ishlab chiqarish muhitidagi fizik va kimyoviy omillar

DOCX 29 pages 107,5 KB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 107,5 KB

Fayl turi DOCX

Pages 29

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

“ishlab chiqarish muhitidagi fizik va kimyoviy omillar haqida tushuncha.” ishlab chiqarish muhitining fizik va kimyoviy omillari haqida tushuncha. ishlab chiqarish muhitidagi fizikaviy omillarga umumiy ta’rif: nomuvofiq mikroiqlim, shovqin, tebranish (fizikaviy ta’rif, ishchilar organizmiga zararli ta’siri, zararli ta’sirini oldini olish tadbirlari). ishlab chiqarish muhitidagi fizikaviy omillar guruhiga juda katta guruhdagi omillar kiritilib, bu omillar deyarli barcha sanoat korxonalari uchun xosdir. fizikaviy omillarning eng muhim turlaridan biri nomuvofiq mikroiqlim hisoblanadi. respublikamizning iqlim sharoiti uchun bu omilning ahamiyati juda kattadir, chunki regionimizdagi kontinental iqlim korxonalardagi ishlab chiqarish mikroiqlimiga sezilarli ta’sir ko’rsatadi, demak ishchilar organizmiga ham befarq emas demakdir. gigiyena nuqtai-nazardan ishlab chiqarish muhitidagi mikroiqlimni ikki guruhga bo’lish mumkin: qizdiruvchi (o’ta qizdiruvchi) va sovituvchi mikroiqlim. ta’kidlash lozim-ki, o’zidan issiq chiqaruvchi manbalar deyarli barcha korxonalarda bor, demak-ki, o’zrning issiq iqlimi sharoitida yoz faslida ishchilar organizmiga nomuvofiq ta’sir etuvchi mikroiqlim sharoitini vujudga keltirib chiqaradi.qizdiruvchi mikroiqlim ko’p jihatdan quyidagi korxonalar uchun juda xosdir, chunonchi, texnologiyasi bo’yicha o’zidan …

2 / 29

iy ta’siridan tashqari, katarakta kasalligi rivojlanishi mumkin (“shishadamgirlar kataraktasi”). · 0324-16 sanqvam ishlab chiqarishga doir nomuvofiq mikroiqlim qizdiruvchi mikroiqlimga xos bo’lgan keltirilgan omillar asosan organizmning issiqlik boshqarilish jarayoniga ta’sir ko’rsatadi. terlash hisobiga organizmdan uzatiladigan issiqlik miqdori keskin ko’tariladi, natijada bir ish smenasi davomida odam 8 l gacha suvni yo’qotishi mumkin. ter bilan birga organizmdan tuzlarning chiqishi ham kuzatiladi (birinchi navbatda xloridlar). ana shu fonda ishchilar organizmida bir qator funksional o’zgarishlar kelib chiqadi va u patologiya holatlarigacha yetib borishi mumkin. nafas va puls urishi tezlashadi, azot almashinuvi o’zgaradi (oqsillarning juda tez parchalanishi), organizmdagi vitaminlar miqdori kamayadi, ayniqsa “c vitamini”, suv va tuz almashinuvi izdan chiqadi. qizdiruvchi mikroiqlim uzoq muddat davomida ta’sir etganda ishchilar organizmida mushaklarning tirishib qisqarishi kuzatilishi mumkin –“tirishish kasalligi”-, u suv va tuz muvozanatining buzilishiga bog’liqdir. ishchilar organizmga yorqin ko’zga tashlanadigan issiqlik ta’siri issiq urish va to’satdan hushdan ketish holatini keltirib chiqarib, tana haroratining ko’tarilishi bilan boradi. ishchilar organizmining …

3 / 29

a faqat havo harakati tezligini oshiradi xolos, ammo havo haroratini pasaytirmaydi, chunki havo haroratining o’zi ham 45-46 darajada bo’ladi. bunday sharoitda havoni sun’iy tarzda shamollatish talab etilib, berilayotgan havoni salqinlashtirish maqsadga muvofiq (konditsionerlash). biroq katta-katta eshiklari bor bo’lgan sexlardagi havoni konditsionerlar yordamida muvofiqlashtirishning deyarli imkoniyati yo’q, shuning uchun bunday sharoitda mikroiqlim parametrlari juda yuqori bo’lgan ish joylari havosini havo dushlari yordamida salqinlashtirish mumkin bo’ladi. issiq sexlardagi ishchilarda tuz-suv almashinuvining buzilishini oldini olish uchun ularni tuz qo’shilgan ichimlik suvi bilan yetarli darajada ta’minlash zarur. bu yo’nalishdagi eng yaxshi yo’l ana shunday issiq sexlarga gazlashtirilgan suvlarni beruvchi saturatorlarni o’rnatish hisoblanadi. ishchilar organizmning tashqi muhit bilan issiqlik almashinuviga ta’sir ko’rsatmaydigan maxsus kiyimlar bilan ta’minlanishi kerak. issiq mikroiqlim sharoitida organizmdagi oqsil va vitaminlarning parchalanishini tezlashishini inobatga olib, ishchilarning ovqatlanishini to’la qiymatli bo’lishiga e’tibor qaratish va ularga polivitaminlar (draje ko’rinishidagi) berish tavsiya qilinadi. ko’rish organiga infraqizil nurlanishlarning zararli ta’sirini oldini olish uchun ishchilarning hammasi himoya …

4 / 29

ko’zda tutilgan. shuning uchun bunday sexlarda odatda qish kunlari havo harorati 7-13oc atrofida, havoning namligi esa 85% gacha yetadi, havoning harakati tezligi ko’pincha 1 m/sekdan yuqori bo’ladi. bunday mikroiqlim sharoitlari har qanday toifadagi ishchilar uchun nomuvofiq hisoblanadi. bu sharoit og’ir jismoniy ishlarni bajaruvchi ishchilar organizmiga sovituvchi ta’sir ko’rsatadi. organizmni sovishining eng oxirgi darajasi - muzlash holatlari faqat yuqori havo harakati bilan kuzatiladigan manfiy haroratlardagina kuzatilishi mumkin (mas, ochiq havoda ishlash). ammo, manfiy haroratga ega bo’lmagan sovituvchi mikroiqlimning uzoq muddat davomida ta’sir etishi ishlab chiqarish muhitining muhim omili hisoblanib, shamollash kasalliklari (o’tkir respirator kasalliklar, anginalar, radikulitlar) va ginekologik kasalliklarning kelib chiqishiga sharoit yaratadi. shunga bog’liq holda keltirilgan kasallik shakllari yilning sovuq fasllarida ko’pgina korxonalar uchun xarakterli hisoblanadi. bu kasalliklarning kelib chiqmasligini oldini olish uchun korxonalardagi mikroiqlimni yaxshilash katta ahamiyatga ega. agar sexlar yopiq bo’lsa, talab etiladigan mikroiqlim sharoitini markazlashtirilgan isitish tizimi orqali amalga oshirish mumkin. “ochiq” sexlarda esa (eshiklari katta bo’lgan …

5 / 29

ikda tarqaladigan tovushlar majmuasiga aytiladi. ishlab chiqarish shovqining asosiy manbai - ishlab chiqarishdagi jihozlarning aylanishi, urilishi, ishqalanishidan, hamda kuchli havo oqimlari, havo harakati va b.q hisoblanadi. shovqinning ishchilar organizmiga nomuvofiq ta’sir etish mumkinligi va ta’sir etish darajasi shovqinning ta’sir darajasiga, ta’sir etish muddatiga va chastotali tarkibiga bog’liqdir (jadval). odamning qulog’i 16 dan 20 000 gts gacha bo’lgan tovush chastotalarini qabul qila oladi. shovqinlar o’z tarkibida turli chastotalardagi tovushlarni tutishi mumkin, chastotali tarkibi bo’yicha shovqinlar past chastotali (350 gts gacha), o’rta chastotali (350-800 gts) va yuqori chastotali (800 gts dan yuqori) shovqinlarga bo’linadi. shovqin darajasi 1 sm2 yuzaga to’g’ri keladigan energiya qiymati (vt/sm2) bilan ta’riflanadi. ammo akustika va gigiyena amaliyotida ko’pincha nisbiy qiymatlardan foydalanish qabul qilingan bo’lib, uning energiya qiymatidan kelib chiqib, tovushni qabul qilishning logarifmga bog’liqligi hisobga olinadi. logarifmik shkalaning o’lchov birligi bel hisoblanadi. tovushlarni qabul qiluvchi chegara (bo’sag’a) qiymati 10 -16vt/sm2 ni tashkil qiladi. 1 bel 10 -15 vt/sm2 …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "ishlab chiqarish muhitidagi fizik va kimyoviy omillar"

“ishlab chiqarish muhitidagi fizik va kimyoviy omillar haqida tushuncha.” ishlab chiqarish muhitining fizik va kimyoviy omillari haqida tushuncha. ishlab chiqarish muhitidagi fizikaviy omillarga umumiy ta’rif: nomuvofiq mikroiqlim, shovqin, tebranish (fizikaviy ta’rif, ishchilar organizmiga zararli ta’siri, zararli ta’sirini oldini olish tadbirlari). ishlab chiqarish muhitidagi fizikaviy omillar guruhiga juda katta guruhdagi omillar kiritilib, bu omillar deyarli barcha sanoat korxonalari uchun xosdir. fizikaviy omillarning eng muhim turlaridan biri nomuvofiq mikroiqlim hisoblanadi. respublikamizning iqlim sharoiti uchun bu omilning ahamiyati juda kattadir, chunki regionimizdagi kontinental iqlim korxonalardagi ishlab chiqarish mikroiqlimiga sezilarli ta’sir ko’rsatadi, demak ishchilar orga...

This file contains 29 pages in DOCX format (107,5 KB). To download "ishlab chiqarish muhitidagi fizik va kimyoviy omillar", click the Telegram button on the left.

Tags: ishlab chiqarish muhitidagi fiz… DOCX 29 pages Free download Telegram