taqdimot: chiziqli regressiya va iqtisodiy-matematik modellashtirish (9-variant)

DOCX 9 pages 71.0 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 71.0 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

9-variant 1. tanlangan chiziqli regressiya tenglamasining ishonchlilik darajasi vа regressiya tenglamasi parametrlarining statistik ma’nodorligi qanday baholanadi ? 2.modellashtirishning qaysi bosqichlarini bilasiz ? 3. korxona foydasi bo’yicha quyidagi malumotlar mavjud: йиллар 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 фойда, млрд. сўм 21,4 22,3 26,6 30,7 37,5 43,6 61,2 70,8 110,8 123,6 berilgan ma’lumotlar аsosida: 1) to’rt yillik sirg’anchiq o’rtachalarni аniqlang; 2) analitik tekislang; 3) apporоksimаtsiya o’rtаchа xаtosini аniqlаng; 4) аvtоkоrrеlyatsiya mаvjud yoki mаvjud emаsligini tekshiring. javoblar : 1. tanlangan chiziqli regressiya tenglamasining ishonchlilik darajasini baholash approksimatsiyaning o’rtacha xatoligini hamda determinatsiya keffitsienti qo’llab amalga oshiriladi. approksimatsiyaning o’rtacha xatoligi – natijaviy belgini hisoblangan qiymatlariniyu haqiqiy qiymatlaridan o’rtacha og’ishi: ning mumkin bo’lgan qiymatlari 10 %dan katta bo’lmasligi kerak. regressiya tenglamasining sifatini baholashning f-test –.usuli. bu usulda regressiya tenglamasi va bog’lanish zichligi ko’rsatkichini statistik ma’nodor emasligi haqidagi h0 gipotezani tekshirishdan iborat. buning uchun haqiqiy(fhaq) va fisher f-kriteriyasining tablitsa(fjadv) qiymatlari taqqoslanadi. fhaq quyidagicha …

2 / 9

sligi tan olinadi. regressiya va korrelyatsiya koeffitsientlarining statistik ma’nodorligini baholash uchun styudent t-kriteriyasi va har bir ko’rsatkichning ishonch intervallari hisoblanadi. regressiya va korrelyatsiya koeffitsientlarining ma’nodorligini styudent t-kriteriyasi yordamida baholash ularning qiymatlarini tasodifiy xatolarining qiymatlari bilan taqqoslash orqali amalga oshiriladi: ya’ni, chiziqli regressiya parametrlari va korrelyatsiya koeffitsientlarining tasodifiy xatolari quyidagi formulalar bilan hisoblanadi: t-statistikada jadval(tjadv ) va haqiqiy( thaq ) qiymatlarni taqqoslab h0 gipotezani qabul qilinadi yoki rad etiladi. fisher f-kriteriyasi va styudent t-kriteriyasi orasidagi bog’lanish quyidagicha ifodalanadi: agar shart bajarilsa h0 gipoteza rad etiladi, ya’ni a, b va rxy noldan tasodifiy farq qilmaydi va ular x omilning tizimli ta’sirida yuzaga kelgan. agar shart o’rinli bo’lsa, u holda h0 gipoteza rad etilmaydi va a, b va rxy lar tasodifiyligi tan olinadi. har bir parametr shonch oralig’ini hisoblash uchun bo’lishi mumkin bo’lgan hatolik –δ aniqlaniladi. ishonch oraliqlarini aniqlash formulalari quyidagicha: agar ishonch oralig’i chegarasiga nol tushib qolsa, ya’ni quyi chegarasi manfiy yuqori …

3 / 9

lil qilish. bu bosqich modellashtiriladigan ob’ektning eng muhim xususiyatlari va xossalarini ajratib, ularni ikkinchi darajalilaridan abstraktsiyalashni; ob’ektning tuzilmasi va uning elementlarini bog’lovchi asosiy boѓlanishlarni o’rganishni; ob’ektning holati va rivojlanishini tushuntiruvchi (hech bo’lmaganda dastlabki) gipotezalarni shakllantirishni o’z ichiga oladi. matematik modelni qurish. bu bosqich iqtisodiy muammoni formallashtirish, uni tayinli matematik boѓlanishlar va munosabatlar (funktsiyalar, tenglamalar, tengsizliklar va h.k.) ko’rinishida ifodalash bosqichidir. odatda avval matematik modelning asosiy qurilmasi (turi) aniqlanadi, so’ngra bu qurilmaning tarkibiy qismlari (o’zgaruvchilar va parametrlarning konkret ro’yxati, boѓlanishlar shakli) aniqlashtiriladi. modelni matematik tahlil qilish. bu bosqichning maqsadi modelning umumiy xossalarini aniqlashdan iborat. bu erda tadqiqotning sof matematik usullari qo’llaniladi. modelning analitik tadqiqotida echimning mavjudligi, yagonaligi, echimga qaysi o’zgaruvchilar (noma’lumlar) kirishi mumkinligi, ular orasidagi munosabatlar, bu o’zgaruvchilar qaysi doirada va qanday dastlabki shartlarga bog’liq ravishda o’zgarishi, ularning o’zgarishining yo’nalishlari va shu kabi masalalar oydinlashtiriladi. modelning analitik tadqiqoti empirik (sonli) tadqiqotiga nisbatan shunisi bilan afzalki, bunda olinayotgan xulosalar model tashqi va …

4 / 9

mo’ljallangan modellarning tanlanishini chegaralab qo’yadi. bunda nafaqat (aniq muddatlarda) axborot tayyorlashning amaldagi imkoniyati, balki tegishli axborot massivlarini tayyorlashning sarf-xarajatlari ham e’tiborga olinadi. bu sarf-xarajatlar qo’shimcha axborotdan foydalanish samarasidan oshishi kerak emas. sonli echish. bu bosqich masalani sonli echish uchun algoritmlarni ishlab chiqish, ehmlarda dasturlar tuzish va bevosita hisoblashlar o’tkazishni o’z ichiga oladi. bu bosqichdagi qiyinchiliklar, birinchi navbatda, iqtisodiy masalalarning katta hajmi, juda katta axborot massivlarini qayta ishlash zaruriyatidan kelib chiqadi. sonli usullar bilan o’tkaziladigan tadqiqot analitik tadqiqot natijalarini jiddiy to’ldirishi mumkin, ko’pgina modellar uchun esa u amalga oshiriladigan birdan-bir tadqiqot bo’ladi. sonli usullar bilan echish mumkin bo’lgan iqtisodiy masalalar sinfi analitik tadqiqot qilish mumkin bo’lgan masalalar sinfidan ancha kengroq. sonli natijalar tahlili va ularning tatbiqi. tsiklning bu yakunlovchi bosqichida modellashtirish natijalarining to’ѓriligi va to’laligi, ularning amalda qo’llanish darajasi haqida muammo ko’tariladi. tekshirishning matematik usullari modellarning noto’ѓri tuzilishini aniqlashi va shu bilan to’g’ri bo’lishi mumkin bo’lgan modellar sinfini toraytiradi. model vositasida …

5 / 9

keltiramiz: yillar foyda, mlrd so’m 4 yillik qiymat o’rtacha yillik,mlrd so’m sirg’anchiq o’rtacha darajalarini hisoblash sirg’anchiqli o’rtacha qiymat ,mlrd so’m 2007 21,4 2008 22,3 (21,4+22,3+26,6+30,7)/4 25,25 2009 26,6 (22,3+26,6+30,7+37,5)/4 29,275 2010 30,7 101 25,25 (26,6+30,7+37,5+43,6)/4 34,6 2011 37,5 (30,7+37,5+43,6+61,2)/4 43,25 2012 43,6 (37,5+43,6+61,2+70,8)/4 53,275 2013 61,2 (43,6+61,2+70,8+110,8)/4 71,6 2014 70,8 213,1 53,275 (61,2+70,8+110,8+123,6)/4 91,6 2015 110,8 2106 123,6 2). bu yerda: t – vaqt birligi; yt –nazariy daraja ; , - tenglama parametrlari. tenglama parametrlarini aniqlash eng kichik kvadratlar usulida amalga oshiriladi. to’g’ri chiziq koeffitsientlarini aniqlash uchun quyidagi normal tenglamalar sistemasi echiladi: ushbu holatda to’g’ri chiziqning koeffitsientlari quyidagi ifodadan topiladi: buning uchun barcha hisob kitoblarni quydagi jadvalda bajaramiz: yillar foyda, mlrd so’m t t2 y* t yt=54,85+5,6∙ t 2007 21,4 -9 81 -192,8 yt=54,85+5,6∙ (-9)=4,45 2008 22,3 -7 49 -156,1 yt=54,85+5,6 (-7)=15,65 2009 26,6 -5 25 -133 yt=54,85+5,6∙ (-5)=26,85 2010 30,7 -3 9 -92,1 yt=54,85+5,6∙ (-3)=38,05 2011 37,5 -1 1 …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "taqdimot: chiziqli regressiya va iqtisodiy-matematik modellashtirish (9-variant)"

9-variant 1. tanlangan chiziqli regressiya tenglamasining ishonchlilik darajasi vа regressiya tenglamasi parametrlarining statistik ma’nodorligi qanday baholanadi ? 2.modellashtirishning qaysi bosqichlarini bilasiz ? 3. korxona foydasi bo’yicha quyidagi malumotlar mavjud: йиллар 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 фойда, млрд. сўм 21,4 22,3 26,6 30,7 37,5 43,6 61,2 70,8 110,8 123,6 berilgan ma’lumotlar аsosida: 1) to’rt yillik sirg’anchiq o’rtachalarni аniqlang; 2) analitik tekislang; 3) apporоksimаtsiya o’rtаchа xаtosini аniqlаng; 4) аvtоkоrrеlyatsiya mаvjud yoki mаvjud emаsligini tekshiring. javoblar : 1. tanlangan chiziqli regressiya tenglamasining ishonchlilik darajasini baholash approksimatsiyaning o’rtacha xatoligini hamda determinatsiya keffitsienti qo’llab amalga oshi...

This file contains 9 pages in DOCX format (71.0 KB). To download "taqdimot: chiziqli regressiya va iqtisodiy-matematik modellashtirish (9-variant)", click the Telegram button on the left.

Tags: taqdimot: chiziqli regressiya v… DOCX 9 pages Free download Telegram