nanoelektronika asboblari

PPTX 14 pages 1.1 MB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PPTX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

презентация powerpoint nanoelektronika asboblari 1999-yildan boshlab fazoviy koordinatalarning biri bo’ylab tranzistorning o’lchami bir necha o’n nmga (1 nmm) kamaydi, ya’ni mikroelektronika o’rniga nanoelektronika keldi. ta’riflarning bittasiga muvofiq nanoelektronika o’lchamlari 0,1-100 nm gacha bo’lgan yarimo’tkazgich tuzilmalar elektronikasidir. mikro va nanoelektronika asboblarida axborot signallar va energiyani o’zgartirish jarayonlari elektronlar harakati hisobiga yoki ularning bevosita qatnashishi hisobiga amalga oshadi. kvant mexanikasi qonunlariga muvofiq elektron zarracha bo’laturib, to’lqinga o’xshaydi. lekin mikroelektronika asboblarda elektronning to’lqin tabiatidan kelib chiqadigan kvant effektlar shunchalik kichikki, elektronning harakati klassik mexanika qonunlari chegarasida ifodalanadi. nanoelektronikaga asoslangan fizik hodisalar: kvant cheklovlari. tunnel effektlari. balistik transport. spin effektlari. nanoelektronika rivojlanishining ilmiy va texnik shartlari uglerod nanotubalari va grafenni kashf etish, ularni shakllantirish usullarini ishlab chiqish. atomlarni yig'ish uchun zond usullarini ishlab chiqish. spintronikaning paydo bo'lishi. spinlardan axborot tashuvchi sifatida foydalanish geterobog'lanishlar asosida tranzistorlar yaratish. kulon blokadasining kvant effektini ochish, xona haroratida ishlaydigan bir elektronli qurilmalarni yaratish. molekulyar nanoelektronikaning paydo bo'lishi. nanokristallar va …

2 / 14

etadi. bunday hodisalarga o’lchamli kvantlash, elektron to’lqinlar interferensiyasi, potensial to’siqlar (baryerlar) orqali tunnellashuv kiradi. kvant mexanikasiga muvofiq tezlik bilan harakatlanayotgan m massali zarrachalar bilan de broyl to’lqinlari tarqalishi bog’liq. de broyl to’lqinlarining uzunligi quyidagi formula yordamida topiladi masalan, bir volt tezlatuvchi potensial ta’sirida bo’lgan elektron to’lqin uzunligi 12,25· sm li to’lqin bilan xarakterlanadi. elektron tezligi qanchalik katta bo’lsa, uni xarakterlovchi to’lqin shunchalik kichik bo’ladi. elektron harakatlanishi davomida kristall panjara bilan to’qnashadi. to’qnashishlar orasidagi vaqt davomida u to’lqin uzunligi bo’lgan de broyl to’lqinlarini uzluksiz tarqatadi. bu yerda, – elektronning o’rtacha tezligi. odatda, δx oraliqda bir necha o’n λ yotadi. shuning uchun zarra koordinatasi δx aniqlikda topilishi mumkin (geyzenberg noaniqligi). shunday qilib, yarimo’tkazgich asbob o’lchamlaridan biri de broyl to’lqin uzunligiga yaqinlashganda o’lchamli kvantlash sodir bo’ladi. elektron energiyasining kvantlanishi lokallashuv effekti deb ataladi. agar lokallashuv bitta yo’nalish bilan chegaralangan bo’lsa, bunday nanotuzilma kvant chuqurligi deb ataladi. ikki yo’nalishda lokallashgan nanotuzilma kvant sim yoki …

3 / 14

dlik va l kenglikka ega bo’lgan potensial to’siqqa ro’para keladi deb faraz qilaylik agar elektronning to’liq energiyasi w < bo’lsa, klassika nuqtayi nazaridan, u baryer sohasi ii ga kira olmaydi, chunki u yerda uning kinetik energiyasi manfiy bo’lib qoladi, bunday bo’lishi esa mumkin emas. lekin elektronning to’lqin tabiati e’tiborga olinsa, u to’lqindek, energiyasini yo’qotsa ham i sohadan iii sohaga o’tishi mumkin. tunnelashuv ehtimolligi shredinger tenglamasidan topiladi va eksponenta bilan xarakterlanadi. l ning qiymati 10 nm atrofida va undan kichik bo’lganida ushbu ehtimollik bilan hisoblashish kerak. potensial to’siqni yengib o’tishda elektron baryerdagi tunneldan o’tgandek bo’ladi, shuning uchun bu hodisa tunnel effekti deb ataladi. image1.png image2.png image3.png image4.png image5.png image30.png image40.png image6.png image7.png image70.png image8.png image9.png image10.png image11.png image12.png image13.png /docprops/thumbnail.jpeg

4 / 14

5 / 14

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nanoelektronika asboblari"

презентация powerpoint nanoelektronika asboblari 1999-yildan boshlab fazoviy koordinatalarning biri bo’ylab tranzistorning o’lchami bir necha o’n nmga (1 nmm) kamaydi, ya’ni mikroelektronika o’rniga nanoelektronika keldi. ta’riflarning bittasiga muvofiq nanoelektronika o’lchamlari 0,1-100 nm gacha bo’lgan yarimo’tkazgich tuzilmalar elektronikasidir. mikro va nanoelektronika asboblarida axborot signallar va energiyani o’zgartirish jarayonlari elektronlar harakati hisobiga yoki ularning bevosita qatnashishi hisobiga amalga oshadi. kvant mexanikasi qonunlariga muvofiq elektron zarracha bo’laturib, to’lqinga o’xshaydi. lekin mikroelektronika asboblarda elektronning to’lqin tabiatidan kelib chiqadigan kvant effektlar shunchalik kichikki, elektronning harakati klassik mexanika qonunlari chegaras...

This file contains 14 pages in PPTX format (1.1 MB). To download "nanoelektronika asboblari", click the Telegram button on the left.

Tags: nanoelektronika asboblari PPTX 14 pages Free download Telegram