xatoliklar nazariyasi

PPTX 19 pages 921.2 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 921.2 KB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

слайд 1 © vig pr. osiyo xalqaro universiteti tibbiyot fakulteti kilinik fanlar kafidrasi i-kurs 17-stom23 guruh talabasi qo’yliyev abdumalikning tibbiy va biologik fizika fanidan tayorlagan mustaqilishi bajardi:qo’yliyev.a.j tekshirdi:jo’raqulov.s mavzu:xatoliklar nazaryasi biofizika faniga kirish kasalliklarning tabiati va sog’ayish mexanizmi ko’p hollarda biofizika tushnchalari asosida tushuntiriladi. fizik bilimlarning, usullarning va appatalarning tibbiyotda qo’llanilishi ko’p qirrali bo’lib, biofizika fanida bu bog’lanishlarning asosiy jihatlari yoritib beriladi. xatoliklar nazariyasi har qanday fizik kattalikni qanchalik aniq o‘lchamaylik uni haqiqiy qiymatini topish mumkin emas. tajribada o‘lchangan qiymat faqat taqriban haqiqiy qiymatga teng. haqiqiy qiymat bilan o‘lchangan qiymat orasidagi farq (ayirma) o‘lchamni xatoligi deyladi. tajriba natijalarini aniqlashda yo‘l qo‘yilgan xatoliklarni surunkali (sistematik) va tasodifiy xatoliklarga ajratish qabul qilingan. surunkali xatolik, har doim natija uchun haqiqiy qiymatidan bir tomonga o‘zgaradi, ya’ni uni kamaytirib boradi. tasodifiy xatolik, aksincha bir hil ehtimollik bilan natijani uning haqiqiy qiymatidan, ham oshishga va ham kamayishiga sabab bo‘ladi. o’lchash xatoligining to’rtta turi: tajribani o‘tkazish usuliga …

2 / 19

y xatoliklar. bu turdagi xatoliklar yuqori sifatli qurilmalarga ham tegishlidi. ular ma’lum bir sezgirlik va aniqlash darajasiga ega. shunday qilib, o‘lchov qurilmalari natijani ma’lum sezgirlik darajasi chegarasidagina aniqlay oladi. tajriba o‘tkazish sharoitiga bog‘liq bo‘lgan xatoliklar tasodifiy xatoliklarga yana tajriba o‘tkazish sharoitiga bog‘liq bo‘lgan xatoliklar kiradi. ular temperatura, bosim o‘zgarishi, tok zanjiridagi kuchli o‘zgarishi va boshqa hollarda ro‘y beradi. surunkali va tasodifiy xatoliklardan tashqari tajriba natijalari orasida boshqa natijalardan katta farq qilib turuvchi xatoliklar uchrab turadi. 3. qo‘llaniladigan apparatlar bilan bog‘liq bo‘lgan surunkali xatoliklar. tayyorlangan qurilmalarning sifati yoki darajalanishi ham surunkali xatoliklarni keltirib chiqaradi. masalan, analitik torozini noto‘g‘ri sozlanishi, termometr yoki voltmetr shkalasini noto‘g‘ri darajalash – tempratura yoki kuchlanishni o‘lchashda surunkali xatolikka olib keladi. bunday xatoliklar qurilmani to‘g‘ri sozlash yo‘li bilan yo‘qotiladi. 4. tajriba o‘tkazuvchining shaxsiy xatosi. bu xatoliklar tajriba o‘tkazuvchining diqqatiga, tajribasiga va sezgirligiga bog‘liq bo‘lib, u tasodifiy xatoliklarga kiradi. masalan, fotometr qurilmalar bilan ishlaganda okulyarga qarab ikkita yarim yorug‘likni …

3 / 19

hamma o‘lchamlar yig‘indisi. absolyut xatolik. o‘tkazilgan tajribalarda natijasini haqiqiy qiymatga yaqinlashish darajasini ko‘rsatish uchun absolyut xatolik tushunchasi kiritiladi. u haqiqiy qiymatdan qanchagacha farqlanishini ko‘rsatadi. qandaydir kattaliklarni takroriy o‘lchashlarda o‘rtacha absolyut xatolik kattaligini kiritish maqsadga muvofiqdir. har bir o‘lchamning absolyut xatoligi quyidagicha hisoblanadi. u holda o‘rtacha absolyut xatolik nisbiy xatolik. o‘lchamlar aniqligini ko‘rsatuvchi kattalik bu nisbiy xatolikdir. u o‘lchamlar natijasining qancha qismi absolyut xatoliknng tashkil etishini ko‘rsatadi va quyidagicha hisoblanadi. odatda nisbiy xatolik foizlar bilan ifodalanadi: d hisoblash x1=3,2 x2=3,6 x3=3,1 1. o’rtacha arifmetik qiymat: xo’rt=(3,2+3,6+3,1)/3=3,3 2. har bir qiymat uchun absolyut xatolik: ^x1=[3,3-3,2]=0,1 ^x2=[3,3-3,6]=0,3 ^x3=[3,3-3,1]=0,2 3. o’rtacha absolyut xatolik: ^xo’rt =(0,1+0,3+0,2)/3=0,2 4. nisbiy xatolik: d d=(0,2/3,3)*100%=6 % fizik kattaliklar shtangensirkul qo‘zg‘almas oyoqcha qo‘zg‘aluvchioyoqcha nonius 4. chizg‘ich 5. ichki o‘lchamlarni xisoblash uchun qo‘zg‘aluvchi oyoqcha 6. chuqurlik o‘lchovini hisoblash uchun oyoqcha mikrometr 1. massiv yarim halqa 2. qo‘zg‘almas o‘zak 3. qo‘zg‘aluvchi o‘zak 4. rezbali qo‘zg‘almas nay 5. rezbali qo‘zg‘almas nay, ya’ni barabanli …

4 / 19

image13.png image14.png image15.png image16.png image17.png image18.png image19.png image20.png image21.png image22.emf image23.png image24.png image1.png image3.png asosiy fizik kattaliklar № fizik kattalik nomi birligi 1 uzunlik metr m 2 massa kilogramm kg 3 vaqt sekund s 4 elektr tokening kuchi amper a 5 termodinamik temperatura kelvin k 6 modda miqdori mol mol 7 yorug’lik kuchi kandela kd qo’shimcha kattaliklar № fizik kattalik nomi birligi 1 yassi burchak radian rad 2 fazovit burchak steradian sr /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 19

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xatoliklar nazariyasi"

слайд 1 © vig pr. osiyo xalqaro universiteti tibbiyot fakulteti kilinik fanlar kafidrasi i-kurs 17-stom23 guruh talabasi qo’yliyev abdumalikning tibbiy va biologik fizika fanidan tayorlagan mustaqilishi bajardi:qo’yliyev.a.j tekshirdi:jo’raqulov.s mavzu:xatoliklar nazaryasi biofizika faniga kirish kasalliklarning tabiati va sog’ayish mexanizmi ko’p hollarda biofizika tushnchalari asosida tushuntiriladi. fizik bilimlarning, usullarning va appatalarning tibbiyotda qo’llanilishi ko’p qirrali bo’lib, biofizika fanida bu bog’lanishlarning asosiy jihatlari yoritib beriladi. xatoliklar nazariyasi har qanday fizik kattalikni qanchalik aniq o‘lchamaylik uni haqiqiy qiymatini topish mumkin emas. tajribada o‘lchangan qiymat faqat taqriban haqiqiy qiymatga teng. haqiqiy qiymat bilan o‘lchangan qiymat ...

This file contains 19 pages in PPTX format (921.2 KB). To download "xatoliklar nazariyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: xatoliklar nazariyasi PPTX 19 pages Free download Telegram