kimyoviy birikmalarni aniqlash va baholash mashg'uloti

PPTX 31 pages 2,1 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 31
презентация powerpoint fan: gigiyena.tibbiy ekologiya amaliy mashg’ulot-7 o’zbekiston respublikasi sog’liqni saqlash vazirligi osiyo xalqaro universiteti umumiy fanlar kafedrasi 7-amaliy mashg’ulot ishlab chiqarish muhiti havosida kimyoviy birikmalarni aniqlash va baholash. sanitariyannng bir boʻlimi; sogʻlom va xavfsiz mehnat sharoitini taʼminlashga qaratilgan sanitariya sogʻlomlashtirish chora-tadbirlarini ishlab chiqadi va hayotga tatbiq etadi. kasb kasalliklarinchng oldini olish, shuningdek, korxona va u joylashgan hududda sanitariyagigiyena normalariga bekamu-koʻst rioya qilish, ishchixizmatchilarning ish joylarini yoritish, isitish, shamollatish (ventilyasiya) va hokazoning gigiyena talablari darajasida boʻlishini taʼminlash masalalari bilan shugʻullanadi. bulyrdan tashqari, i.ch. omillari, mas, havodagi chang , kimyoviy moddalar miqdori, shuningdek, vibratsiya kuchi, shovqin va hokazo, shuningdek, harorat, namlik va b.ning maromida boʻlishini nazorat qiladi. ishlab chiqarish sanitariyasi ishlab chiqarish muhitidagi kimyoviy omillar juda ko’p uchraydigan omillar guruhini tashkil etadi. zamonaviy sanoat korxonalarida 80 mingdan ortiq turli xildagi va ko’rinishdagi kimyoviy moddalardan foydalaniladi. bu moddalar korxonalar uchun xomashyo mahsulotlari yoki ishlab chiqarish jarayonida hosil bo’ladigan oraliq mahsulotlarga doir kimyoviy …
2 / 31
iy moddalarning chiqarilishi yoki metabolik jarayondan hosil bo’ladigan birikmalarning chiqarilishi ham jigar orqali amalga oshiriladi. ayrim turdagi moddalargina ter bezlari, o’pka, chiqaruv yo’llari, so’lak bezlari orqali chiqarilishi mumkin, ayrim yog’da eruvchi moddalar ona suti orqali chiqarilib, bola organizmiga kirishi ham mumkin. kimyoviy moddaning tabiati, moddaning dozasi va uning ta‘sir etish muddatiga bog’liq holda organizmda o’tkir va surunkali zaharlanish holatlarini yoki moddaning spetsifik ta‘sir samarasi kelib chiqishi mumkin. zaharlangan holatning yuzaga kelishi bir qator gigiyenik tasniflarga bog’liq holda bo’lishi ham mumkin: moddaning suvda yoki yog’da eruvchanligi, barqarorlik darajasi, kumulyativlik xususiyati, zaharlilik sinfi va dozasi. organizm uchun xavflilik darajasi bo’yicha shu moddaning barcha gigiyenik ta‘riflarini inobatga olgan holda barcha sanoat zaharlarini 4 zaharlilik sinfiga bo’lish qabul qilingan: 1-sinf – o’ta xavfli moddalar; 2-sinf - yuqori xavfli moddalar; 3-sinf - o’rtacha xavfli moddalar; 4- sinf - kam xavfli moddalar. xavflilik sinfini aniqlash uchun bir qator toksikologik parametrlardan foydalaniladi: ld 50 , cl 50 …
3 / 31
dalar; -aminodifenil, margumush va uning birikmalari, asbest, benzol, benzidin, -xlormetilmetalli efir, xrom va uning birikmalari, - nafitilamin, qurum qatronlar, mineral yog’, vinilxlorid va b.q. 2 guruh - odam organizmi uchun kanserogenli xususiyati bo’lishi mumkin bo’lgan moddalar. bu guruhga kiruvchi moddalar yana 2 guruhga bo’linadi: odam organizmi uchun kanserogenli xususiyati yuqori bo’lgan moddalar (akrilonitril, benz(a)piren, berilliy, dietilsulfat, 0-toluidin, nitrozoaminlar va b.q.); odam organizmi uchun kanserogenlik xususiyati past bo’lgan kimyoviy moddalar (to’rtxlorli uglerod, xloroform, xlorfenollar, dibro- metan, formaldegid, ayrim turdagi gerbitsidlar va b.q.) kasb kasalliklari ro’yxatiga yana badan terisida uchraydigan saraton kasalliklari kiritilgan, bundan tashqari nafas organlari, jigar, oshqozon, siydik pufagi, suyaklarda uchraydigan xavfli o’smalar, 1 guruhga kiruvchi kanserogenli moddalar va 2 guruhdagi ayrim kanserogenli ta‘sirga ega bo’lgan moddalar ta‘sirida yuzaga keladigan leykozlarni aytish mumkin. xavfli o’smalarni kelib chiqishida organizmning saratondan oldingi holati katta axamiyatga ega, masalan, mexanik va termik jarohatlar, zararli odatlar (spirtli ichimlik ichuvchilar, chekuvchilar). mutagenli ta’sir -ayrim ishlab chiqarish …
4 / 31
profilaktik tadbirlardan tashqari sanoat zaharlari bilan bog’liq bo’lgan kasblarda ishlash uchun homilador ayollarni umuman qo’ymaslik maqsadga muvofiqdir. gonadotrop ta’sir - sanoat zaharlarining gonadotrop ta‘sirlari erkak kishilarda spermatogenezning, ayollarda esa ovogenezning izdan chiqishi bilan ta‘riflanadi. bunday ta‘sir ishlovchilarning o’zlarida ham, ularning kelgusi avlodlarida ham uchrashi mumkin. gonadotrop ta‘sir xususiyatiga - benzol va uning gomologlari, xlororganik birikmalar, marganets, xlorpren, kaprolaktam, borat kislotasi, fenol, qo’rg’oshinlar egadir. bundan tashqari, bir qancha moddalar embriotoksik ta‘sirga ega bo’lib, xomilador ayol organizmiga ta‘sir etganda xomila organizmida gistomorfologik o’zgarishlarni keltirib chiqaradi (teratogenli samara), ayrim sharoitlarda esa (moddaning zaharlilik sinfi, moddaning yuqori dozasi) xomilaning nobud bo’lishiga ham sabab bo’ladi. sanoat allergenlari - bu shunday moddalarki, ular organizmga tushganda, ma‘lum muddatlardan so’ng organizmni allergizatsiya holatiga olib keladi. allergenlik xususiyatiga ko’pincha yuqori molekulali organik birikmalar ega bo’ladi, ammo ma‘lumki ko’pgina quyi molekulali moddalardan tortib, toki ayrim kimyoviy elementlargacha ana shunday ta‘sir ko’rsatish xususiyatiga ega, masalan, kobalt, nikel birikmalari. bu moddalar organizmda …
5 / 31
iy moyillik holatlari katta ahamiyatga egadir. davolovchi-profilaktik ovqatlar 3 turga bo’linadi: maxsus davolovchi - profilaktik ratsionlar; sut va sut mahsulotlari; vitaminlar. ovqatlarning zaruriy spetsifik ta‘sirini hisobga olib 5 ta davolovchi- profilaktik ratsionlar ishlab chiqilgan. bu ratsionlarga kiritilgan asosiy mahsulotlar qatoriga - non,un mahsulotlari, yormalar, makaronlar, dukkakli o’simlik mahsulotlari, qant, go’sht, baliq, jigar, tuxum, kefir, sut, tvorog, qaymoq, pishloq, hayvon yog’lari kiradi. ovqat mahsulotlarining miqdori va ularning ta‘sir ko’rsatish tabiati zararli omillarning turi va kasblarga muvofiq belgilanadi. ishchilarga davolovchi-profilaktik ovqatlarni belgilash №1 - ratsion - ionlantiruvchi nurlanish manbalari bilan aloqada bo’ladigan shaxslar uchun mo’ljallangan. bu ratsion organizmda yog’ almashinuvini stimullaydigan va jigarning antitoksik funksiyasini oshiruvchi ovqat mahsulotlari. №2 - ratsion - fosfor, ishqoriy metallar, simob va uning anorganik birikmalari, qo’rg’oshin birikmalari, sian birikmalari va fosgen bilan aloqada bo’ladigan ishchilarga mo’ljallangan. ratsion oqsillarga boy, o’zida o’ta to’yinmagan yog’ kislotalarini tutuvchi, kalsiyga boy bo’lgan mahsulotlardan tashkil topgan bo’lib, organizmda zararli moddalarning to’planishini sekinlashtirish …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "kimyoviy birikmalarni aniqlash va baholash mashg'uloti"

презентация powerpoint fan: gigiyena.tibbiy ekologiya amaliy mashg’ulot-7 o’zbekiston respublikasi sog’liqni saqlash vazirligi osiyo xalqaro universiteti umumiy fanlar kafedrasi 7-amaliy mashg’ulot ishlab chiqarish muhiti havosida kimyoviy birikmalarni aniqlash va baholash. sanitariyannng bir boʻlimi; sogʻlom va xavfsiz mehnat sharoitini taʼminlashga qaratilgan sanitariya sogʻlomlashtirish chora-tadbirlarini ishlab chiqadi va hayotga tatbiq etadi. kasb kasalliklarinchng oldini olish, shuningdek, korxona va u joylashgan hududda sanitariyagigiyena normalariga bekamu-koʻst rioya qilish, ishchixizmatchilarning ish joylarini yoritish, isitish, shamollatish (ventilyasiya) va hokazoning gigiyena talablari darajasida boʻlishini taʼminlash masalalari bilan shugʻullanadi. bulyrdan tashqari, i.ch. om...

This file contains 31 pages in PPTX format (2,1 MB). To download "kimyoviy birikmalarni aniqlash va baholash mashg'uloti", click the Telegram button on the left.

Tags: kimyoviy birikmalarni aniqlash … PPTX 31 pages Free download Telegram