farmakalogiya fanining mazmuni va tibbiyotdagi o′rni

PPTX 22 pages 99.5 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 99.5 KB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

презентация powerpoint farmakalogiya fanining mazmuni va tibbiyotdagi o′rni. farmakalogiya lotincha so’z bo’lib “pharmacon-dori, “logos-fan. dorishunoslik fani degan manoni anglatdi. farmakalogiya odam va hayvon organizmiga dorilar yuborilganidan keyin ro’y beradigan o’zgarishlarni o’rganadi. farmakalogiya bir nechta bo’limlardan iborat: -umumiy farmakalogiya. -klinik farmakalogiya. -biokinyoviy farmakalogiya. -ximiaterapiya. -toksikalogiya. yangi dori moddalarining kashf qilinishi. davolash va xastaliklarni oldini olish xususiyatlariga ega bo’lgan moddalar –dori moddalardir. dori moddalarini olish yo’llari ko’p bo’lib ular: -yovvoyi hayvon va ekib o’stiriladigan (yurak glikozidlari,narkotik analgetiklar) -hayvonlarning a’zo va to’qimalaridan ( garmon moddalar,fermentlar) -mikroorganizimlardan (antibiotiklar) -minerallardan (temir,kobalt,aluminiy,ko’mir moddalari). -kimyoviy sintez yo’li bilan olinadigan moddalar ( sulfanilamidlar). organizimning o’zida hosil bo’ladigan moddalar bir qator gormonlar, adrenalin, noradrenalin, prostaglandinlar sintez yo’li bilan xam olinadi. sintez yo’li bilan tabiiy metabolitlarga qarshi antimetabolitlar sintez yo’li bilan olinadi. bundan maqsad-ta’siri sezilarli, kam zaharli, ta’sir davobiyligi uzoq bo’lgan moddalar olish. dori moddalari tasodifan kash qilinishi ham mumkun. masalan: xininning aritmiyaga tasiri bezgak bilan kasallangan bemorlarni davolashda ishlatilganda …

2 / 22

konserogenligi, mutagenligi aniqlanadi. dori moddalarining o’tkir zaharliliogi-1 marotaba yuborilganida. surunkali zaharliligi-davomli qo’llaganda aniqlanadi. tajribalar o’tkazilganida fizialogik, biokimyoviy, morfologik va boshqa usullar qo’llaniladi va dori vositasining ta’siri tibbiyotda qo’llaniladigan dori vositasidan ustun ekanligi aniqlansa, farmakologik qo’mitaga topshiriladi va dori vositasi qo’yilgan talab normalariga javob bersa 7-8 ta bemorda sinaqab ko’riladi odatda ijobiy natija olinadi. natijalar olingach farmakologik qo’mitaga topshiriladi va dori vositasi natijalari tahlil qilinib ishlab chiqarishga ruxsat beriladi. dori moddalarini tasniflash qonun-qoidalari farmakalogiya ikki bo’limdan iborat- umumiy va xususiy farmakalogiya. umumiy farmakalogiya – dori moddalari tufayli kelib chiqadigan qonun-qoidalarni, ularning farmakodinamikasi vaq farmakokinetikasini o’rganadi. farmakokinetika- dori moddalarini organizimga yuborish, ularning so’rilishi, oqsillar bilan bog’lanishi, taqsimlanishi, o’zgarishi va organizimdan chiqib ketiushini o’rganadi. frmakodinamika – dori moddalarining ta’sirini, ta’sir etish kuchini va ta’sir mexanizmini o’rganadi. dori moddalarini guruhlarga tasnif qilish ancha murakkab chunki dori vositasi kimyoviy jixatdan bir-biriga yaqin bo’lsada ta’sir etish soxalari har xil bo’lishi mumkun. azolar bo’yicha xam guruhlash qiyinchilik …

3 / 22

ri 2 xil usulda yuboriladi 1.enteral yo’l - dori moddalarini oshqozon-ichak yo’llari orqali yuboriladi. - til ostiga, og’iz orqali, 12 barmoq ichakka, to’g’ri ichakka 2.parentral yo’l - dori moddalarini oshqozon-ichakdan tashqari yo’l orqali yuborish usuli. -nafas orqali -teri ustiga, teri ostiga, mushaklar orasiga -shilliq qavatlarga, bo’shliqlarga -arteriya va venalarga -bo’g’imlarga, suyak orasiga -orqa miyya kanaliga, bo’shliqlarga, enteral usul enteral yuborish usuli- dori moddalari til ostiga 12 barmoqli ichak va to’g’ri ichakka yuboriladi. til ostiga yuborish sublingval usul deyiladi. bunda dori vositasiga oshqozon fermenti ta’siri sust bo’lganligi uchun dori moddalari deyarli parchalanmaydi,jigarda o’zgarishlar yuz bermaydi va dori umumiy ta’sir ko’rsatadi. (nitroglitserin, validol, farmadipin tomchi ). og’iz orqali yuborish- peroral yo’l. keng tarqalgan, qulay oson va yordamchi talab qilmaydigan usul. qabul qilinadigan dori vositasi qo’lansa hidli va shilliq qavatlarga salbiy ta’sir ko’rsatmaydigan bo’lishi lozim. qabul qilingan dori vositasi shilliq qavatlar orqali so’riladi. so’relish tezligi qabul qilingan dori turiga, shakliga, ovqatdan oldi yoki …

4 / 22

kovak venalarga so’riladi va tez ,kuchliroq tasir ko’rsatadi. to’g’ri ichakka yuboriladigan dori vositalari og’iz orqali yuboriladigan dorilarga nisbatan kamroq dozada buyuriladi. parentral yuborish usuli nafas yo’llari orqali yuborish usuli- bug’li va gazli moddalar nafas orqali organizmga tushadi va o’pkadan qonga so’riladi ta’siri tez va kuchli bo’ladi. yuboruilgan dori vositalari jigarga tushmasdan qonga o’tadi deyarli o’zgarishga uchramaydi. teri orqali yuborish usuli- dori moddalarining reflector va qisman mahalliy ta’sir ettishi ko’zda tutiladi ( malxamlar, linementlar, pastalar, spirtli va suvli eritmalar, bolalar sepma dorilari ishlatiladi). shilliq qavatlar orqali yuborish usuli- dori vosital;ari burun,halqum, ko’z, buyrak jomi, qin shilliq qavatilariga ta’sir etish uchun qo’llanilaqdi. serroz qavatlar orqali yuborish usuli- qorin bo’shlig’i a’zolari jarohatlanganida va o’pkaning bazi kassaliklarida dori yuborish uchun qo’llaniladi. serroz qavatlar ( qorin parda, plevra, perikard). mushak ostiga yuborish usuli- mushaklar teri osti to’qimasigaq nisbatan qon bilan ko’proq taminlanganligi uchun dori vosittalari tezroq so’riladi. asosan suvli va moyli dori vositalari ishlatiladi. vena …

5 / 22

-ichak sitemasiga tushib, murakkab bialogik membranani hosil qilib bir yoki bir necha qavat hujayralar orqali qon yoki limfaga o’tishi –so’rilish deyiladi. so’rilish jarayoni -sust diffuziyalanish -oson diffuziyalanish -filtratsiya -faol transport -pinotsitoz. sust diffuziyalanish- asosan lipofil mjddalar yani qutublanmaydigan moddalar so’riladi. hujayra membranasi orqali dori moddalarining so’rilishida dorining konsentratsiyasi hal qiladi, ular konsentratsiya ko’p tomondan koam tomonga qarab yo’naladi. sust diffuziyalanish jarayoni quvvat talab qilmaydi, moddalar konsentratsiya gradient tomon yo’nalib ko’p joydan kam tomonga yoki kam joydan yo’q tomonga so’riladi. yangi tug’ulgan chaqaloqlarda oshqozon-ichak sistemasi shilliq qavatlari mayinligi va qon tomirlar bilan yaxshi taminlanganligi sababli sust diffuziyalanish jarayoni tezroq o’tadi. osson diffuziyalanish- bunda dori vositasi hujayra membranasining alohida tarkibi bilan birlashadi, shu tufayli hujayraga o’tishi tezlashadi. filtratsiya- dori moddalari hijayra membranaq oralig’idan filtrlanib o’tadi. membrana oralig’i ( 0.4mm) ular orasidan suv, ionlar va mayda gidrofil molekelalar o’tadi. faol transport- moddalar konsentratsiya gradientiga teskari kamdan, ko’p tomonga yo’nalgan bo’ladi. bunda energiya sarfi …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "farmakalogiya fanining mazmuni va tibbiyotdagi o′rni"

презентация powerpoint farmakalogiya fanining mazmuni va tibbiyotdagi o′rni. farmakalogiya lotincha so’z bo’lib “pharmacon-dori, “logos-fan. dorishunoslik fani degan manoni anglatdi. farmakalogiya odam va hayvon organizmiga dorilar yuborilganidan keyin ro’y beradigan o’zgarishlarni o’rganadi. farmakalogiya bir nechta bo’limlardan iborat: -umumiy farmakalogiya. -klinik farmakalogiya. -biokinyoviy farmakalogiya. -ximiaterapiya. -toksikalogiya. yangi dori moddalarining kashf qilinishi. davolash va xastaliklarni oldini olish xususiyatlariga ega bo’lgan moddalar –dori moddalardir. dori moddalarini olish yo’llari ko’p bo’lib ular: -yovvoyi hayvon va ekib o’stiriladigan (yurak glikozidlari,narkotik analgetiklar) -hayvonlarning a’zo va to’qimalaridan ( garmon moddalar,fermentlar) -mikroorganizimla...

This file contains 22 pages in PPTX format (99.5 KB). To download "farmakalogiya fanining mazmuni va tibbiyotdagi o′rni", click the Telegram button on the left.

Tags: farmakalogiya fanining mazmuni … PPTX 22 pages Free download Telegram