agronomik toksikologiya asoslari

DOC 50.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1404220482_52080.doc agronomik toksikologiya asoslari reja 1. o‘simliklarni himoya qilishda agronomik toksikologiyasining ahamiyati. 2.pestitsidlar haqida tushuncha, zaharlanish pestitsidlarga organizmning chidamlilik hosil qilishi, pestitsidlarning biotsenozga ta’siri (biotsenozning buzilishi). 3.pestitsidlarning normasi, quvvati va ekspozitsiyasi (holatiga qarab) organizmga ta’siri 4.pestitsidlarning samaradorligiga tashqi muhitning ta’siri. ta’rif: toksikologiya (toxicon-zahar, logos- ta’limot) - zaharli moddalar va ularning organizmga ta’sirini o‘rgatuvchi fandir. agronomik toksikologiya esa, shu fanning bir bo‘limi bo‘lib, qishloq xo‘jaligida qo‘llaniladigan pestitsidlarning xossalarini, ularning issiqqonli hayvonlarga, hasharotlarga, bakteriya, zamburug‘larga, o‘simliklarga biotsenoz, ekologik sistemaga ta’sirini o‘rgatadi. pestitsidlarning bir organizmga ta’sir etib ikkinchi bir organizmga zarar keltirmasligini inobatga olib bo‘lsa kerak, qishloq xo‘jaligida o‘simliklarni kimyoviy himoya qilishda ulardan keng foydalaniladi. agronomik toksikologiya fanining asosiy vazifasi - pestitsidlarning yangi samarali formalarini yaratishda ilmiy yunalishlarni ishlab chiqish, ularni qo‘llashning odamlar, issiqqonli hayvonlar, atrof muhitga zararsiz usullarini yaratishdan iborat. tarif: 2. zaharli moddalar zaharlanish pestitsidlarning tasirchanligi haqida tushuncha. zaharli modda deb - organizmga har xil yul bilan (og‘iz, teri, nafas) o‘tib …

i moddalar organizmdan tashqarida hosil bo‘lsa, ayrimlari to‘g‘ridan-to‘g‘ri organizm ichida hosil bo‘ladi. zaharlilik - deganda tirik organizm bilan moddalar o‘rtasidagi o‘zaro ta’sirga aytiladi. zahar- bu doimo kimyoviy moddadir. bu moddalar o‘zi yolgiz, yakka olinganda yoki o‘lik organizmga ta’sir etdirilganda- zaharlilik xususiyatini yuqotadi va zaharlilik kobiliyatiga ega bulmay qoladi. ayrim paytlarda organizmga beriladigan miqdorini asta-sekinlik bilan kamaytirib, ozaytirib berilganda pestitsidlar organizmga sodir bo‘ladigan patalogik o‘zgarishlarni susaytira borishi xatto yo‘qotishi mumkin; shunga asoslanib xulosa qilish mumkinki, organizmning pestitsidlarga bo‘lgan sezgirligi ularning miqdori bilan aniqlanadi. misol: ayrim kishilar hatto zaharli moddalarni asta-sekin iste’mol qilib, kasallikni davolaydilar. organizmning pestitsidlarga chidamligini paydo bo‘lishi va ortib borishi; bu organizmning o‘ziga xos biologik xususiyatlaridan biri bo‘lib, pestitsidlarning zaharlash qobiliyatiga teskari harakatidir. chidamli organizm, zaharli modda bo‘lgan sharoitda ham normal o‘sib, normal rivojlanib, ko‘payib borishi mumkin. chidamlilik va chidamsizlik pestitsidning zaharliligi bilan bog‘liq, ayniqsa bunda tanlab ta’sir etishi katta ahamiyatga ega. chidamlilik o‘z navbatida tabiiy va sun’iy yoki …

tsidlar borki faqat bir turga mansub organizmga (hasharot, zamburug‘, bakteriya) ta’sir etadi xolos. primor faqat o‘simlik bitlariga, karbin faqat kurmaklarga ayrimlari esa, keng qamrovli bo‘ladi. (fozalon, hasharot va kanalarga, nitrafen, dnok hasharot, zamburug‘, kanalarga va hokazo). shunday qilib pestitsidlarni tanlab, o‘rniga qo‘yib qo‘llaganda turlararo chidamlilikka barham beriladi. hasharotlar misolida ko‘radigan bo‘lsak, pestitsidlarga urg‘ochi jinsdagilari erkaklaridan chidamliroq bo‘ladi, xuddi shu hodisani hayvonlarda ham kuzatish mumkin. bunday jinsiy chidamlilik pestitsidlarning qo‘llash dozalarini topish yuli bilan yuqotiladi. hasharotlarning qurtlari, katta yoshdagi davrlari, zamburug‘larning konidiyalarining unib chikayotgan, o‘simliklarning ko‘karib chiqqan davrlari pestitsidlar ta’siriga chidamsiz bo‘ladi. hasharotlarning tuxumlari (tuxumlik davri), g‘umbaklik davri, diapauza holatlari, zamburug‘larning, bakteriyalarning qishlovchi sporalari, o‘simliklarning urug‘lik davrlari o‘ta chidamli hisoblanadi. bundan tashqari chidamlilik hasharotlarning rivojlanish davrlariga qarab ham o‘zgaradi. masalan qurtlar birinchi ikkinchi yoshlarda pestitsidlar ta’siriga chidamsizroq bo‘lsa, po‘st tashlashdan oldin ancha chidamliligi oshadi yoki o‘simlik kemiruvchi hayvonlarni olsak, ularda ham xuddi shu holatni kuzatish mumkin. davriy chidamlilikka yana bir misol. …

hamda ularga kat’iy rioya qilishdan iborat. xulosa qilib aytganda, pestitsidlar o‘z vaqtida to‘g‘ri qo‘llanishi lozim. ii. o‘zlashtirilgan (sun’iy) chidamlilik (rezistentlik). zararli organizmlar shu pestitsidlar ta’sirida oldin nobud bo‘lib, qirilib tashlanganda, asta-sekin chiniqib, chidamlilik hosil qilib ko‘payishi, urchishi, yashash qobiliyatiga ega bo‘la boradi, ya’ni rezistentlik hosil qiladi. 1915-1916 yillari kaliforniya qizil qalqondorining sinil kislotasiga rezistentligi aniqlangan, keyinchalik hasharotlarning qo‘rg‘oshin arsenatiga, oltingugurtga o‘simlikdan olingan pestitsidlarga- peretrumga chidamliligi aniqlangan. kamroq e’tibor berildi, chunki o‘zlashtirilgan chidamlilik sekin-asta paydo bo‘la boshladi. lekin keyinchalik yangi-yangi maxsus (spetsifik) pestitsidlarning paydo bo‘lishi hozirgi kunga kelib, rezistentlik 200 dan ortiq turdagi hasharotlarga aniqlangan. ayrim hollarda rezistentlik hasharotlarning 5-10 - avlodlarida rivojlanadi. shuning uchun ham ayrim mintaqalarda ayrim pestitsidlarni qo‘llash imkoniyati bo‘lmay qoldi. masalan: metilmerkaptofos degan fosfororganik pestitsidga o‘rgimchakkanani chidamliligi 100-150 martaga, janubiy mintaqalarda do‘lana kanasining fosfororganik akaritsidlarga chidamliligi 30-40 martaga oshgani aniqlangan. benomil fungitsidi surunkasiga qo‘llanganda zamburug‘larning chidamliligi 3-12 marta oshishi mumkin. begona tariqsimon o‘tlarning atrazinga chidamliligi, kalamushlarniki antikoagulyantlarga …

ligi. misol uchun gxsg pestitsidi surunkali qo‘llanilganda hasharotlarning ayrim turlari xlororganik pestitsidlarga chidamlilik hosil qiladi. v) aralash(perekrestnaya) ikkita yoki undan ko‘p har- xil guruhlarga kiruvchi pestitsidlarga chidamlilik hosil qilishi. bu chidamlilik kam uchraydi va juda kam o‘rganilgan. rezistentlik ya’ni chidamlilikni yuqotish uning oldini olish maqsadida esa qo‘yidagilarga rioya qilish kerak: birinchidan - pestitsidlarning normasiga, ikkinchidan - ishlash muddatiga, uchinchidan - pestitsidlarning tez-tez almashtirib turishiga to‘rtinchidan - sinergentlarni pestitsidlarga qo‘shish yuli bilan. sinergentlar - pestitsidlar ta’sirni kuchaytirib chidamlilikni oldini oladi. 3.pestitsidlarning normasi, quvvati, ekspozitsiyasi. ta’rif: pestitsidlarning ma’lum bir hajmdagi miqdorini , ma’lum bir yuzaga, hajmga sarfiga dozasi deb aytiladi. normasi deb esa pestitsidlarning ta’sir etuvchi moddasi yoki preparativ miqdoriga ma’lum bir yuzaga, hasharotga, jonivorga, hayvonga sarflangan miqdoriga aytiladi. ishchi aralashmada pestitsidlarning konsentratsiyasi quvvati berilib, foiz ko‘rsatkichida beriladi. zaharlilik (toksichnost) - pestitsidning kichik bir miqdorda har bir organizmdagi normal holatni o‘zgartirib zaharlanish yoki o‘limni sodir etishiga aytiladi. kuchli va xronik zaharlanish mavjud …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "agronomik toksikologiya asoslari"

1404220482_52080.doc agronomik toksikologiya asoslari reja 1. o‘simliklarni himoya qilishda agronomik toksikologiyasining ahamiyati. 2.pestitsidlar haqida tushuncha, zaharlanish pestitsidlarga organizmning chidamlilik hosil qilishi, pestitsidlarning biotsenozga ta’siri (biotsenozning buzilishi). 3.pestitsidlarning normasi, quvvati va ekspozitsiyasi (holatiga qarab) organizmga ta’siri 4.pestitsidlarning samaradorligiga tashqi muhitning ta’siri. ta’rif: toksikologiya (toxicon-zahar, logos- ta’limot) - zaharli moddalar va ularning organizmga ta’sirini o‘rgatuvchi fandir. agronomik toksikologiya esa, shu fanning bir bo‘limi bo‘lib, qishloq xo‘jaligida qo‘llaniladigan pestitsidlarning xossalarini, ularning issiqqonli hayvonlarga, hasharotlarga, bakteriya, zamburug‘larga, o‘simliklarga biotsenoz...

DOC format, 50.5 KB. To download "agronomik toksikologiya asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: agronomik toksikologiya asoslari DOC Free download Telegram