o`zbekistonda ta`lim tizimi va pedagogik fikrlar rivoji (1924-1991 yillar)

PPTX 17 pages 111.8 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 111.8 KB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

1924-1991 yillada o`zbekistonda ta`lim tizimi va pedagogik fikrlar rivoji. 1924-1991 yillada o`zbekistonda ta`lim tizimi va pedagogik fikrlar rivoji. reja: 1.turkiston o’lkasida ta’lim siyosati 1924-1945 yillarda ta’lim va pedagogika fani. 1945-1991 yillarda o’zbekistonda ta’lim tizimi va pedagogika fani rivoji. 2.mustaqil o‘zbekistonda ta’lim sohasida amalga oshirilgan islohotlar. o‘zbekiston respublikasi konstitutsiyasi, “ta’lim to‘g’risida”gi qonun va “kadrlar tayyorlash milliy dasturi” – respublikamizda ta’lim-tarbiyani tashkil etish va kadrlar tayyorlashning huquqiy asosi sifatida. 3.mustaqillik davrining birinchi choragidan keyin ta’lim sohasida amalga oshirilayotgan islohotlar. mustaqqillik yillarida pedagogik fikrlar rivojining asosiy yo‘nalishlari. 4.o‘zbekiston respublikasining birinchi prezidenti islom karimov asarlarida jamiyat rivojining ma’naviy-axloqiy negizlari va yuksak ma’naviyatli shaxsni shakllantirishga doir kontseptual fikrlarning ifoda etilishi. 5.o‘zbekiston respublikasi rivojining yangi bosqichida ta’lim-tarbiya islohotlari: sh.m.mirziyoyevning ta’lim-tarbiyaga oid fikrlari 1917 yilgi fevral voqyealari va oktyabr davlat to’ntarishidan so’ng markaziy 0siyo xalqlarining hayotida ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy, ma’naviy-mafkuraviy, jumladan xalq maorifi sohalarida keskin o’zgarish yuz berdi. turkiston o’lkasida milliy demokratiya vakillari, mashhur ma’rifatparvar ziyolilar tomonidan yangi …

2 / 17

d ziyolilar, ijod ahli bo’lmish munavvar qori, maxmudxo’ja behbudiy, sadriddin ayniy, fitrat, cho’lpon, a.qodiriy, a.avloniy, hamza, g’ozi yunus, xurshid va boshqalar bilan bir qatorda xx asr bo’sag’asida tug’ilgan iste’dodli yoshlar mashriq yunusov (elbek), naim said, rafiq mo’min, mahmud xodiyev (botu), bahrom haydariy va boshqa qator ziyolilar madaniyat, maorif sohalarida jonbozlik qildilar, ijtimoiy yo’naltirilgan ijod bilan shug’ullandilar. «anjumani maorif» jamiyatining mablag’lariga «rushdiya» maktabi ochildi, unda bepul o’qitilar edi. abdurauf fitrat bilan kamol shams bu maktabda o’quvchilarga islom diniy ta’limotini, islom tarixini, musulmon huquqini, turk, arab va fors tillarini, arifmetika, geometriya, geografiya, tabiatshunoslik, tarixni o’qitar edilar. yoz faslida samarqandning o’zida taniqli ma’rifatparvar, shoir va dramaturg hoji muin shukrullo «tarbiyat» maktabini ochdi. 1918 yilning yozida samarqandda «musulmon o’qituvchilari uchun pedagogak kurslar» ochildi. o’sha yilning kuzida toshkentda - toshkent uyezdining tub yerli aholisi uchun maktab o’qituvchilari kurslari ochildi. 1918 yil 9 aprelda munavvar qori uyida to’plangan jadidlar turkiston xalq dorilfununining musulmon bo’limini tashkil etish …

3 / 17

erishadi. bu bo’limning ochilish marosimida munavvar qori nutq so’zlab, inson ma’rifatli bo’lib, ko’zi ochilmaguncha vijdoni uyg’onmasligini, vijdon uyg’onmasa na o’zini, na xalqni erkin muhofaza qila olmasligini, bu imonsizlik ekanini mutafakkirona noziklik bilan ifoda etadi. munavvar qori yevropacha usuldagi bunday xalq dorilfununi tashkil etish bilan bir qatorda, mavjud madrasalarni isloh qilish va ularda asosan dunyoviy fanlar o’qitib, milliy ziyolilar tayyorlash g’oyasini ham ilgari suradi. bu qarashlarini - u 1923 yil iyunda toshkentda bo’lib o’tgan xalq maorifi mudirlari qurultoyidagi ma’ruzasida bayon etgan, 1923 yilda bu yangi usulda 30 dan ortiq madrasa va eski maktablarda talabalar o’qitilganligi ma’lum. munavvar qori 1922 yildan turkiston maorif noziri, keyin esa toshkentning eski shahar maorif bo’limi muboshiri (inspektori) bo’lib ishladi, o’sha yili 23-25 martda bo’lib o’tgan 2-umumturkiston maorif xodimlari qurultoyida ishtirok etib, maktab bo’limiga a’zolikka saylandi maktablar soni o’sdi. 1918 yil boshida 330 taga, 1920 yilda esa farg’ona, sirdaryo, samarqand viloyatlarida ham tashkil etilib, ular soni 1405 …

4 / 17

iqishi nuqtai nazaridan «ishonchsiz» bo’lgan minglab bilimdon va tajribali muallimlar haydalib, ular o’rniga qisqa muddatli kurslarni bitirgan saviyasi past, lekin ijtimoiy jihatdan «ishonchli» qatlamlardan qo’shimcha muallimlar tayyorlanib, ular maktablar va madaniyatning boshqa sohalarida ishlash uchun yuborildilar. 1930 - yillarning birinchi yarmida avj olgan bu tadbir amalda ziyolilar safini malakasi va saviyasi past kishilar bilan to’ldirishga, yuzakilik, omilsizlik, qog’ozbozlik kabi noma’qul illatlarning ildiz otishiga olib keldi. bu yillarda respublika oliy o’quv yurtlari tarmog’i ham ortib bordi. samarqandda o’zbekiston davlat universiteti, buxoro, farg’ona, namangan, andijon, marg’ilon, toshkent, nukus, xiva, urganch shaharlarida oliy maktablar tashkil etildi. 20-yillar o’rtalaridan boshlab mustabid tuzum o’zbekistonda qator ilmiytadqiqot institutlari tashkil qildi. 1932 yilga kelib o’zbekiston olimlari respublika fanlar akademiyasini tashkil etish ishiga kirishdilar. bu yo’lda ilk tashlangan qadam markaziy ijroiya qo’mita qoshida 1932 yil 11 oktyabrda o’zbekiston ilmiy-tekshirish muassasalariga rahbarlik qiluvchi respublika qo’mitasining tuzilishi bo’ldi. 40-yillarning boshida o’zbekistonda 60 dan ortiq maxsus ilmiytekshirish muassasalari, laborotoriya va stansiyalari …

5 / 17

liklar, o’quv qurollari va boshqa jihozlar ham yetishmasdi. lekin barcha qiyinchiliklarga qaramasdan, o’zbekiston maktablarining jamoalari gospitallarni otaliqqa oldilar, yaradorlar xuzurida konsertlar qo’yib berdilar, frontga ketganlarning oilalariga, urush nogironlari oilalariga yordam berdilar. harakatdagi armiya jangchilari uchun sovg’alar tayyorladilar, qishloq xo’jalik ishlarida ishtirok etdilar. o’zbekiston filiali (o’zfa) va keyinroq, 1943 yil 4 noyabrda uning asosisda tashkil etilgan o’zbekiston fanlar akademiyasi zimmasiga tushdi. bu akademiyaning birinchi prezidenti etib t.n.qori-niyoziy saylandi. fanlar akademiyasining tashkil etilishi o’zbek xalqi hayotida muhim tarixiy hodisa bo’ldi. bu akademiya o’zbekiston ilmiy tafakkurining markazi bo’lib qoldi. shu bilan respublikada ilmiy tafakkurni yanada rivojlantirish uchun mustahkam zamin yaratildi. bu davrda taniqli matematik olimlar t.n.qori-niyoziy, t.a.sarimsoqov, geolog-olimlar m.abdullayev, faylasuf i.mo’minov, kimyogar olimlar o.s.sodiqov, a.suklonskiy, s.yu.yunusov, energetik a.n.askochenskiy va boshqalar samarali izlanishlar olib bordilar. fanlar akademiyasi tarkibida 22 ta ilmiy muassasa mavjud bo’lib, ularda 818 ilmiy va ilmiy-texnik xodimlar faoliyat ko’rsatdilar. urush tufayli moskva, leningrad, kiyev, minsk va boshqa shaharlardan ko’chirib kelingan olimlar …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o`zbekistonda ta`lim tizimi va pedagogik fikrlar rivoji (1924-1991 yillar)"

1924-1991 yillada o`zbekistonda ta`lim tizimi va pedagogik fikrlar rivoji. 1924-1991 yillada o`zbekistonda ta`lim tizimi va pedagogik fikrlar rivoji. reja: 1.turkiston o’lkasida ta’lim siyosati 1924-1945 yillarda ta’lim va pedagogika fani. 1945-1991 yillarda o’zbekistonda ta’lim tizimi va pedagogika fani rivoji. 2.mustaqil o‘zbekistonda ta’lim sohasida amalga oshirilgan islohotlar. o‘zbekiston respublikasi konstitutsiyasi, “ta’lim to‘g’risida”gi qonun va “kadrlar tayyorlash milliy dasturi” – respublikamizda ta’lim-tarbiyani tashkil etish va kadrlar tayyorlashning huquqiy asosi sifatida. 3.mustaqillik davrining birinchi choragidan keyin ta’lim sohasida amalga oshirilayotgan islohotlar. mustaqqillik yillarida pedagogik fikrlar rivojining asosiy yo‘nalishlari. 4.o‘zbekiston respublikasining b...

This file contains 17 pages in PPTX format (111.8 KB). To download "o`zbekistonda ta`lim tizimi va pedagogik fikrlar rivoji (1924-1991 yillar)", click the Telegram button on the left.

Tags: o`zbekistonda ta`lim tizimi va … PPTX 17 pages Free download Telegram