тупроқ экологияси, уни тозалаш ва тиклаш биотехнологиялари

DOCX 22,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1685012109.docx тупроқ экологияси, уни тозалаш ва тиклаш биотехнологиялари режа: 1. тупроқ ҳосилдорлигини ташкил этиш 2. микроб сенози 3. тупроқдаги микроббиокимёвий жараёнлар 4. тупроқ микроббиотехнологияси тупроқни ифлослантирувчи объектларни назорат қилиш ва баҳолаш атроф муҳит ифлосланиши манбаларини мониторинг қилиш тизимининг таркибий қисми ҳисобланади. ўзбекистон ҳудудида бевосита дала ишларини амалга ошириш (ўлчовлар ўтказиш ва намуналар олиш) вилоят анииларига юкланган, назоратни услубий бошқариш ва натижаларни умумийлаштириш билан аниди тупроқ ифлосланиши мониторинги бўлими шуғулланади. йирик саноат корхоналарининг шлам тўпловчи омборлари, нефтни қайта ишлаш заводлари ва нефть базалари, заҳарли химикатлар, заҳарли моддалар кўмиш ерлари, қишлоқ хўжалиги аэродромлари ва бошқаларга бевосита тегишли участкалар назорат объектлари ҳисобланади. ўзбекистон ҳудудида 1998-2007 йиллар даврида тупроқ ифлосланишини ўрганиш икки босқичга – 1998-2001 йиллар ва 2002-2007 йиллар даврига ажратиш мумкин. 2002 йилгача тадқиқотлар умумий тусга эга бўлиб, алоҳида ифлосланиш манбаларидаги локал тадқиқотлар билан чекланарди. бироқ шу даврнинг ўзида республика тупроғи ифлосланишининг миқёслари белгиланиб, муаммолар аниқланди. 2002 йилда ўзбекистон республикаси вазирлар маҳкамасининг 2002 …

ҳозирги пайтда вилоят ании асосий экологик кўрсаткичлар бўйича тупроқ ифлосланиши даражасини назорат қилиш имконини берадиган замонавий лаборатория ускуналари билан жиҳозланди. ҳар йили лабораторияларда тупроқлардаги ифлосланиш ингредиентларини аниқлашнинг янги замонавий услубиятлари ўзлаштирилмоқда. вилоят лабораторияларини услубий бошқариш аниди тажрибали мутахассислари томонидан амалга оширилмоқда. кўриб чиқилаётган даврда аниди тупроқ мониторинги бўлимида тупроқлардаги ифлослантирувчиларни аниқлаш бўйича 6 та раҳбарий ҳужжат ишлаб чиқилди, 10 дан ортиқ янги услубият ўзлаштирилди. кузатув натижалари ички ва ташқи назоратдан ўтмоқда. тупроқ ҳосилдорлигини ташкил этиш ва бошқаришда биологик омилларни ролини биринчилардан бўлиб, тупроқшунослик фанининг асосчилари в.в.докучаев, п.а.костўчев ва в.р.вильямсонлар баҳолаб берганлар. улар тупроқ ҳаётида биологик бирикмаларни роли жуда ҳам катта эканлигини исботлаб бердилар. бу ғоя кейинроқ с.н.виноградский, е.н.мишустин, м.м.кононова, д.г.звягинсев, в.т.емсев, д.и.никитин ва бошқа олимларни изланишларида ўз ривожини топди ва анча-мунча аниқлик ҳам киритди. айниқса е.н.мишустин, д.г.звягинсев, в.т.емсев ва бошқалар тупроқ ҳосилдорлигида микроорганизмларни роли беқиёс эканлигини исботлаб бердилар ва шу туфайли микроббиокимё асослари тиклана бошланди. ҳозирги вақтда микроорганизмлар ўзларининг фаолияти …

томонидан олиб борилаётган метаболитик реакцияларни, қишлоқ хўжалик экинлари ҳосилдорлигини оширишга юналтиришни тақазо этади. тупроқ микроббиотехнологияси фанининг асосий муаммоси тупроқда, айниқса ўсимликлар ризосфераси ва ризопланида ўтадиган микробиологик жараёнларни бошқаришдир. бу муаммо, фақатгина маълум бир белгиланган шароитда, маълум таркибга эга бўлган микроблар ассосиасиясини ташкил қилиш билан белгиланади. бу муаммоларни ечишни аниқ йўллари белгилаб олинган. у ҳам бўлса қуйидагилар билан белгиланади: агрономик аҳамиятли микроб сенозига ёки микроорганизмлар гуруҳига ташқаридан туриб таъсир қилишни бошқариш, яъни уларни кўпайиши, ўсиши, ривожланиши ва ўсимлик учун зарур бўлган ффм (антибиотиклар, фитогармонлар ва ўсимликни ўсишини бошқарувчи бошқа моддалар ва х.к.) ишлаб чиқаришини ташкил қила билиш; тупроқда микробларни ўсиши ва ривожланишини таъминловчи ўсимликлар иштирокида алмашлаб экишни ташкил қилиш ва шу туфайли микроббиокимёвий жараёнларни бошқариш; тупроқда микроббиокимёвий жараёнларни бошқаришда органик ваминерал ўғитлардан оқилона фойдаланиш;тупроқ мироорганизмларини азот ютиш ва фосфорли бирикмаларни эритиш қобилиятидан оқилона фойдаланиш; микробиологик жараёнларни тўлақонли ўтиши учун ҳар хил турдаги тупроқ мелиорасиясидан фойдаланиш. табиатда содир бўладиган бир қатор муҳим …

тадиллашиб (стабилизасия) бориши билан алмашиб туради. бошқача қилиб айтганда бир вақтда микроб массаси тез ўзгаради, баъзи-бир вақтда эса ўзгармасдан туради ва х.к. тупроқнинг микроб сенози (таркиби) - бу биосферанинг ўзига хос реактив компонентидир. унинг юқори реактивлиги физиологик хилма-хиллиги, ўсиш тезлиги, полифункционаллиги, оқибат натижада эса модда алмашинуви, минерализасияланиши жараёнидаги беқиёс иштироки билан белгиланади. микроб сенози - микроблар классификасиясининг катта бир бўлаги сифатида бир хил шароитда яшаб турган микроорганизмлар тўдасидир. микроорганизмлар учун ўта зарур шароитлар: микроклимит, сув режими, тупроқнинг геологик тузилиши ва озиқа моддалари ҳисобланади. шу ва бошқа омиллар ҳисобидан микроб сенози маълум биосеноздаги органик ва минерал моддалар трансформасиясида ҳамда биологик ва нобиологик моддаларни биосферада ўзаро таъсирида иштирок этади. қисқа қилиб айтганда - микроорганизмлар доимий равишда ташқи муҳитга таъсир қиладиган ва унинг таъсири остида бўладиган тирик организмлардир. тупроқда микроб сенози хилма-хилдир. е.н.мишустин уларни зимоген, автохтон, олиготроф, автотроф гуруҳларга бўлиб ўрганишни тавсия қилади. бу гуруҳлар ўртасидаги алоқадорлик доимий ўзгариб туради ва кўп маънода …

увчи микроорганизмларни таркиби, уларни энергетик ресурслари, физиологик фаоллиги, микроб массасининг миқдори, минерализасия жараёни ва тупроқ унумдорлиги кўрсаткичи ҳақида маълумот беради. микроб массасини тўпланиши ва парчаланиши, тупроқдаги азот миқдорини ўзгаришига ва ўсимликни озиқланиш шароитига тўғридан-тўғри таъсир этиб, тупроқ унумдорлигини ошишига хизмат қилади. тупроқни ферментатив фаоллиги, яъни тупроқда яшовчи тирик организмларни ферментларини ўзига сорбция қилиш хусусияти ҳам диққатга сазовордир. тупроқда боғланган (иммобилизасия қилинган) ферментлар фаоллиги улар учун диагностик кўрсаткич бўлиб хизмат қилади. тупроқда ферментларни учраши ва фаоллик кўрсатиши, тупроқни биологик фаоллиги ва унумдорлигидан хабар беради. микроб сенози - ўз-ўзини бошқарувчи биологик тизимдир. бу тизимни мўътадил фаоллик кўрсатиши ҳар хил гуруҳга мансуб микроорганизмларни ривожланишига боғлиқ бўлади. шу уринда, тупроқ доимий равишда ташқи муҳит таъсирига табиий ва антропоген таъсирга учраб туриши, бу эса унинг таркибий қисми бўлмиш микроорганизмларга ҳам таъсир кўрсатишини эсда тутмоқ лозим. янги экологик тизимда микроорганизмлар фаоллиги ўзгариб, унинг имкониятлари тизимнинг динамик ривожи учун етарли бўлмай қолиши мумкин. бундай шароитда, тупроқдаги микроббиокимёвий …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "тупроқ экологияси, уни тозалаш ва тиклаш биотехнологиялари"

1685012109.docx тупроқ экологияси, уни тозалаш ва тиклаш биотехнологиялари режа: 1. тупроқ ҳосилдорлигини ташкил этиш 2. микроб сенози 3. тупроқдаги микроббиокимёвий жараёнлар 4. тупроқ микроббиотехнологияси тупроқни ифлослантирувчи объектларни назорат қилиш ва баҳолаш атроф муҳит ифлосланиши манбаларини мониторинг қилиш тизимининг таркибий қисми ҳисобланади. ўзбекистон ҳудудида бевосита дала ишларини амалга ошириш (ўлчовлар ўтказиш ва намуналар олиш) вилоят анииларига юкланган, назоратни услубий бошқариш ва натижаларни умумийлаштириш билан аниди тупроқ ифлосланиши мониторинги бўлими шуғулланади. йирик саноат корхоналарининг шлам тўпловчи омборлари, нефтни қайта ишлаш заводлари ва нефть базалари, заҳарли химикатлар, заҳарли моддалар кўмиш ерлари, қишлоқ хўжалиги аэродромлари ва бошқаларга ...

Формат DOCX, 22,5 КБ. Чтобы скачать "тупроқ экологияси, уни тозалаш ва тиклаш биотехнологиялари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: тупроқ экологияси, уни тозалаш … DOCX Бесплатная загрузка Telegram