tirik organizmda issiqlik almashinuvining biofizik asoslari

PPTX 15 pages 1.7 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.7 MB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

powerpoint presentation tirik organizmda issiqlik almashinuvining biofizik asoslari ortiqbayeva shahnoza 1. issiqlik almashinuvi jarayonlarining biofizik asoslari 2. issiqlik balansi va termoregulyatsiya 3. organizmda issiqlik uzatish mexanizmlari reja: bug'lanish oʻzbekistonning turli hududlarida, masalan, qashqadaryo viloyatida yashovchi 30 dan ortiq hashorot turi bugʻlanish orqali 40°s dan yuqori haroratlarda tana haroratini tartibga soladi. nam havoda bugʻlanish tezligi pasayadi, bu esa 5-10% ga yaqin markaziy osiyo hashorotlarida issiqlik zarbasiga olib kelishi mumkin, ayniqsa 35°s dan yuqori haroratda. nafas olishning roli o'pka alveolalari orqali 10-15 litr havo o'tishi natijasida 50-70kkal atrofidagi issiqlik energiyasi bug'lanish orqali yo'qoladi. bu jarayon terlash bilan birga termoregulyatsiya mexanizmining bir qismidir. nafas olish jarayonida 37°c atrofida saqlanadigan inson tanasining ichki temperaturasi, 20-30% gacha bo'lgan issiqlikni tashqi muhitga chiqarishda muhim rol o'ynaydi, xususan, issiq iqlim sharoitida, masalan, sahroi kabirdagi kabi. metabolik issiqlik ishlab chiqarish gipoksiya sharoitida, masalan, yuqori tog'li hududlarda, 4000 metrdan yuqori balandlikda, hujayralar atp sintezini kamaytirish orqali issiqlik ishlab chiqarishni …

2 / 15

muhim ahamiyatga ega. terining roli o'rta osiyo sharoitida, 40°c dan yuqori havo haroratida, inson tanasi suvsizlanishni oldini olish uchun soatiga 1 litrdan ortiq ter ajratib, issiqlik yo'qotishi kerak. inson terisida 2-3 million ter bezlari mavjud bo'lib, ularning har biri sekundiga 0,5 mikrolitir ter ajratadi va bu jarayon tanadagi issiqlikni samarali tarqatishiga hissa qo'shadi. termoregulyatsiyaning buzilishi termotergülatsiyaning buzilishi, masalan, gipertermiya, 40°c dan yuqori tana harorati bilan tavsiflanadi va isitma, quyosh urishi yoki issiqlik zarbasini o'z ichiga olishi mumkin, bu esa hatto o'limga ham olib kelishi mumkin. termotergülatsiyaning buzilishi, miya faoliyatining 37°c dan yuqori harorat ta'sirida pasayishiga, neyronlarning shikastlanishiga va hatto halokatli natijalarga olib kelishi mumkin, bu esa qon aylanish tizimining ishlashi bilan bog'liq. radiatsiya qo'shma shtatlarda o'tkazilgan tadqiqotlar shuni ko'rsatdiki, inson tanasining radiatsion issiqlik yo'qotishi taxminan 60 vt ni tashkil qilishi mumkin, bu esa individual farqlar va atrof-muhit omillariga bog'liq. inson tanasining 90%dan ortig'i suvdan iborat bo'lib, u infraqizil nurlanishni 90% …

3 / 15

ar periferik qon oqimini pasaytiradi va titroq reaksiyasi kuchayadi. konveksiya konveksiya jarayoni, ayniqsa, shamolli ob-havo sharoitida, masalan, 10 m/s tezlikdagi shamol bilan, issiqlik yoʻqotilishini 4 barobar tezlashtirishi mumkin. bu esa, ayniqsa, tog'li hududlarda, balandlikka ko'tarilganda sezilarli darajada bo'ladi. inson tanasining 37°c harorati atrof-muhit haroratidan yuqori boʻlganda, konveksiya orqali terining yuzasidan havo oqimi orqali issiqlik yoʻqotilishi kuzatiladi, masalan, 25°c haroratdagi xonada. issiqlik o'tkazuvchanlik issiqlik o'tkazuvchanlikning qiymati inson tanasi to'qimalarida 0,2 dan 0,6 vt/(m·k) gacha o'zgarib turadi va bu qiymat terining qalinligi, namligi va atrof-muhit harorati kabi omillarga bog'liq. issiqlik o'tkazuvchanlik jarayonida, 1 sm qalinlikdagi yog' qatlami, 0,2 vt/(m·k) issiqlik o'tkazuvchanlik koeffitsiyentiga ega bo'lib, organizmning issiqlik yo'qotishini sezilarli darajada pasaytiradi va bu, ayniqsa, sovuq iqlim sharoitida, masalan, sibirda, muhim ahamiyat kasb etadi. atrofdagi muhitning ta'siri 5°c haroratdagi sovuq suvga 10 daqiqa botirilganda, tananing markaziy harorati 0,5°c ga pasayishi mumkin, bu esa gibraltar bo'g'ozidagi suv haroratiga o'xshash sovuq suvda gipotermiyaga olib kelishi mumkin. …

4 / 15

tirik organizmda issiqlik almashinuvining biofizik asoslari - Page 4

5 / 15

tirik organizmda issiqlik almashinuvining biofizik asoslari - Page 5

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tirik organizmda issiqlik almashinuvining biofizik asoslari"

powerpoint presentation tirik organizmda issiqlik almashinuvining biofizik asoslari ortiqbayeva shahnoza 1. issiqlik almashinuvi jarayonlarining biofizik asoslari 2. issiqlik balansi va termoregulyatsiya 3. organizmda issiqlik uzatish mexanizmlari reja: bug'lanish oʻzbekistonning turli hududlarida, masalan, qashqadaryo viloyatida yashovchi 30 dan ortiq hashorot turi bugʻlanish orqali 40°s dan yuqori haroratlarda tana haroratini tartibga soladi. nam havoda bugʻlanish tezligi pasayadi, bu esa 5-10% ga yaqin markaziy osiyo hashorotlarida issiqlik zarbasiga olib kelishi mumkin, ayniqsa 35°s dan yuqori haroratda. nafas olishning roli o'pka alveolalari orqali 10-15 litr havo o'tishi natijasida 50-70kkal atrofidagi issiqlik energiyasi bug'lanish orqali yo'qoladi. bu jarayon terlash bilan birga te...

This file contains 15 pages in PPTX format (1.7 MB). To download "tirik organizmda issiqlik almashinuvining biofizik asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: tirik organizmda issiqlik almas… PPTX 15 pages Free download Telegram