агроэкология фанининг мазмуни, вазифаси, бошка фанлар билан алокаси, кишлок хужалик экинзорларида организмларнинг пайдо булиши

DOC 115,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1363961342_42817.doc агроэкология фанининг мазмуни, вазифаси, бошка фанлар билан алокаси, кишлок хужалик экинзорларида организмларнинг пайдо булиши www.arxiv.uz режа: 1. кириш, фаннинг мазмуни, предмети, вазифалари, объекти, тадкикот услублари, фан олдидаги вазифалар. 2. кишлок хужалиги ландшафтлари, организмларнинг келиб чикиши. 3. маданий усимликларнинг келиб чикиш марказлари. экологик омиллар мутаносиблиги конунияти. 4. ёввойи усимликлардан организмларни маданий усимликларга утиши. инcоният тош куроллар билан ер казиб дехкончилик кила бошлаганига хам миллионлаб йиллар булди, неча бор сайёрамизнинг эволюцидон узгаришлари натижаси булган 20 аср охирида хам дехкончилик килиш маданияти жадал усиб боряпти. ерга эгалик килиш, фан-техника ривожи, илмий ишларни янги йуналишлари камол топиши билан уйлаймизки, дехкончилик махсулотлари етиштириш хам маданийлашиб бораверади. демак, ердан фойдаланиш ишлари, уни эхтиёт килиш, тириклик хоссаларини саклаб колики бутун инсониятни мукаддас бурчи булиб колаверади. тупрокшунослик фанининг асосчиларидан бири в.в.докучаев тарифига кура, турок уни хосил килувчи олтита омилларнинг узора алокадорлиги йигиндисидир, яни иклим, тупрок хосил килувчи жинс жойнинг релеф, тирик жонзотлар ва инсон фаолиятидир. табиийки, бирор …
2
обора камайиб бориши, ахолии тез усиб бориши натижасида кенг микёсда яшаш учун зарур манбаларни ишлатилиши тайёрлашдан кура тезрок усиб бориши ва биосфера компонентларни узвий богликлиги. биосферани турли ифлосланишлари, унга назоратни етарли булмаслиги, хаво, тупрок, сув, усимликларни захарли бирикмалар билан ифлосланиши бутун коинотдаги тирик мавжудотларни захарланишига олиб келади. хуллас, атмосфера, педосфсра ва литосфера ерда хаёт пайдо булгунча мавжуд булган, бирок тирик мавжудотлар пайдо булиши билан биз «атроф-мухит» деб номлаган ибора пайдо булди. атроф мухит - бу ташки омиллар бирлигидир, улар тирик маржудотларга, яни биотипдаги биоценозга тасир курсатади. ташки омил-факат тирик жонзот учун яратилган у факат физик омилдан иборат булмай балки бирликдаги яшаётган организмлар мажмуасидир. жонзотлар эгаллаб олган мухитни ерни экосфераси деб айтамиз, уни биз яна иккига ажратишимиз мумкин: i) биогеоосфера-экосферани куруклик булими. 2) биогидросфера-денганда, океанлар, биосфера атмосфера ва литосферани орасидаги кичикрок каватдир, масалан, дарахтлар 70-100 мертдан ошмайди, улар илдизи микроорганизмлар яшаётган мухит ерни бир неча метригача боради. бирогидросферада 100 м. чукурликгача, …
3
бида ионлардан na+, mg2+, ce-2, sо2-4 хамда 85 г.л-гача туз булса, тоза сувда ca2+ ва hcо3 ионлари куп булиши билан фаркланади. атмосфера ерни хаво кисми булиб асосан кислород (21 фоиз), азот (78 фоиз) ва карбон 2 оксиди (0,03 фоиз) билан бойитилган ёки усимликлар учун cо2, о ва сув бугларини хосил килиб беради. атмосферани ерга якин (устки) кисмини тропосфера деб аталади, яъни минтакалар буйича ёхуд кичикрок жойларда хаво ер усти иклимини зугаришлари булиб турадиган кават. литосфера – ер кобиги, пустлоги булиб куп хил кимёвий элементларни, тирик жонзотлар учун макон ва овкат вазифасини утайдиган каватдир. бу сфера гидро ва атмосфера билан богловчи кисм дейилади, умуман тупрок хосил булишни бошлангич нуктасидир. дема, тупрок физик – 3 система булиб, каттик (литосфера), суюк (гидросфера) а газсимон (атмосфера) кисмлардан иборатдир. экология- сузи грекча, ойкос- уй, макон, яшаш жойи маносида ишлатилган, логос фан демакдир. демак, тирик организмларнинг ташки мухитга муносабатини экология (фани ургатиб, у аввало усимликлар, хайвонлар, …
4
.друденинг "экология растений" китоби унгача баён этилган шу сохадаги ишларни давоми булди. xx аср бошларида акш-да экология фанида янги йуналиш келиб чкиши, яни тупрокнинг хар-хил хоссалари (шурланган гипсли ва хокозо) курсаткич - усимликлар хакида таълимот яратилди. бу ишлар 1920 йилда климентс усимликларни усиш шароитини индикатор сифатида фойдаланиш мумкин эканлиги баён этилди. кейинчалик л.а.иванов, н.а. максимов, о. в. заленский, п.а. генкел, а. п. шенииков, и. м. култиасов ва х. м. охунов каби олимлар усимликларни ёруглик, харорат, намлик ва бошка омиллар турли жихатларини баён этишди. кейинги 40 йил ичида бу фан дунё буйича халкаро дастур асосида ривожланмокда, куплаб услубиётлар яратилди, эколгияни унлаб булаклари келиб чикди, жумладан агро (дехкончилик) экология фанига хам асос солинди. тупрок экологияси хакидаги муаммолар мажмуаси хозирча етарли урганилмган, чунки тупрокни бутун экосистемани ягона таянчи ва бутун биосферани сакловчи воситадир. тупрокни куп киррали вазифалари борлиги хаммага аён, аммо унинг турли томонлари тулик урганилмган. тупрокни экологик функцияси тупрок хоссалари, ундаги яшовчи …
5
а булиш мумкин: 1) иклим омиллари-хаво ва уни харакати, ёруглик, иссиклик, ёгинлар ва хаво намиги, электрик ходисалар (момокалдирок). 2) тупрок-сув омиллари-механик таркиби, физик хоссалари, кимёвий ва микробиологик холати ва ер ости сувлари. 3) топографик омиллар релеф. 4)биотик омиллар хайвон ва усимликлари. 5)антропоген техноген омиллар-инсонни турли даражада экологик мухитга таъсири. юкоридаги 1,2,3 гурухлар физик-географик омиллар деб номланади. иклим омиллари баъзан географик омиллар деб аталади, чунки у географик координатлар (кенглик ва узунлик) ва денгиз сатхидан баландлиги билан фарк килади, улар ичида ёруглик ва иссиклик куёшни ёритиш даражаси ва х.з. тупрок-сув омили баъзан эдофас деб номланади (эдофас-тупрок демакдир). юкоридагилар бир-биридан фарк килади, улар узаро жуда богликдир. масалан, тупок шароити иклим билан узвий боглик. атмосфера омилини узи-яъни хаво тупок ичига кириб уни бир булаги булиб колади, натижада тупрок хавоси, тупок намлиги, харорати, тупок иклими деб номланган хоссаларини ќхосил килади. уз навбатида тупокдан атмосферага хаво, ёругликни бир кисми сув бугини, хар хил газларни (илдиз ва …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"агроэкология фанининг мазмуни, вазифаси, бошка фанлар билан алокаси, кишлок хужалик экинзорларида организмларнинг пайдо булиши" haqida

1363961342_42817.doc агроэкология фанининг мазмуни, вазифаси, бошка фанлар билан алокаси, кишлок хужалик экинзорларида организмларнинг пайдо булиши www.arxiv.uz режа: 1. кириш, фаннинг мазмуни, предмети, вазифалари, объекти, тадкикот услублари, фан олдидаги вазифалар. 2. кишлок хужалиги ландшафтлари, организмларнинг келиб чикиши. 3. маданий усимликларнинг келиб чикиш марказлари. экологик омиллар мутаносиблиги конунияти. 4. ёввойи усимликлардан организмларни маданий усимликларга утиши. инcоният тош куроллар билан ер казиб дехкончилик кила бошлаганига хам миллионлаб йиллар булди, неча бор сайёрамизнинг эволюцидон узгаришлари натижаси булган 20 аср охирида хам дехкончилик килиш маданияти жадал усиб боряпти. ерга эгалик килиш, фан-техника ривожи, илмий ишларни янги йуналишлари камол топиши бил...

DOC format, 115,0 KB. "агроэкология фанининг мазмуни, вазифаси, бошка фанлар билан алокаси, кишлок хужалик экинзорларида организмларнинг пайдо булиши"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.