ontologiya

PPTX 21 pages 186.5 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 186.5 KB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

mavzu:ontologiya gnotseologiya va ong falsafasi reja: mavzu:ontologiya gnotseologiya va ong falsafasi reja: 1 ontologiya 2 gnetseologiya 3 ong falsafasi ontologiya (yun. ontos — borliq va ... logiya) — falsafa boʻlimi, borliq haqidagi taʼlimot. borliqning umumiy asoslari, prinsiplari, uning shakllari va qonuniyatlarini tekshiradi. "ontologiya" terminini nemis faylasufi r. goklenius fanga 1513-yil kiritgan, x. volf (1679—1754) oʻz dareligida qoʻllagan boʻlsada, dastlab yunon faylasuflari uning turli talqinlarini bayon etganlar. ular o.ni haqiqiy borliqni nohaqiqiy mavjudlikdan ajratib oluvchi borliq haqidagi taʼlimot, deb hisoblashgan. eleya maktabi namoyandalari hissiy dunyoning aldamchi koʻrinishini haqiqiy borliqqa qaramaqarshi qoʻyib, o.ni mangu oʻzgarmas, yagona, sof borliq haqidagi taʼlimot sifatida qoʻllashgan. milet maktabi vakillari va ioniya faylasuflari dastlabki borliqning sifatiy talqini haqida bosh qotirishgan. ulardan borliqning boshlanishida yotuvchi bunday asosni empedokl "stixiya", demokrit "atomlar", anaksimandr "apeyron", anaksagor "urugʻ" deb atagan. platon gʻoyalar o.sini, aristotel empirizm o.sini yaratdi oʻrta yerlar falsafasida o. ilohiyot bilan chambarchas bogʻlanadi. sharq falsafasida o. koʻproq ilohiy borliqning, …

2 / 21

ikricha, sezgilarga qadar mavjud bo’lgandek, bilinuvchi narsa ham unga oid bo’lgan bilimga qadar mavjuddir. uning ta`rificha, odam o’z bilimlarini tashqaridan, atrofdagi hodisalardan bilish jarayonida oladi. bu jarayon o’z ichiga ko’p vosita va usullarni: sezgi, idrok, xotira, tasavvur va eng muhimi mantiqiy fikr, aql va nutqni oladi. shu vositalar yordamida inson fanni yaratdi. falsafa tarixida bunday olamni bilishni ehtirof etuvchi qarashlar bilan birga tabiat va jamiyatni rivojlantirish qonunlarni bilish mumkinligini inkor etuvchi turli oqimlar ham bor. dunyoni bilish mumkinligini, bilimlarimizning to’g’ri va aniq ekanligini inkor etuvchi va shubha qiluvichlar agnostitsizm va skeptitsizm ta`limotidir. (agnostitsizm yunon so’zi bo’lib, a – inkor, gnosos – bilishdir). agnostitsizmning eng qadimgi ko’rinishi skeptitsizmdir. (bilishga shubhalanib qarash). ong falsafasi falsafaning ongning tabiati va ontologiyasini tadqiq etuvchi, uning tana bilan oʻzaro aloqasini oʻrganuvchi sohasidir falsafada tana-ong muammosi anchagina bahsga sabab boʻlgan muammodir, biroq bu borada baʼzi kelishmovchiliklar hal etilgan bular qatoriga „murakkab ong muammosi“, maxsus ong holatlari kabi …

3 / 21

inoza tomonidan rivojlantirilgan. etiboringiz uchun rahmat ! 22-bu talabasi ergashev nodirbek falsafa - yunoncha ―phileo‖ – ―sevaman‖, ―sophia‖ – ―donolik‖ degan ma’noni anglatadi. insoniyat tarixidagi eng qadimiy ilmlardan biri. olam va uning yashashi, rivojlanishi va taraqqiyoti, hayot va inson, umrning mohiyati, borliq va yo’qlik kabi ko’plab muammolar haqida bahs yuritadigan fan. dunyoqarash - inson o’zini va dunyoni zaruriy ravishda anglashi, unga baho berishi, xulosa chiqarishi bo’lib, dunyoni inson ongidagi o’ziga xos in’ikosidir. insonning o’ziga va uni qurshab turgan borliqqa bo’lgan munosabatlarini ifodalaydigan ko’nikmalari, malakalari, bilimlari hamda dunyoni amaliy va nazariy o’zlashtirish hamdir. mif - yunoncha ―mifhos‖ so’zidan olingan bo’lib, ―afsona, rivoyat, xikoyat‖ kabi ma’nolarini anglatadi. ibtidoiy davr kishilari ongi va tushunchasida inson, tabiat, jamiyat va koinotning paydo bo’lishi bilan bog’liq voqealar, shuningdek, tabiat va jamiyat hodisalarining aks etishidir. mifologik dunyoqarash - ijtimoiy taraqqiyotning boshlang’ich bosqichlariga xos bo’lib, dunyoni tushunishning oddiy usuli, xayoliy in’ikosidir. din - arabcha ―ishonch, ishonmoq‖ demakdir. borliqni …

4 / 21

ning asosida ko’p narsa va g’oyalar yotadi deb e’tirof etadigan ta’limotdir. materializm — olamning asosida materiya, ya`ni moddiy narsalar yotishini e’tirof etadigan, moddiylikni ustuvor deb biladigan ta’limot. idealizm — olamning asosida ruh yoki g’oyalar yotadi, dunyo voqeligi va rivojida g’oyalarni ustuvor deb ta’lim beradigan falsafiy ta’limot. antik falsafa - qadimgi davrda eramizdan avvalgi viii asrda yunonistonda, eramizdan avvalgi ii asrda rim jamiyatlarida shakllanib, eramizning vi asriga qadar rivojlanib kelgan falsafiy ta’limotlar umumlashmasi. vedalar - diniy mazmunga ega adabiyotlar. ba’zi taxminlarga ko’ra, deyarli to’qqiz asr davomida hindiston yarim orolida yashab kelgan qadimiy xalq va elatlar tomonidan yaratilgan. upanishadalar – ―sirli bilimlar‖ deb atalib, vedalarning falsafiy qismidir. u ma’lum bir kitob yoki falsafiy risolalar shaklida bo’lmay, balki turli mavzularda, turli davrlarda asosan noma’lum mualliflar tomonidan yaratilgan matnlar to’plami. har bir matn u yoki bu muallifning falsafiy mushohadalarining qisqacha bayonidan iborat. eley maktabi - pifagorchilarning ittifoqi kabi elladaning eley shahrida yuzaga kelgan. bu …

5 / 21

dastlabki falsafiy maktab‖. anxra manyu - zardushtiylikda yovuz kuchlar, zulmat va o’lim boshlig’i, axuramazdaning dushmani, inson ruhiyatidagi salbiy hissiyotlarning timsoli. olamning yagona hukmdori bo’lmish vaqt bir-biriga zid ikki buyuk qudrat axuramazda va anxra manyu ruhlarini vujudga keltiradi. borliq ana shu kuchlar tomonidan navbatma-navbat boshqarilib turiladi. axura mazda - «avesto» ta’limotida zulm va qabohat egallagan dunyoga, shu jumladan, umidsizlikka uchragan kishilar qalbiga yorug’lik, ezgulik nurini taratuvchi, kishilarni o’z kuchiga ishonchini mustahkamlashga, kelajak abadiy hayotga istagini kuchaytiradigan va unga yunaltiruvchi qudratli kuch sifatida madx qilinadi. moniy - moniy ibn fatak monizm ta’limotining asoschisi. naqqosh va rassom. markaziy osiyo, eron, hindiston buylab safar qilib, zardushtiylik, buddaviylik, braxmanlik kabi turli diniy ta’limotlar bilan tanishadi. dunyo, ziyo va zulmatning abadiy kurash maydoni, insonning vazifasi esa, yovuzlikni uzil-kesil yo’q kilish uchun ezgulikka ko’maklashishdir. bu g’oya moniy axloqiy ta’limotining asosini tashkil etadi. image1.jpg image2.jpg image3.jpg image4.jpg image5.jpg image6.jpg image7.jpg image8.jpg /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ontologiya"

mavzu:ontologiya gnotseologiya va ong falsafasi reja: mavzu:ontologiya gnotseologiya va ong falsafasi reja: 1 ontologiya 2 gnetseologiya 3 ong falsafasi ontologiya (yun. ontos — borliq va ... logiya) — falsafa boʻlimi, borliq haqidagi taʼlimot. borliqning umumiy asoslari, prinsiplari, uning shakllari va qonuniyatlarini tekshiradi. "ontologiya" terminini nemis faylasufi r. goklenius fanga 1513-yil kiritgan, x. volf (1679—1754) oʻz dareligida qoʻllagan boʻlsada, dastlab yunon faylasuflari uning turli talqinlarini bayon etganlar. ular o.ni haqiqiy borliqni nohaqiqiy mavjudlikdan ajratib oluvchi borliq haqidagi taʼlimot, deb hisoblashgan. eleya maktabi namoyandalari hissiy dunyoning aldamchi koʻrinishini haqiqiy borliqqa qaramaqarshi qoʻyib, o.ni mangu oʻzgarmas, yagona, sof borliq haqidagi ta...

This file contains 21 pages in PPTX format (186.5 KB). To download "ontologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: ontologiya PPTX 21 pages Free download Telegram