metrologiya va standartlashtirish

PDF 26 pages 850.2 KB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 850.2 KB

File type PDF

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

mavzu: “metrologiya va standartlashtirish” fanining maqsadi va vazifalari. mavzu: “metrologiya va standartlashtirish” fanining maqsadi va vazifalari. reja: 1. metrologiyaning rivojlanishining qisqacha tarixi 2. o‘zbekiston respublikasida metrologik faoliyatning huquqiy asoslari 3. metrologiyaning qonuniy asoslari 4. metrologiya bo‘yicha me’yoriy talablar buzilganligi ustidan yuridik javobgarliklar metrologiya so‘zi ikkita grek so‘zi μετρoν – o‘lchov va λoγoζ – fan degan so‘zlarni anglatib, o‘lchovlar to‘g‘risidagi fan, o‘lchovshunoslik demakdir. o’zdst 8.010.1:2002 “o’zbekiston respublikasining o’lchashlar birliligini ta’minlash davlat tizimi. metrologiya. atamalar va ta’riflar. 1-qism. asosiy va umumi atamalar” standartida metrologiyaga quyidagicha ta’rif berilgan: metrologiya – o’lchashlar, ularning birliligini ta’minlash usullari va vositalari hamda kerakli aniqlikka erishsish yo’llari haqidagi fan. • metrologiya fani asosan quyidagi masalalar bilan shug’ullanadi: • • o’lchashlarning umumiy nazariyasi; • • kattaliklarning birliklari va ularning tizimlari; • • o’lchash usullari va vositalari; • • o’lchashlarning aniqligini topish usullari; • • o’lchashlar birligi va o’lchash vositalarining bir xilliligini ta‘minlash asoslari; • • etalonlar va namunaviy o’lchash …

2 / 26

ing sokin odimlashidagi yurish birligi; tirsak – kaft va tirsak orasidagi masofa; chaqirim – ochiq dala sharoitida birining tovushini ikkinchisi eshitishi mumkin bo'lgan masofa; ladon – bosh barmoqni hisobga olmaganda qolgan to'rttasining kengligi; fut – oyoq tagining uzunligi; pyad – yozilgan bosh va ko'rsatkich barmoqlar orasidagi masofa va hokazolar. 1) qadimda markaziy osiyo va yevropa xalqlarida qanday o’lchovlar va o’lchash birliklaridan foydalanilgan? • inson tanasi a’zolariga asoslangan o’lchov birliklarining hosil qilinishi. qadimiy massa birliklari qadimiy uzunlik o’lchovi birliklari • qadimiy hajm birliklari o‘zbekiston respublikasida metrologik faoliyatning huquqiy asoslari • o‘zbekiston o‘lchashlar birliligini ta’minlash tizimi (o‘zo‘btt) – bu o‘zbekiston respublikasining xalq xo‘jaligi kompleksining samarali iqtisodiy rivojlanishi talablaridan kelib chiqqan, o‘lchashlar birliligiga erishish va uni asrash, ilmiy asoslangan va u texnik maqbul va iqtisodiy maqsadga muvofiq meyorlar, qoidalar va protseduralar tizimidir. o‘lchashlar birliligini ta’minlash tizimining asosiy nizomlari o‘zdst 8.001-1998 “o‘zo‘dt. o‘lchashlar birliligini ta’minlash tizimi. asosiy nizomlar”da bayon etilgan. o‘zo‘bttning asosiy maqsadlari meyoriy-huquqiy …

3 / 26

mkorlikda texnik to‘siqlarni bartaraf etish; • – metrologik faoliyat doirasidagi ishlarni xalqaro va hududiy darajalarda o‘zaro hamkorlik qilish va tan olishni ta’minlash; • – tadbirkorlik subyektlari darajasida o‘zo‘btt talablarini boshqa tizimlarning talablari bilan uyg‘unlashtirish. • metrologiya to‘g‘risida aniq va ravshan ko‘rsatib berilgan asosiy maqsadlardan kelib chiqqan holda, o‘zo‘btt uchun quyidagi vazifalar qo‘yilgan: • – milliy qoidalarni xalqaro qoidalar bilan uyg‘unlashtirish asosida davlatlararo munosabatlarning rivojlanishiga ko‘maklashish; • – o‘z o‘bttni xalq xo‘jaligining ajralmas qismi sifatida rivojlanishini bashorat qilish; • – o‘lchashlarning birliligini, talab etilgan aniqliligini, ishonchliligini ta’minlash asosida milliy iqtisodiyotning ilmiy va texnik imkoniyatlarini rivojlantirishda qatnashish, shuningdek, o‘lchashlar usullarini, o‘lchash vositalarini mukammallashtirish va ularning aniqligi, ish unumi va puxtaligini oshirishga ko‘maklashish. metrologiya o’z navbatida quyidagi bo’limlarga bo’linadi: nazariy metrologiya, amaliy metrologiya va qonunlashtiruvchi metrologiya. nazariy metrologiya – metrologiyaning fundamental asoslarini ishlab chiqish predmeti bo’lgan sohasidagi metrologiya bo’limi. amaliy metrologiya – nazariy metrologiya ishlanmalarini va qonunlashtiruvchi metrologiya qoidalarini amaliy qo’llanish masalalari bilan …

4 / 26

ta’minlash tizimi (o‘zo‘btt)ning qonuniy asosi yaratildi. • qonunda metrologiya sohasidagi atamalar va ta’riflar, davlat boshqaruv vakolatli idorasining faoliyat sohasi, fizik kattaliklarning birliklari, ularni qayta tiklash va qo‘llanishi, o‘zbekiston respublikasining metrologik xizmatlari, davlat metrologik tekshiruv va nazorati, metrologiya bo‘yicha ishlarni moliyalashtirish belgilangan. • qonunga muvofiq, metrologiya bo‘yicha faoliyatni davlat boshqaruvini metrologiya bo‘yicha milliy idora – o‘zbekiston standartlashtirish, metrologiya va sertifikatlashtirish agentligi (“o‘zstandart” agentligi) amalga oshiradi. • o‘zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasining 1994 yil 12.08dagi №410 “o‘zbekiston respublikasi hukumatining ba’zi qarorlariga o‘zgartirishlar va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida”, 1996 yil 09.02dagi №53 “o‘zbekiston respublikasining etalonlar bazasini shakllantirish va metrologik ta’minotni takomillashtirish to‘g‘risida”, 2003 yil 02.12dagi №539 “o‘lchash vositalarini tayyorlash, xaridga chiqarish va ijara bo‘yicha faoliyatni litsenziyalash to‘g‘risida nizomni tasdiqlash to‘g‘risida” qarorlariga muvofiq metrologik faoliyatning ba’zi sohalari aniqlangan. o‘zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasining 2004 yil 05.08dagi №373 “o‘zbekiston standartlashtirish, metrologiya va sertifikatlashtirish agentligi tuzilmasini takomillashtirish va faoliyatini tashkillashtirish to‘g‘risida” qarorida “o‘zstandart” agentligining tashkiliy tuzilmasi, asosiy vazifalari, ishlari …

5 / 26

nda jismoniy hamda yuridik shaxslarning ishtiroki, funksiyalari, ularning bu boradagi javobgarliklari bo‘yicha keng ma’lumotlar ushbu qonunda berilgan. • ushbu qonunning bo‘limlari quyidagi modalardan iborat: • i bo‘lim. umumiy qoidalar: 1-modda. asosiy tushunchalar; 2-modda. metrologiya to‘g‘risidagi qonun hujjatlari; 3-modda. xalqaro shartnomalar va bitimlar; 4-modda. metrologiyaga oid faoliyatni davlat tomonidan boshqarish; 4-modda. o‘lchovlarning yagona birlikda bo‘lishini ta’minlashga oid normativ hujjatlar; • ii bo‘lim. fizik o‘lcham birliklari, ularni qayta hosil qilish va qo‘llash: 5-modda. fizik o‘lcham birliklari; 6-modda. fizik o‘lchamlar birliklarining etalonlari; 7-modda. o‘lchov vositalari; 8-modda. o‘lchovlarni bajarish uslubiyatlari; • iii bo‘lim. o‘zbekiston respublikasining metrologiya xizmatlari: 9-modda. o‘zbekiston respublikasi metrologiya xizmatining tuzilishi; 10-modda. davlat metrologiya xizmati; 11-modda. yuridik shaxslarning metrologiya xizmatlari; • iv bo‘lim. davlat metrologiya tekshiruvi va nazorati: 12- modda. davlat metrologiya tekshiruvi va nazoratini o‘tkazish tartibi; 13-modda. davlat metrologiya tekshiruvi va nazorati obyektlari; 14-modda. davlat metrologiya tekshiruvi va nazorati tatbiq etiladigan doiralar; 15-modda. davlat metrologiya tekshiruvi va nazorati turlari; 16-modda. o‘lchov …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "metrologiya va standartlashtirish"

mavzu: “metrologiya va standartlashtirish” fanining maqsadi va vazifalari. mavzu: “metrologiya va standartlashtirish” fanining maqsadi va vazifalari. reja: 1. metrologiyaning rivojlanishining qisqacha tarixi 2. o‘zbekiston respublikasida metrologik faoliyatning huquqiy asoslari 3. metrologiyaning qonuniy asoslari 4. metrologiya bo‘yicha me’yoriy talablar buzilganligi ustidan yuridik javobgarliklar metrologiya so‘zi ikkita grek so‘zi μετρoν – o‘lchov va λoγoζ – fan degan so‘zlarni anglatib, o‘lchovlar to‘g‘risidagi fan, o‘lchovshunoslik demakdir. o’zdst 8.010.1:2002 “o’zbekiston respublikasining o’lchashlar birliligini ta’minlash davlat tizimi. metrologiya. atamalar va ta’riflar. 1-qism. asosiy va umumi atamalar” standartida metrologiyaga quyidagicha ta’rif berilgan: metrologiya – o’lchashl...

This file contains 26 pages in PDF format (850.2 KB). To download "metrologiya va standartlashtirish", click the Telegram button on the left.

Tags: metrologiya va standartlashtiri… PDF 26 pages Free download Telegram