o’quv motivatsiyasining psixologik diagnostikasi

DOCX 13 pages 21,4 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 21,4 KB

Fayl turi DOCX

Pages 13

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

mavzu: o’quv mativatsiyasining psixologik diagnostikasi reja: •turli yosh davrlari va ularning o’quv faoliyatlari. •o’quv motivlarining umumiy tasnifi. •o’quv motivlarining psixologik xususiyatlari va ularni shaklantirish •xorij psixologiyasida o'qish motivlarining nazariy tahlili pedagogika va psixologiyada o’quvchining bilim olishga qiziqishini shakllantirish, motivatsiyasini rivojlantirish muhim masalalardan biri hisoblanadi. mazkur masalaning murakkabligi va ko’p jihatlarga bog’liqligi motivatsiya tushunchasining mohiyati, tabiati va tuzilmasiga ko’plab yondashuvlar mavjudligi, shuningdek, uni o’rganish (v.bespalko, a.zimnyaya, i.zaxarova, a. maslou, l.stolyarenko, a.rean, s. rubinshteyn va boshqa) usullari ko’pligi bilan asoslanadi. ayrim olimlar mazkur tushunchani insonning turli faoliyatlar orqali o’zini namoyon etishga intilishi (v. bespalko) deb ta‘riflaganlar. bu faol va barqaror intilish unga munosib sharoitlar yaratilgandagina sezilarli yutuqlar ko‗rinishida ifodalanadi. aks holda shaxsning o’zini namoyon etishga intilishi qaysidir qiziqarsiz o’quv faoliyati davridayoq so’nib ketishi mumkin. motivatsiya (lot. motivatio) — subyektning qandaydir maqsadlar, qiziqishlari mavjudligi asosidagi faoliyatga tashqi va ichki xohishining ifodasidir. motivatsiya barcha pedagogik ta‘sir tizimida shakllanadi, biroq avvalo bevosita o’qish faoliyatida tarbiyalanadi. …

2 / 13

a‘riflari mavjud. motivatsiya tushunchasi inson faoliyatidagixulq-atvorini tushuntirish uchun foydalaniladi hamda jarayon, uslub, vosita sifatida fodalanadi. o‘qish, o‘quv faoliyati motivlari haqidagi chet el olimlarining asarlarida ilgari surilgan g‘oyalarini tahlil qilar ekanmiz, quyidagilarga e’tiborni qaratish joizdir. jumladan, nemis olimi z.freyd va u.makdaugall motivatsion omil sifatida hayvonlardagi organik ehtiyojlarni, ya’ni instinktni odamlarga nisbatan qo‘llay boshlashdi va inson fe’l-atvoriga bo‘lgan qarashlar ichida birinchi nazariya sifatida maydonga chiqdi. bulardan tashqari xx asr boshlarida yana ikki yangi yo‘nalish paydo bo‘ladi, bu motivatsiyaning xulq nazariyasi va oliy asab faoliyati nazariyasidir. inson xulqi affektiv kognitiv determinatsiyasi muammosini tahlil qila turib, kognitiv psixologiyaning boshqa vakili x.xekxauzen shunday xulosaga keladi-ki, faoliyat determinatsiyasi kognitiv (bilish) va affektiv jihatlari bir-biri bilan chambarchas bog‘liq ekan, ulardan qaysi biri rag‘batlantiruvchi kuch ekanligi haqidagi savol o‘z ma’nosini yo‘qotmadi. ta’lim-tarbiya jarayonida o‘qish motivatsiyasining o‘rni butun dunyo olimlari tomonidan tan olingan va har tomonlama o‘rganilgan. o‘quv samaradorligini oshirishda o‘quv motivatsiyasining rolini chet el olimlari o‘z tadqiqotlarida tadqiq …

3 / 13

jribalarining alohida tomoni ularning juda tor va cheklangan xarakterga ega ekanligidadir: ular real o‘quv jarayoni bilan juda oz darajada bog‘langandir. amerikalik mualliflar ko‘proq o‘quv jarayoni anglab еtilgan motivlari bilan emas, balki ayrim jihatlari kamroq fahmlanadigan ko‘rinishda bo‘lib, o‘quv jarayoniga mayl-istak uyg‘otadigan muammo o‘qishni motivlashtirish masalalari bilan shug‘ullanadilar. bunday ilmiy ishlarning mualliflari, masalan, o‘quvchining sonlarni yodlashiga, alohida hatti-harakatlariga qaysi psixologik jihatlar ta’sir ko‘rsatishlarini o‘rganadilar va shu yo‘l orqali motivlashtirishning ayrim komponentlarini aniqlashga harakat qiladilar. bu sohada ular e.torndaykning izdoshlari hisoblanadilar. e.torndayk o‘quv jarayonini shunday ta’riflaydi: «o‘quv jarayoni u yoki bu javob reaksiyasining ma’lum holati bilan muayyan bo‘shliqlikda, ya’ni ushbu reaksiya hamda vaziyat o‘rtasida ma’lum aloqa o‘rnatilishi bilan izohlanadi. torndayk kishi o‘zi hohlagan reaksiyaning takrorlanishiga nisbatan ro‘yxushlikning hamda o‘zi hohlagan reaksiyaga nisbatan bo‘lgan maylning ta’sirini o‘rganishga harakat qiladi va shunday xulosaga keladi: «bir xil sharoitda yuzaga kelgan jazolash omillari rag‘batlantirish omillaridan ancha bo‘sh va kuchsizdir». keyingi kitobida esa: «rag‘batlantirish umuman o‘ziga eltuvchi …

4 / 13

fikrlari umumiy xarakterda bo‘lsa ham, ulardagi ayrim yo‘nalishlar diqqatga sazovordir. bu birinchi galda, o‘qish jarayonida bilish xarakteridagi motivlarning ahamiyati va yangi narsani bilishdan paydo bo‘ladigan ichki qanoat hissi, himoya masalalarining qo‘yilishidir. ta’lim berishda rag‘batlantirish va jazolashning roli haqida juda ko‘p yozilgan, lekin «yangilikni ochish»da qiziqishning, ichki kechinmalarning ahamiyati haqida juda kam gapirilgan. agar biz pedagog sifatida bolalarni borgan sari kattaroq o‘quv mavzularini egallashga o‘rgatishni istasak, aftidan, o‘quv dasturini puxta maydalab o‘rganishda ko‘proq ichki «rag‘batlantirishni» qo‘llashimiz lozim. keyingi paytlarda muhokama etilayotgan predmetning murakkab bo‘limlarini o‘rganish usullaridan biri shundaki, o‘quvchilarning imkoniyatlari hisobga olinsin, ularning o‘z qobiliyatlari va kuchlarini еtarli darajada sarflay olishlari uchun sharoit yaratilsin, toki ular samarali mehnat faoliyatidan qoniqish hosil qilsinlar. tajribali pedagoglar bunday mehnat gashtining kuchini yaxshi biladilar. biron-bir muammoni hal qilishga chuqur sho‘ng‘ib ketgan kishi nimalarni his qilishini o‘quvchilar bilishi lozim. murakkab o‘quv materialini o‘zlashtirishda ichki motivning moyillik uyg‘otuvchi kuch sifatidagi ahamiyati haqida bruner shunday deb yozadi: «shubhasiz, …

5 / 13

ha, bu ish amalga oshiriladigan vaziyatni ham hisobga olish kerak, chunki bu ta’lim motivatsion diagnostikasi uchun muhimdir. g.levald (1985) ta’lim diagnostikasi vaziyatni, yo‘nalishni hisobga oladigan yoki tabiiy sharoitga mos bo‘lishi lozim, -deydi. masalan, rag‘batlantiruvchi material haqiqiy hayotga mos kelishi lozim, chunki sun’iy shart-sharoit, muhit shaxsiy xususiyatlarning yuzaga chiqishiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. vaziyat nazariyasini diagnostika qilish vazifalarini tadbiq qilgan g.rozenfeld (1975) ko‘rsatadiki, vaziyat atrof-borliqning vaqtinchalik va fazoviy tavsifidir va u sub’ekt bilan ob’ektning integratsiyasi tomonidan belgilanadi. o‘quv motivlari- bu o‘quvchilarni o‘quv faoliyatining turli tomonlariga yo‘naltirishdir. masalan, o‘quvchining o‘zi o‘rganayotgan ob’ekt bilan bajaradigan ishiga qaratilgan bo‘lsa, ularni bilish motivlari deb atash mumkin. agar o‘quv faoliyati o‘quv jarayonida turli kishilar bilan to‘g‘ri muloqot qilishga yo‘naltirilgan bo‘lsa, ijtimoiy motivlar namoyon bo‘ladi. boshqacha qilib aytganda, ba’zan o‘quvchilarda bilish jarayoni, qolganlarida esa boshqalar bilan muloqot o‘qish faoliyatini motivlashtirib turadi. a.k.markova motivlarni 2 ta katta guruhlarga ajratgan. o‘quv faoliyatining mazmuni va uni bajarish bilan bog‘liq bilish motivlari. …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "o’quv motivatsiyasining psixologik diagnostikasi"

mavzu: o’quv mativatsiyasining psixologik diagnostikasi reja: •turli yosh davrlari va ularning o’quv faoliyatlari. •o’quv motivlarining umumiy tasnifi. •o’quv motivlarining psixologik xususiyatlari va ularni shaklantirish •xorij psixologiyasida o'qish motivlarining nazariy tahlili pedagogika va psixologiyada o’quvchining bilim olishga qiziqishini shakllantirish, motivatsiyasini rivojlantirish muhim masalalardan biri hisoblanadi. mazkur masalaning murakkabligi va ko’p jihatlarga bog’liqligi motivatsiya tushunchasining mohiyati, tabiati va tuzilmasiga ko’plab yondashuvlar mavjudligi, shuningdek, uni o’rganish (v.bespalko, a.zimnyaya, i.zaxarova, a. maslou, l.stolyarenko, a.rean, s. rubinshteyn va boshqa) usullari ko’pligi bilan asoslanadi. ayrim olimlar mazkur tushunchani insonning turli fao...

This file contains 13 pages in DOCX format (21,4 KB). To download "o’quv motivatsiyasining psixologik diagnostikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: o’quv motivatsiyasining psixolo… DOCX 13 pages Free download Telegram