faoliyat va motivatsiya shaxsning individual tipologik xususiyatlari

DOCX 61 pages 479,8 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 61
4-mavzu: faoliyat va motivatsiya shaxsning individual tipologik xususiyatlari reja: 1. faoliyat haqida tushuncha. 2. motiv va motivatsiya. motivlarning turlari. 3. temperament haqida tushuncha, temperament tiplari, temperament haqidagi nazariyalar. 4. xarakter haqida tushuncha, 5. qobiliyatlar haqida tushuncha, tayanch so`z va iboralar: faoliyat, faollik,harakat, xatti-harakat, sa`i-harakat, maqsad, intilish, interoreorizatsiya, eksteroriorezatsiya, faoliyat turi: o`yin, o`qish, mehnat, motiv, ko`nikma, malaka, odat,motivatsiya, motiv turi: ichki, tashqi, motivatsiya nazariyasi: bixeveorizm, neobixeveorizm. faoliyat haqida tushunch odam tabiati jihatidan faol mavjudotdir. u ma’lum faoliyatda bo’lmasdan yashay olmaydi. inson faoliyatining turi juda ko’p bo’lib, ulardan eng muhimi ijtimoiy qiymatga ega bo’lgan ishlab chiqarish mehnatdir. odam har doim jamoada bo’lib mehnat qiladi va mehnat natijalarini ham jamoa turmush tarzini o’zlashtiradi. har bir tirik organizmning faolligi uning ehtiyojlarini qondirilishiga qaratilgan bo’ladi. anglab bo’lmaydigan va anglab bo’ladigan tabiiy yoki, madaniy, yoki ma’naviy, shaxsiy yoki ijtimoiy-shaxsiy ehtiyojlar odamda har turli faollik tug’diradi. ma’lumki, inson faoliyati jarayonida ma’lum bir mahsulotni yaratadi va undan ishlab …
2 / 61
yat”, “faollik”, “xatti-harakat” tushunchalarining mazmun mohiyatini anglab olish lozim. shunga ko’ra adabiyotlarda mazkur tushunchalarga berilgan ta’riflarga asosiy e’tiborni qaratish lozim. a.v.petrovskiy tahriri ostida chiqqan “umumiy psixologiya” darsligida: “faoliyat – kishining anglangan maqsad bilan boshqarilib turiladigan ichki (psixik) va tashqi (jismoniy) faolligidir” –deb ta’riflanadi. m.g.davletshin muallifligida chop etilgan “psixologiya” qisqacha izohli lug’atida: “faollik – tirik materiyaning umumiy xususiyati, tevarak atrofdagi muhit bilan o’zaro ta’sirida namoyon bo’ladi. psixik faollik bu o’zaro ta’sir shu asosda faollik ko’rsatish bilan tavsiflanadi”-deya ta’riflangan. faoliyat – insoniyatga xos ong bilan boshqariladigan ehtiyojlar tufayli, paydo bo’ladigan va tashqi olam bilan kishining o’z–o’zini bilishga, uni qayta qurishga yo’naltirilgan faolligidir. harakat – maqsadga muvofiq yo’naltirilib, ongli ravishda amalga oshiriladigan harakatlar yig’indisi. harakat ongli faoliyatlarning tarkibiy qismlari va motivlaridan biridir. q.turg’unovning “psixologiya” terminlarining qisqacha ruscha-o’zbekcha izohli lug’atida: faollik – shaxsning ehtiyojlarini qondirish uchun voqelikni o’zlashtirishga qaratilgan muhim qobiliyatidir. faollik ixtiyoriy va ixtiyorsiz bo’lib, kishining faoliyati mehnat, o’qish, o’yin, ijtimoiy hayot, sport, …
3 / 61
i o’zgartirish va takomillashtirishga qaratilgan o’ziga xos faollik shaklidir. mazkur ta’riflardan ko’rinadiki, faoliyat tushunchasi o’z tarkibiga shaxsning u yoki bu darajadagi faollik ko’rsata olish darajalarini qamrab oladi va unga umumiy tarzda quyidagicha ta’rif berish mumkin: faoliyat-anglangan maqsad bilan boshqariladigan ichki (psixik) va tashqi (jismoniy) harakatlar yig’indisiga aytiladi. adabiyotlarda faollik va harakat tushunchalari o’zaro bir-biriga bog’liq bo’lgani bilan ular o’rtasidagi ayrim farqli belgilar kuzatiladi. jumladan, faoliyatning mazmuni to’la-to’kis uni yuzaga keltirgan tabiiy-biologik va ma’naviy ehtiyojlar bilan shartlashmaganligi tufayli uning psixologik mexanizmi ham o’zgacha negizda qurilishi mumkin. ikkinchidan, faoliyat muvaffaqiyatini ta’minlash uchun psixik narsa va hodisalarning xususiyat ob’ektiv xossalarni aks ettirishi, qo’yilgan maqsadga erishish yo’l-yo’riqlarini aniqlab berish lozim. uchinchidan, faoliyat shaxsning xulq-atvorini maqsadga qaratilgan harakatlarni ruyobga chiqarish, yuzaga kelgan ehtiyojlarni va yordamga muhtojligi, faollikning imkonini beradigan boshqarishni uddalash lozim. shuning uchun faoliyatni bilish jarayonlarisiz, irodaviy zo’r berishsiz amalga oshirish juda mushkul. aynan ikkala omil o’zaro uzviy aloqaga kirgandagina yaratuvchanlik xususiyatini kasb etadi. …
4 / 61
sosida tashkil topgan, har bir harakat inson uchun hamkorlikdagi faoliyatidagi o’rniga ko’ra ahamiyatlidir. ko’rgazmali – yaqqol vaziyatlar bilan boshqariladi predmet va hodisalarni mavhum-lashtirish, ular o’rtasidagi sababiy bog’lanish va munosabatlarni aniqlash mumkin. irsiy jihatdan mustahkamlangan dastur (instinkt)lar asosidagi xatti-harakatlar, ko’nikmalar yakka tartibda hosil bo’lib hayvonning yashash uchun tashqi sharoitlarga moslashishi sifatida namoyon bo’ladi. tajribani berish va o’zlashtirish muloqotning ijtimoiy vositalari (til va boshqa belgilar tizimi) yoki moddiy madaniyat mahsulotlari orqali amalga oshiriladi. yordamchi qurollar, vositalar yasashi mumkin, ammo undan qurol sifatida doimo foydalanmaydi. bir qurol yordamida boshqa qurol yasay olmaydi. mehnat qurollari yasab, uni keyingi avlodlariga ham qoldirishi mumkin. turli predmet va qurollardan foydalanib, yangi qurol va vositalar yarata oladi. tashqi muhitga moslashadi o’z ehtiyojlariga muvofiq tarzda tashqi dunyoni o’zgartiradi. biroq odam, masalan, dastgohni ochlik ehtiyojini qondirish uchun boshqarmaydi. inson faoliyatining mazmuni jamiyat talab qiladigan biron mahsulotni tayyorlash maqsadi bilan belgilanadi. faollik manbai bo’lgan faoliyat yaxshi anglab olingan maqsad bilan belgilanadi. …
5 / 61
i ma’nosiga ko’ra farqlagan bo’lishiga qaramay, u aksariyat hollarda faollikni faoliyat ma’nosida qo’llagan. psixofiziologiyada faoliyat faollikni fiziologik ma’nosi sifatida talqin qilingan bo’lsa, ish, mehnat faoliyati, “mehnat faolligi” mazmunida qo’llaniladi. ijtimoiy psixologiyada “faoliyat – faollik – ish – mehnat”, “faoliyat - xulq”, “mehnat – xulq, faoliyat” ko’rinishlari juftligi uchrab turadi. s.l.rubinshteyn ong va faoliyat birligi tamoyilini ilgari surib, uni atroflicha asoslab berib, faoliyat psixologiyasini yaratish zarurligini tushuntira oldi. uningcha, mehnat psixologik emas, balki “ijtimoiy kategoriya”, psixologiya esa “mehnat faoliyatining psixologik jabhalarini” tadqiq etadi. a.n.leontev faoliyatning psixologik nazariyasini yaratib, uning asosiy tushunchasi sifatida “predmetli faoliyat” so’z birikmasini fanga olib kirdi. muallif tomonidan “odamning hissiy amaliy faoliyati” so’z birikmasi “ijtimoiy inson” sifatida talqin etiladi. uning asarlarida “faoliyat”, “xulq” tushunchalari har xil mazmunda ishlatiladi, jumladan “teskari aloqalar vositasida xulqni boshqarish”, “faoliyatning halqali tuzilishi”, “faoliyatni boshqarish”, “qo’lning tuyush faoliyati”, “pertseptiv faoliyat”, “retseptor va effektor” apparatlarining hamkorlik faoliyati kabilar. b.g.ananьev faoliyat psixologiyasini faollik psixologiyasi ma’nosida tushunadi. …

Want to read more?

Download all 61 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "faoliyat va motivatsiya shaxsning individual tipologik xususiyatlari"

4-mavzu: faoliyat va motivatsiya shaxsning individual tipologik xususiyatlari reja: 1. faoliyat haqida tushuncha. 2. motiv va motivatsiya. motivlarning turlari. 3. temperament haqida tushuncha, temperament tiplari, temperament haqidagi nazariyalar. 4. xarakter haqida tushuncha, 5. qobiliyatlar haqida tushuncha, tayanch so`z va iboralar: faoliyat, faollik,harakat, xatti-harakat, sa`i-harakat, maqsad, intilish, interoreorizatsiya, eksteroriorezatsiya, faoliyat turi: o`yin, o`qish, mehnat, motiv, ko`nikma, malaka, odat,motivatsiya, motiv turi: ichki, tashqi, motivatsiya nazariyasi: bixeveorizm, neobixeveorizm. faoliyat haqida tushunch odam tabiati jihatidan faol mavjudotdir. u ma’lum faoliyatda bo’lmasdan yashay olmaydi. inson faoliyatining turi juda ko’p bo’lib, ulardan eng muhimi ijtimoiy q...

This file contains 61 pages in DOCX format (479,8 KB). To download "faoliyat va motivatsiya shaxsning individual tipologik xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: faoliyat va motivatsiya shaxsni… DOCX 61 pages Free download Telegram