metrologiya va standartlashtirish fani

PPTX 18 pages 88.9 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 88.9 KB

File type PPTX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

презентация powerpoint metrologiya va standartlashtirish fani mavzu: o'lchov vositalari va ularning sinflarga bo'linishi. o'lchash ishlari uchun o'lchov vositasi mavjud. o'lchashda qo'llaniladigan texnik vositalarga (qurilmalarga) o'lchov vositasi deyiladi. masalan, shtangentsirkullar, mikrometrlar, manometrlar, ampermetrlar, me'yorlar, miqdorlar, dozimetrlar va hokazolar. fizik kattaliklarni saqlash va doimiyligini kuzatish uchun, rasman tasdiqlangan vositani namuna vosita deb tushuniladi va vositalar quyidagilarga bo'linadi: 1) namunaviy o'lchov vositalari - o'lchov majmuasi (yoki yakka o'lchov vositasi) bo'lib, asosan boshqa o'lchov vositalarini tekshirish (nazorat qilish) uchun xizmat qilishi maqsadida tasdiqlangan vositalarni tushiniladi; 2) ishchi o'lchov vositalari - faqatgina ish jarayonida o'lchash amallarini bajarishga mo'ljallangan bo'lib, o'lchov birligini kuzatishga tatbiq etilmaydi. sanoat va ishlab chiqarish hamda kundalik hayoti-mizda ishlatiladigan o'lchov vositalari mutaxassis-larning fikricha asosan, o'lchaydigan kattaliklarning turiga qarab bo'linadi. shuning uchun ham o'lchash maqsadida xizmat qila-digan vositalarni shartli ravishda quyidagi tartibda sinflarga bo'lish mumkin: 1) haroratni o'lchash uchun - termometr va pirometrlar; 2) bosimni o'lchash uchun - manometrlar, vaakuummetr va barometrlar; 3) …

2 / 18

dastgohlarning titrashini o'lchash uchun - qo'zg'alishni va titrashni o'lchagichlar; 11) diagramma maydonini o'lchash uchun - planimetrlar; 12) havo namligini ulchash uchun - psixrometrlar; 13) yonilg'ini yonishdagi issiqligini o'lchash uchun-kalorimetrlar. sinflarga asosiy bo'linishidan tashqari, o'lchov vosita-larining qo'shimcha ravishda quyidagicha bo'linishi mavjud: 1) qo'llanilishi bo'yicha - texnik (ishlash sohasiga qarab), nazoratchi, laboratoriya, namunaviy va mezonlar; 2) ko'rsatkichlari tavsifiga qarab - ko'rsatuvchi, o'zi yozadigan va yig'uvchi; 3) harakatlanish shartiga ko'ra - mexanik, gidravlik, kimyoviy, radioaktiv va boshq.; 4) foydalanish tavsifiga ko'ra - tezkor va hisobga olinuvchi; 5) o'rnashish joyiga qarab - mahalliy va masofadan uzatiladigan ko'rsatkichli; 6) ishlatilinadigan sharoitga qarab - qo'zgalmas va qo'zg'aluvchi; 7) gabarit o'lchamlariga qarab - o'rta, kichkina va o'ta kichkina. umuman olganda har bir aytib o'tilgan o'lchov vositasi yuqorida ko'rsatilgan xohlagan guruhga tegishli bo'lishi ham mumkin. masalan, termometr - harorat o'lchagich, texnik, o'zi yozadigan elektr yuritma va h.k. texnik o'lchov vositalari amaliy maqsadlarda keng qo'l-laniladigan o'lchov moslamalariga kiradi. ular …

3 / 18

ini aniq ko'rsatishga imkon yaratilgan. bu moslamalardan foydalanilganda ularning ko'rsatkichlariga tajriba yoki hisoblash natijalaridan olingan qiymatlarga asoslanib tuzatishlar kiritiladi. o'lchov vositasining o'lchash aniqligi uning ko'rsatkich-larini haqqoniyligiga, ya'ni o'lchash natijalari aniqlanishi lozim bo'lgan kattalikdan qancha farq qilishi bilan belgi-lanadi. demak, o'lchov vositasining sezgirligi deb, asbobning juda kichik ta'sirni ham ko'rsatish qobiliyatiga aytiladi. asbob millarini chiziqli yoki burchakli harakati (millarni, suyuqlik sathini va h.k.) kattaligining o'lchanib olinishi lozim bo'lgan kattalikka nisbati o'lchov vositasining sezgirligini ifodalaydi. agar, l - asbob millarini burchakli yoki chiziqli surilishi deb va a - o'lchanadigan kattalik qiymati deb belgilasak, u paytda asbobning sezgirligi s quyidagi tenglik yordamida topilishi mumkin. odatda o'lchov vositalari o'rnatilishi va ishlatilishi uchun titramaydigan, toza, o'rtacha haroratga ega va havo namligi yetarli bo'lgan joylar ajratiladi. asbob o'z faoliyatini talab darajasida bajarishi uchun xona harorati 1 +20'c atrofida bo'lishi lozim. umuman esa o'lchov vositalarining har xilligi, o'lchash muhiti va kattaliklarning bir-biridan ba'zida tubdan farq qilishini e'tiborga …

4 / 18

metrologiya va standartlashtirish fani - Page 4

5 / 18

metrologiya va standartlashtirish fani - Page 5

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "metrologiya va standartlashtirish fani"

презентация powerpoint metrologiya va standartlashtirish fani mavzu: o'lchov vositalari va ularning sinflarga bo'linishi. o'lchash ishlari uchun o'lchov vositasi mavjud. o'lchashda qo'llaniladigan texnik vositalarga (qurilmalarga) o'lchov vositasi deyiladi. masalan, shtangentsirkullar, mikrometrlar, manometrlar, ampermetrlar, me'yorlar, miqdorlar, dozimetrlar va hokazolar. fizik kattaliklarni saqlash va doimiyligini kuzatish uchun, rasman tasdiqlangan vositani namuna vosita deb tushuniladi va vositalar quyidagilarga bo'linadi: 1) namunaviy o'lchov vositalari - o'lchov majmuasi (yoki yakka o'lchov vositasi) bo'lib, asosan boshqa o'lchov vositalarini tekshirish (nazorat qilish) uchun xizmat qilishi maqsadida tasdiqlangan vositalarni tushiniladi; 2) ishchi o'lchov vositalari - faqatgina ish j...

This file contains 18 pages in PPTX format (88.9 KB). To download "metrologiya va standartlashtirish fani", click the Telegram button on the left.

Tags: metrologiya va standartlashtiri… PPTX 18 pages Free download Telegram