hayvonlarda suv-tuz almashinuvi va mineral oziqlanish

DOC 47.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1663174304.doc hayvonlarda suv-tuz almashinuvi va mineral oziqlanish reja: 1. turli guruh hayvonlar tanasida suvning miqdori va uning ahamiyati. 2. hayvonlarning o’z tanasidagi suv va tuzlarni qabul qilish yo’llari. 3. gidrobiontlarda suv-tuz almashinuvi. poykiloosmotik va gomoosmotik hayvonlarda suv-tuz almashinuvi. 4. quruqlik hayvonlarida suv almashinuvi. gigrofil va kserofil hayvonlar. 5. quruqlik hayvonlarining mineral oziqlanishi. mikroelementlarning organizm uchun ahamiyati. hayvonlarda suv-tuz almashinuvi va mineral oziqlanish tirik organizmlar dastlab suvda paydo bo’lgan. shunga binoan gidrobiont organizmning tuzilishi, fiziologik xususiyatlari va moddalar almashinuvi suvning fizik va kimyoviy xususiyatlari bilan bog’liq. suv va quruqlik organizmlarida mavjud bo’lgan suv, unda biokimyoviy jarayonlarning borishi uchun asosiy muhit bo’lib hisoblanadi. hayvonlar tanasidagi suyuq to’qima (qon, bo’shliq ichi suyuqligi)ning osmotik bosimi va ionli holati protoplazma tarkibidagi suv va erigan tuzlar miqdoriga bog’liq bo’ladi. oziqa mahsulotlari va dissimilyasiya moddalari suyuq holda suv bilan barcha organ va to’qimalarga olib boriladi. turli hayvonlarning organizmidagi suv miqdori - 46% dan 92% gacha bo’ladi. masalan …

osil bo’lgan suvlar kabi. bundan tashqari suv hayvonlari gavda qoplag’ichlari orqali, ko’pgina hayvonlar atmosfera tarkibidagi namlikni adsorbsiya qilish orqali ham ma’lum miqdordagi suvni o’zlariga qabul qiladi. organizmdagi ortiqcha suv va tuzlar tashqi muhitga nafas organlari orqali bug’lantirilib, teri, ter bezlari va maxsus ekspretor organlari yordamida chiqarib turadi. suv hayvonlarida suv-tuz almashinuvi. hayvon organizmi uchun zarur bo’lgan barcha elementlar suvda mavjud bo’ladi. ushbu elementlarni hayvonlar suv o’simliklarini iste’mol qilish orqali va qisman osmos yo’li bilan qabul qiladi. ayrim birikmalar gidrobiontlar tanasida to’planib boradi. masalan, chuchuk suv hayvonlari tanasida dengiz hayvonlarinikiga nisbatan fosfor, kremniy va rux ming barobar, oltingugurt, temir, mis va yod yuz barobar, kaliy, mishyak, bor va ftor o’n barobar ko’p to’planadi. kremniy birikmalariga hayvonlar va g’ovaktanlilar boy bo’ladi. ular skeletining tarkibida kremniy moddasi 88% gacha bo’lishi mumkin. kalsiy birikmalariga (ko’pincha ohakli) ildizoyoqlilar, ko’pgina mollyuskalar, mshankalar va marjonpoliplar boy bo’ladi. yod birikmalariga g’ovaktanlilar, ayrim marjonpoliplar boy bo’ladi. suv hayvonlari tanasida …

hayvonlar tanasidagi suyuq to’qima va moddalar tarkibidagi tuz miqdori ham o’zgaradi. natijada tananing muzlash darajasi (harakati) ham pasayadi. ular orasida depressiya -(0 yuzaga keladi. ushbu hayvonlarga aksariyat dengiz umurtqasizlari mansub bo’ladi. lekin shuni aytish lozimki, aksariyat dengizlarning va okean suvlarining tarkibidagi tuz miqdori shu havzada yashovchi umurtqasizlarning gavda suyuqligi tarkibidagi tuz miqdoriga yaqin bo’ladi. ularda tuzlar miqdorining o’zgarishi unchalik keskin bo’lmaydi, balki oz miqdordagi o’zgarishlar bo’lishi mumkin. suv tarkibidagi tuz miqdori ancha keskin o’zgaruvchan havzalarda yashovchi hayvonlarda tanada osmotik bosimni tartibga solib turuvchi maxsus moslanishlar yeki organlar shakllanganki, ular orqali ichki osmotik bosim zaruriy holatda ushlab turishga ixtisoslashgan bo’ladi. ushbu gomoosmotik hayvonlarga barcha chuchuk suvlarda va biroz sho’r suvlarda yashovchi umurtqasiz hayvonlar, barcha suv umurtqali hayvonlari va “o’ta sho’r suvli” hayvonlar kiradi. gomoosmotik hayvonlar ikki guruhga ajraladi: 1. gipertonik hayvonlar. bularga tanasidagi suyuq moddalari tarkibidagi tuzlar nisbatan ko’p va osmotik bosim tashqi muhitnikiga qaraganda baland bo’lgan chuchuk suv hayvonlari kiradi. …

i ancha kichik bo’ladi. dengizda gigant akulaning (cethorinus maximus) 15 m, kulrang kit (balaenoptera musculus) 33 metr (og’irligi 120 tonna). shuni aytish lozimki, dengiz hayvonlari hajmining yirik bo’lishi tanada faqatgina suv va tuz almashinuvi sabab bo’lgan, desak xato bo’ladi. balki bu hayvonlarda boshqa barcha xususiyatlar ham shuni taqozo etgan. ulardagi yirik gavdaning suvda faol harakatlanish imkoniyatlarining bo’lishi va suv muhitida shiddat bilan issiqlik ajratish qobiliyati ham ijobiy ta’sir ko’rsatgan. shuningdek, gavda hajmining yiriklashuvi yirtqich dushmanlaridan himoyalanish belgisi hamdir. bundan tashqari suv havzasining kattaligi, unda oziqaning ko’pligi o2 ning yetarli bo’lishi, harorat rejimining qulay bo’lishi va boshqa bir qator omillarga ham bog’liqdir. lekin hayvon tanasida suv-tuz almashinuvi sharoiti asosiy omillardan hisoblanadi. masalan, har xil tuz miqdoriga ega bo’lgan suv havzalaridan olingan bir turning individlari gavda hajmi bilan farqlanadi. tuz miqdori 15% bo’lgan dengizdan olingan midiya (mytilus edulis) mollyuskalarining o’rtacha kattaligi 110 mm bo’lsa, sho’rligi 5-2% ga teng bo’lgan. fin ko’rfazidan olingan …

i alohida qayd qilish lozimki, sho’rligi juda past (0,2-0,5%) bo’lgan chuchuk suv havzalarida natriy, kaliy va xloridlar ancha kam bo’ladi, lekin kalsiy, magniy, karbonatlar va sulfatlar nisbatan ko’proq miqdorni tashkil etadi. chuchuk suvlarda fauna nisbatan kam bo’ladi, lekin ular dengiz faunasidan o’ziga xosligi bilan ajralib turadi. chuchuk suv hayvonlari sho’r suvda uzoq yashay olmaydi. masalan, gidra 1 minut yashashi mumkin. quruqlik hayvonlarida suv almashinuvi quruqlikda yashovchi hayvonlar organizmida suv va mineral moddalarni qabul qilishi hamda uning almashinuv mexanizmi gidrobiontlarnikidan keskin farq qiladi. quruqlik sharoitida organizm ichki muhitining osmotik bosimini buzilishiga sabab bo’luvchi ortiqcha ko’p miqdorda suvning atrofdan ichkariga bosib kirish xavfi bo’lmaydi. lekin quruqlikda hayvonlar tanasidan suvning haddan tashqari ko’p bug’lanib ketishi va organizm uchun zarur bo’lgan suvning tashqi muhitda bo’lmay qolish xavfi mavjud bo’ladi. shuning uchun ham quruqlikda, shuningdek, tuproqda yashovchi hayvonlar organizmida suv va tuzlar miqdorini tartibga solib turishda havo va tuproq tarkibidagi namlik, oziqa tarkibidagi suv miqdori …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "hayvonlarda suv-tuz almashinuvi va mineral oziqlanish"

1663174304.doc hayvonlarda suv-tuz almashinuvi va mineral oziqlanish reja: 1. turli guruh hayvonlar tanasida suvning miqdori va uning ahamiyati. 2. hayvonlarning o’z tanasidagi suv va tuzlarni qabul qilish yo’llari. 3. gidrobiontlarda suv-tuz almashinuvi. poykiloosmotik va gomoosmotik hayvonlarda suv-tuz almashinuvi. 4. quruqlik hayvonlarida suv almashinuvi. gigrofil va kserofil hayvonlar. 5. quruqlik hayvonlarining mineral oziqlanishi. mikroelementlarning organizm uchun ahamiyati. hayvonlarda suv-tuz almashinuvi va mineral oziqlanish tirik organizmlar dastlab suvda paydo bo’lgan. shunga binoan gidrobiont organizmning tuzilishi, fiziologik xususiyatlari va moddalar almashinuvi suvning fizik va kimyoviy xususiyatlari bilan bog’liq. suv va quruqlik organizmlarida mavjud bo’lgan suv, unda bio...

DOC format, 47.5 KB. To download "hayvonlarda suv-tuz almashinuvi va mineral oziqlanish", click the Telegram button on the left.

Tags: hayvonlarda suv-tuz almashinuvi… DOC Free download Telegram