sezgi haqida umumiy tushuncha va uning neev-fiziologik asoslari

PPTX 12 pages 1.1 MB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PPTX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

is'hoqxon ibrat nomidagi namangan davlat chet tillari instituti mbx-au-23 guruhi talabasi qodirova ziyoda sadriddin qizining umumiy psixologiya fanidan tayyorlagan mustaqil ishi 9-mavzu:sezgilar haqida umumiy tushuncha va uning neev-fiziologik asoslari. sezgi turlari va uning qonuniyatlari. sezgi haqida tushuncha: ma'lumki bizni o’rab turgan tashqi olamdagi narsa va hodisalarning juda ko’p belgi va xususiyatlari mavjud. masalan, narsalarning rangi, ta'mi, hidi, qattiq yoki yumshoqligi, g’adir-budur yoki tekisligi, harorat va boshqalar. ana shu narsa va hodisalarning turli xil belgi, xususiyatlarini biz ham turlicha sezgi a'zolarimiz orqali ongimizda aks ettiramiz. demak, sezgi deb- atrofimizdagi narsa va hodisalarning sezgi a'zolarimizga bevosita ta'sir etishi natijasida ularning ayrim belgi va xususiyatlarini miyamizda aks ettirilishini aytamiz. sezgi bilish jarayonlari ichida oddiy psixologik jarayon bo’lib, tashqi olamdagi narsa va hodisalarni aks ettiradi. tashqi olamdan kelayotgan qo’zg’atuvchilarning muayyan reseptorlarga bevosita ta'sir etish orqali ayrim belgi va xususiyatlarni va organizm ichki holatini aks ettiradi. ma'lumki, insondan sezishning dastlabki bosqichi hissiy bilishdan boshlanib, keyinchalik …

2 / 12

uvchining o’ziga aynan o’xshaydigan analizatorga ta'siri natijasida hosil bo’ladigan nerv jarayoni tashkil qiladi. shuningdek, sezgilarning nerv fiziologik asosini o’rganishda i.p.pavlov ta'biri bilan aytganda analizator apparati tashkil etadi. analizator - tashqi va ichki muhitdan keladigan ta'sirotlarni qabul qilib olib, fiziologik jarayon bo’lgan qo’zg’alishni psixik jarayonga, ya'ni sezgilarga aylantiruvchi nerv mexanizmlari tizimi. analizator apparati 3 qismdan tashkil topgan bo’lib, ular quyidagilardan iborat: periferik (reseptor) - tashqi quvvatni nerv jarayoniga o’tkazadigan maxsus transformator qismi; analizatorning periferik bo’limining markaziy analizator bilan bog’laydigan yo’llarni ochadigan afferent (markazga intiluvchi) va efferent (markazdan qochuvchi) nervlar;analizatorning periferik bo’limlaridan keladigan nerv signallarining qayta ishlanishi sodir bo’ladigan qobiq osti va qobiq bo’limlari. sezgilar qaysi a'zolar yordamida hosil qilinishiga qarab, quyidagi turlarga, ya'ni ko’rish, eshitish, hid bilish, ta'm bilish, teri, muskul-harakat, organik sezgilarga ajratiladi. ular sezgi a'zolari qaerda joylashganligiga qarab tavsiflanadi.jahon psixologiyasi fanining so’nggi yutuqlari hamda atamalariga binoan sezgilar quyidagicha klassifikasiya qilinadi. ushbu tasniflanishning dastlabki ko’rinishi ingliz olimi ch.sherringtonga taalluqlidir. u …

3 / 12

a uchta katta guruhga ajratilgan sezgilar (ekstroreseptiv, proprioreseptiv, introreseptiv) o’z navbatida quyidagi turlarga ajratiladi: - ko’rish sezgilari; - eshitish sezgilari; - hid bilish sezgilari; - ta'm bilish sezgilari; - teri sezgilari; - muskul - harakat (kinestetik); - statistik sezgilar; - organik sezgilar; sezgi borasidagi nazariyalar psixologiya fanida shunday ilmiy dalillar mavjudki, mobodo inson axborotlarning shaxobchasidan mahrum bo’lsa, u holda u uyqu faoliyatiga sho’ng’iydi. masalan, teri tuyish sezgilari patologiyaga uchrasa, unda odam (ko’pincha vaqtincha muvaqqat) ko’rish, eshitish, hid sezgisidan mahrum bo’lishi mumkin. mobodo axborotlarni kuzatish shaxobchasi ilk bolalik yoshi davrida buzilsa, kar yoki ko’r bo’lib qolsa, u taqdirda uning aqliy rivojlanishida keskin to’xtalish, vaqtincha orqada qolish yuzaga keladi. agar bola maxsus usul yoki uslubga o’rgatilmasa, tabiiy ravishda mavjud kamchiliklarning o’rnini to’ldirib bo’lmaydi. nemis faylasufi xristian volf "rasional psixologiya" (1732 yil) va "empirik psixologiya" (1734 yil) kitoblarida ongning ichki holati, aqliy fikr yuritishga qobiliyatning tabiiy moddiy asosi zamiridan kelib chiqib, tashqi olamdan …

4 / 12

sezgi haqida umumiy tushuncha va uning neev-fiziologik asoslari - Page 4

5 / 12

sezgi haqida umumiy tushuncha va uning neev-fiziologik asoslari - Page 5

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sezgi haqida umumiy tushuncha va uning neev-fiziologik asoslari"

is'hoqxon ibrat nomidagi namangan davlat chet tillari instituti mbx-au-23 guruhi talabasi qodirova ziyoda sadriddin qizining umumiy psixologiya fanidan tayyorlagan mustaqil ishi 9-mavzu:sezgilar haqida umumiy tushuncha va uning neev-fiziologik asoslari. sezgi turlari va uning qonuniyatlari. sezgi haqida tushuncha: ma'lumki bizni o’rab turgan tashqi olamdagi narsa va hodisalarning juda ko’p belgi va xususiyatlari mavjud. masalan, narsalarning rangi, ta'mi, hidi, qattiq yoki yumshoqligi, g’adir-budur yoki tekisligi, harorat va boshqalar. ana shu narsa va hodisalarning turli xil belgi, xususiyatlarini biz ham turlicha sezgi a'zolarimiz orqali ongimizda aks ettiramiz. demak, sezgi deb- atrofimizdagi narsa va hodisalarning sezgi a'zolarimizga bevosita ta'sir etishi natijasida ularning ayrim bel...

This file contains 12 pages in PPTX format (1.1 MB). To download "sezgi haqida umumiy tushuncha va uning neev-fiziologik asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: sezgi haqida umumiy tushuncha v… PPTX 12 pages Free download Telegram