toksikometriya ahamiyati va zaharlilik

DOC 8 pages 115,5 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 115,5 KB

Fayl turi DOC

Pages 8

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

«tasdiqlayman» ma'ruza mavzusi: toksikometriya ahamiyati. asosiy ko‘rsatkichlari, usullari va ta’rifi. “zaharlilik” va “xavflilik” haqida tushuncha tayanch so'z va iboralar: mehnat gigienasi, ishlab chiqarish, zararli va xavfli omillar, pestitsidlar, organizmga ta'siri, me'yorlash printsiplari, kasalliklarning profilaktik chora- tadbirlari. toksikometriya ahamiyati. asosiy ko'rsatkichlari, usullari va ta'rifi. zaharlilik va xavflilik haqida tushucha toksikometriya – organizmga zaharli moddalar ta'sirini o'rganadigan soha. toksikokinetika esa zaharning organizmga tushishi, tarqalishi, biotransformatsiyasi va organizmdan chiqarilishini ko’rsatib beradi. zaharlilik – moddalarning(toksik moddaning) inson organizmiga tez ta'sir ko'rsatish natijasida zaharlash darajasining umumiy ko'rsatkichlari. xavflilik – insonni jarohatlash darajasini belgilovchi xavf, uning qay darajada jarohatlashini tavsiflaydi. umuman, z a h a r l i l i k ya`ni t o k s i k l i k deb, kimyoviy zaharlovchi moddalarning organizm hayot faoliyatini izdan chiqarib, zaharlay olishiga aytiladi. zaharli moddaning zaharliligi ularning fizik va kimyovny xossalariga va to’zilishiga bog`liq zaharlar ta`sirini belgilab beradigan asosiy omillardan biri ularning qanday miqdor yoki kontsentratsiyada …

2 / 8

ujayra va molekulyar darajadagi ta`sirlarining nozik mexanizmlarini aniqlash maqsadida o’tkaziladi. hozirgi kunda toksikologiyada 3 asosiy yo’nalish: nazariy (tajriba ), profilaktik (gigienik) va klinik yo’nalishlar qo’llaniladi. nazariy toksikologiya organizm va zaharlarning o’zaro munosabatlari asosiy qonuniyatlari, ularning toksiko-kinetik va toksikodinamik xususiyatlarini o’rganadi. profilaktik (gigienik) toksikologiya kimyoviy moddalarning havflilik darajasini aniqlashga, shuningdek odamni kimyoviy moddalarning zaharli ta`siridan himoya qilish yo’llarini ishlab chiqishga bag`ishlangan. profilaktik toksikologiya ekologik yo’nalishga ham ega bo’lib, kommunal toksikologiyani(atmosfera, suv, to’proq), oziq-ovqat toksikologiyasi, sanoat, qishloq xo’jaligi va maishiy toksikologiyani ham o’z ichiga oladi. klinik toksikologiya odamga kimyoviy moddalarning toksik ta`siri tufayli kelib chiqadigan kasalliklarni o’rganadi. shuningdek klinik toksikologik kimyoviy moddalar toksik miqdorining bir martalik ta`siri natijasidagi o’tkir zaharlanishlarni, zaharli moddalarning uzoq vaqt davomida ko’p marotabalik ta`sirlarini ham o’rganadi. narkologik toksikologiya odamning bir qator zaharli moddalar, shu jumladan narkotik moddalarga qaram bo’lib qolish sabablarini o’rganadi. dorilar toksikologiyasi esa dori vositalarining organizmga zararli va nojo’ya ta`sirini, dorilardan zaharlanishning oldini olish choralari va …

3 / 8

sharoitida ishlaydi, chunki nazorat qilinayotgan tajriba juda noyob hisoblanadi. odam organizmiga zaharning ta`siri boshqa kasalliklar, olib borilayotgan davolash, zaharga sezgirlikning asta-sekin kamayishi, zararli odatlar (alkogolizm, chekish), bemorning yoshi, klimatik sharoitlar va ijtimoiy muhit tufayli o’zgarishi mumkin. umumiy toksikologiyaning kimyoviy moddalarning zararliligi klinik toksikologiyaning asosiy vazifalariga tashhis, davolash va profilaktika kiradi. tashhis vazifasiga zaharlanish hollarida klinik va laboratoriyaviy tashhis usullarini ishlab chiqish, olingan natijalarni qayta tahlil qilish kiradi. (www.ziyouz.com). davolash vazifasi esa zaharlanishda kompleks davolash usullaridan keng foydalanishdan iborat. profilaktik vazifa zaharlanish sabablari epidemiologiyasini o’rganish va ularning oldini olishdan iborat. klinik toksikologiyaning asosiy uslubi. zaharlanishning klinik alomatlarini qo’shimcha asbob-uskunalar usulida nazorat qilishga asoslatgan. toksikologik kimyo o’ziga xos usul xisoblanib biologik muhitlarda (qon, siydik, limfa, orqa miya suyuqligi va boshqalarda) toksik modda kontsentratsiyasini aniqlashga asoslangan. xozirgi kunda ozik-ovkat maxsulotlarini kupaytirish xalk farovonligini oshirishga karatilgan omillardan biridir. bu masalani epishda kishlok xo'jaligini samaradorligini oshirishning ilgor usullarini tadbik etish katta ahamiyatga egadir. bu yo'nalishda …

4 / 8

140-150 milliard dollar turadi. dune mikesida har yil kimyoviy ximoya vositalari yordamida 4,5-5,0 milliard sumlik kishlok xo'jalik maxsulotlar saklanib koladi. bug'ungi kunda butun dunyoda ximoya vositalari sifatida pestitsidlar /re-parazit, soe o-o'ldiraman/ ko'llaniladi. pestitsidlar kabo'l kilingan umumlashgan ma'no bildiruvchi ibora bo'lib , o'simliklarni zararkunandalar, kasalliklar, begona o'tlardan ximoya kilishda hamda kishlok xo'jalik xayvonlari parazitlarni va zarardli kemiruvchilarni yo'k kiladigan kimyoviy va biologik moddalardir. pestitsidlarga xashoratlarni o'simliklarga yakinlashishdan cho'chuvchi /feramon/ vositalar, defoliant va desikantlar ham kiradi. "pestitsid " tununchasiga, antibotiklar va boshka kimyoviya moddalar, kishlok xujaligida keng ko'llaniladigan usimliklar usish jarayonini boshkaruvchi kimyoviy va farmakologik vositalar, mineral ugitlar kirmaydi. pestitsidlarni keng ko'llanilishi ijobiy okibatlar bilan birga ko'pgina salbiy okibatlarga olib kelishi mumkin. bu kimyoviy vositalar biologik aktiv moddalar bo'lib, odam organizmiga ham ta'sir etishi mumkin. shuni kuzda tutish kerak-ki pestitsidlar ular bilan bovosita ishlovchilarga ta'sir etibgina kolmay, tashki muhitda tarkalishlari okibatida /havo, tuprok, suv, ozik-ovkat maxsulotlari/ odamlarga bevosita tasir etishlari mumkin. yukoridagilar …

5 / 8

naga etib i gektar erga urtacha 20 kg pestitsid to'g'ri keladi. respublika buyicha esa bu ko'rsatkich 3 kg/g ga.tengdir. 2. pestitsidlar xillarining kupayishi va o'zgarishi. xozirgi paytda dunyoda. 900 xildan kuprok pestitsidlar kullanilmokda. shakli jixatdan esa 10000 xildan oshib ketadi. respublikamizda 1940 yidda 15 xil pestitsidlar kullanilgan bo'lsa, bu rakam 1955 yilda 27 ni. 1960- 47, 1962-100, 1970-1990 yillarda asa 160 ga etdi. 1947 yilgacha noorganik kimyoviy preparatlar /oltingugurt, surma, ftor/ bo'lsa, 1947-1957 yillarda bo'lar qatoriga nikotin,txfm,fosfor organik birikmalar kushildi. 1957-1967 yildarda xlor, fosfor, surma organik birikmalari kushildi. 1980- 2000 yillarda bo'lar qatoriga sun'iy piretroidlar guruxi kushildi. 3. keng maydonlarda pestitsildar kullanishi. agar sanoatda kimyoviy moddalar havoga texnologik sabablar, sanitar texnologik. vositalarni yukligi yoki maromida ishlamasligi va boshka sabablar okibatida ajralib chiqsa, kishlok xujaligida esa kimyovii moddalar /pestitsidlar/ ataylab tashki muhit ob'ektlariga ta'sir etdiriladi. /usimliklarga, erga/ buning natijasida pestitsidlarning 80 %, tashki muhitga tarkaladi /a.e. pavlov/. pestitsidlarni kullanishi kengayishi okibatida …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "toksikometriya ahamiyati va zaharlilik"

«tasdiqlayman» ma'ruza mavzusi: toksikometriya ahamiyati. asosiy ko‘rsatkichlari, usullari va ta’rifi. “zaharlilik” va “xavflilik” haqida tushuncha tayanch so'z va iboralar: mehnat gigienasi, ishlab chiqarish, zararli va xavfli omillar, pestitsidlar, organizmga ta'siri, me'yorlash printsiplari, kasalliklarning profilaktik chora- tadbirlari. toksikometriya ahamiyati. asosiy ko'rsatkichlari, usullari va ta'rifi. zaharlilik va xavflilik haqida tushucha toksikometriya – organizmga zaharli moddalar ta'sirini o'rganadigan soha. toksikokinetika esa zaharning organizmga tushishi, tarqalishi, biotransformatsiyasi va organizmdan chiqarilishini ko’rsatib beradi. zaharlilik – moddalarning(toksik moddaning) inson organizmiga tez ta'sir ko'rsatish natijasida zaharlash darajasining umumiy ko'rsatkichlari...

This file contains 8 pages in DOC format (115,5 KB). To download "toksikometriya ahamiyati va zaharlilik", click the Telegram button on the left.

Tags: toksikometriya ahamiyati va zah… DOC 8 pages Free download Telegram