tarbiya psixologiyasi

DOCX 12 pages 16.2 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 16.2 KB

File type DOCX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

mavzu: tarbiya psixologiyasi reja: 1.xulq-atvor va odatni shakllantirish shaxsni tarbiyalashning asosiy yo’nalishi sifatida. 2. shaxs shakillanishiga ta’sir etuvchi omillar, psixologik shart–sharoitlari. 3. «tarbiyasi qiyin»bolalar psixologiyasi. 4. tarbiya jarayonining samaradorligini oshiruvchi psixologik mexanizmlar. mustaqillik sharoitida tarbiyaning asosiy vazifalari. insonning o’zini anglashi o’z navbatida shaxsning muhim belgisi hisoblanadi. odamning o’zini anglashi o’z navbatida shaxsning muhim belgisi hisoblanadi. odam o’z tevarak – atrofidagi olamni biluvchi va shu olamga ta’sir etuvchi sub’ektdir. odamning idrok etadigan, tasavvur qiladigan narsalari uning uchun ob’ektdir. ana shu nuqtai– nazardan olganda, odamning o’zini anglashi sub’ektiv ravishda o’zini «men» deb his qilishida ifodalanadi. odam ijtimoiy zot bo’lganligidan unga o’zligini anglash qobilyati xosdir. faqat ijtimoiy hayotda, o’zga kishilar bilan qiladigan har turli munosabatlarda odamning o’zini anglashi,o’zini «men» deb bilishi vujudga keladi va taraqqiy etadi. odam o’zini alohida shaxs sifatida kim deb bilishi, o’zining o’tmishi va kelajagini anglashi, o’z huquq va burchini anglashi, va nihoyat o’zining fazilati hamda kamchiliklarini anglashi o’zini anglashiga …

2 / 12

a mos, balki uchinchi bir faktorga ham bog’liqdir. bu faktor nasliy yo’l bilan ayrim anatomik va biologik xususiyatlarning ta’siridir. odamga nasliy yo’l bilan ayrim anatomik va biologik xususiyatlar beriladi. masalan: tanasining tuzilishi, soch va ko’zlarining rangi, ovozi, gapirish uslublari, ayrim harakatlari tug’ma ravishda berilishi mumkin. lekin, shuni hech qachon esdan chiqarmaslik kerakkki, odamga hech vaqt tarbiya uning psixik xususiyatlari, ya’ni uning aqliy tomonlari bilan bog’liq bo’lgan sifatlari nasliy yo’l bilan berilmaydi. nihoyat, nodir haollarda ayrim qobilyatlar, masalan, musiqa, matematika qobilyatlarda nasliy yo’l bilan berilishi mumkin. bunday imkoniyatlarning amalga oshirilishi, ya’ni ruyobga chiqishi uchun albatta, ma’lum sharoit bo’lishi kerak. hozirgi kunda xalqimiz orasidan yetishib chiqqan ist’dodli olimlar, muhandis– ixtirochilar, yozuvchi va shoirlar, davlat va jamoat arboblari, ist’edodli artistlar, rassomlar va boshqa kishilarimizga nasliy yo’l bilan berilgan barcha imkoniyatlarning ro’yobga chiqishi uchun har qanday sharoit maydonga kelganligini dalili bo’la oladi. bolalar maktab yoshiga yetgach, shaxs shakllanishining yangi mazmuni boshlanadi. kichik maktab, o’smirlik …

3 / 12

ksak samara tarzida inson xarakteri va mayllari yuzasiga keladi. insonning shaxs xislatlarini rivojlantiruvchi asosiy shakl – uning jamiyatdagi hayot yo’li va ijtimoiy tarjimai holi hisoblanadi. uch xil xususiyatli tadqiqot dasturining tarkibiy qismlari insonning amaliy va nazariy faoliyatining mezonlari hisoblanadi. chunki, faoliyatda yaxshi muhiti tarixiy tajribani egallash interiorizasiya va eksteriorizasiya amalga oshadi. odamning maqsadga qaratilgan ijtimoiy foydali faoliyati prosessida hayotiy deb ataladigan mexanizmlari va ongli faoliyatining funksional sistemasi prosesslari yuzaga keladi. ana shular tufayli odam bilimlarni, ko’nikma va malakalarini, kishining sosial tajribalarini o’zlashtiribgina qolmay balki o’zining idroki, tafakkuri, hayoli, hissiyotlari va irodasini bir so’z bilan aytganda, voqelikka bo’lgan ongli munosabatini hamda o’z harakatlari shaxsning hayoti faoliyatida ma’lum rolni bajaruvchi va har bir murakkab qurilmadan iborat bo’lgan hamda shartli ravishda to’rtta o’zaro mustahkam bog’langan funksional bosqichlarga birlashtiriladi: birinchisi - boshqaruv tizimi: ikkinchisi - stimullashtirish tizimi: uchinchisi – stabilizasiyalash tizimi: to’rtinchisi – indikatsiyalash tizimi: shaxsning ana shu sotsial ahamiyatga ega bo’lgan barcha sifatlari …

4 / 12

asi odamning hayot – faoliyati jarayonida o’zaro bir – biri bilan doimiy aloqaga kirishib, sensor yaratadi. insonning sensor - perseptiv jihatlari doimo takomillashib boradi. ikkinchi tizm barqaror psixik holatlarni o’z ichiga oladi. bu holatlar bolaning aniq maqsadni ko’zlovchi va foydali faoliyatning ongli sub’ekti sifatida bola boshlagan ilmlarining dastlabki yillaridayoq shakllana boshlaydi. temperament, intellekt, bilim va munosabat ana shunday xususiyatlar jumlasiga kiradi. uchinchi tizim - shaxsni arbob sifatida stabilizasiya tizimidir. yo’naltirilganlik, qobilyat, mustaqillik va xarakter uning tarkibiy qismini tashkil etadi. yo’naltirilganlik - shaxsning integral va generalizasiya qilingan xususiyatlardir. integral – (lotin tilida – «bugun», «tiklangan») – uzviy bog’liqlik, butunlik, birlikdir. generalizatsiya (lotin tilida – «umumiy», «bosh») – shartli va shartsiz reflekslarning umumlashishi. yo’naltirilganlik bilim, munosabatlarning hamda shaxsning xulq - atvori va hatti – harakatlarida ijtimoiy ahamiyat yetakchilik qilgan motivlarningbir butun ekanligida o’z ifodasini topadi. bu xususiyat odamning dunyo qarashi, qiziqishlari va ma’naviy ehtiyojlarida namoyon bo’ladi. yo’naltirilganlik strukturasida g’oyaviy e’tiqod katta rol …

5 / 12

lada inson shaxsining tarkib topishiga aktiv ta’sir ko’rsatuvchi beshyuz ta o’ziga xos ijtimoiy muhit bor degan ma’noni bildiradi. bu yerda shunday bir savol tug’uladi: (tashqi muhit inson shaxsining tarkib topishiga qanday ta’sir -qiladi?) birinchidan ijtimoiy muhitdagi turli muassasalar odamning ongiga bevosita ta’sir qilib, unda chuqur iz qoldiradi. ikkinchidan, tashqi ijtimoiy muhit ta’sirining chuqurroq va mustahkamroq bo’lishiga odamning o’zi yordam beradi. ma’lumki, bolalar o’z tabiatlariga ko’ra ilk yoshlik chog’laridan boshlab, nihoyat darajada taqlidchan bo’ladilar. bolalar katta oldamlarning barcha hatti – harakatlariga bevosita taqlid qilish or-qali bu hatti – harakatlarin, yaxshi – yomon fazilatlarni o’zlariga singgdirib boradilar. bolalar oilada, ko’cha – kuyda, katta odamlarning har bir harakatlarini, o’zaro munosabatlarini zimdan kuzatib turadilar. inson shaxsining tarkib topishida tashqi ijtimoiy muhitning rolit haqida gap borar ekan, shuni ham ta’kidlab o’tish zarurki, ayrim g’ayri tabiiy hodisalar inson shaxsining tarkib topishida tashqi muhit ta’sirining hal qiluvchi ahamiyatga ega ekanligini to’la tasdiqlaydi. biz ayrim tasodifiy hollarda odam …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tarbiya psixologiyasi"

mavzu: tarbiya psixologiyasi reja: 1.xulq-atvor va odatni shakllantirish shaxsni tarbiyalashning asosiy yo’nalishi sifatida. 2. shaxs shakillanishiga ta’sir etuvchi omillar, psixologik shart–sharoitlari. 3. «tarbiyasi qiyin»bolalar psixologiyasi. 4. tarbiya jarayonining samaradorligini oshiruvchi psixologik mexanizmlar. mustaqillik sharoitida tarbiyaning asosiy vazifalari. insonning o’zini anglashi o’z navbatida shaxsning muhim belgisi hisoblanadi. odamning o’zini anglashi o’z navbatida shaxsning muhim belgisi hisoblanadi. odam o’z tevarak – atrofidagi olamni biluvchi va shu olamga ta’sir etuvchi sub’ektdir. odamning idrok etadigan, tasavvur qiladigan narsalari uning uchun ob’ektdir. ana shu nuqtai– nazardan olganda, odamning o’zini anglashi sub’ektiv ravishda o’zini «men» deb his qilishid...

This file contains 12 pages in DOCX format (16.2 KB). To download "tarbiya psixologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: tarbiya psixologiyasi DOCX 12 pages Free download Telegram