlik davri va uning o‘ziga xos psixologik xususiyatlari yetuklik davrining birinchi bosqichidagi shaxsning psixologik xususiyatlari yetuklik davrining ikkinchi bosqichidagi shaxsning psixologik xususiyatlari 1. yoshlik davri va uning o‘ziga xos psixologik xususiyatlari yoshlik davri 23−28 yoshlardan iborat bo‘lib, bu davrning o‘ziga xos xususiyatlaridan biri ijtimoiy hayotning barcha jabhalarida kamolga erishgan shaxs sifatida faol ishtirok etish va ishlab chiqarishda mehnat faoliyatini amalga oshirishdan iboratdir. yoshlarning mehnat faoliyati quyidagi uchta muhim belgisi bilan boshqa yosh davrlaridan farqlanadi: 1) mutaxassislikning mohiyatiga, ishlab chiqarish shart-sharoitiga va ...

This file contains 11 pages in PPTX format (1.7 MB). To download "yoshlik, yetuklik va keksalik davrining psixologik xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: yoshlik, yetuklik va keksalik d… PPTX 11 pages Free download Telegram