sotsiologiya fanining boshqa fanlar bilan munosabati va fanlar tizimidagi o‘ziga xos o‘rni

PPTX 16 pages 212.1 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 212.1 KB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

o‘zbekiston respublikasi oliy ta‘lim, fan va innovatsiyalar vazirligi o‘zbekiston milliy universiteti ijtimoiy fanlar fakulteti ijtimoiy ish yo’nalishi 4-kurs talabasi turg’unova muslimaning sotsiologiya fanidan mustaqil ta’limi o‘zbekiston respublikasi oliy ta‘lim, fan va innovatsiyalar vazirligi o‘zbekiston milliy universiteti ijtimoiy fanlar fakulteti ijtimoiy ish yo’nalishi 4-kurs talabasi ___________________ning sotsiologiya fanidan mustaqil ta’limi qabul qildi: mavzu: sotsiologiya boshqa fanlar bilan munosabati, sotsiologiya fanining fanlar tizimida o’ziga xos o’rni reja: kirish. asosiy qism. 1. sotsiologiya fanining kelib chiqish tarixi. 2. sotsiologiya fanining boshqa fanlar bilan bog’liqligi. 3. sotsiologiya fanining ijtimoiy fanlar tizimida tutgan o’rni. xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati kirish sotsiologiya fani jamiyatdagi munosabatlar va tizimlarni o’rganuvchi fan sifatida qadimdan shakllanib kelgan. sotsiologiya rivojlanish davrida boshqa fanlar bilan bilan ham uzviy bog’langan holda rivojlanib kelgan. sotsiologiya jamiyat haqidagi fan sifatida jamiyatdagi ijtimoiy guruhlar , ijtimoiy institutlar va boshqa tizimlarning faolligini jamiyatdagi ijtimoiy muammolarni o’rganadi. sotsiologiyani biz falsafiy bilimlar doirasidan kelib chiqib, sotsiologiya fani va uning o’ziga …

2 / 16

cietas – jamiyat va yunoncha logos – ta’limot) – so’zlaridan kelib chiqqan bo’lib, jamiyat haqidagi fan ma’nosini anglatadi. yaxlit tizim sifatidagi jamiyat va alohida institutlar, ijtimoiy guruhlar, jamiyat tuzilmalari va ularda yuz beradigan ijtimoiy jarayonlarni o’rganuvchi fan. jamiyatni tushunish, anglash, unga nisbatan so’z munosabatini bildirish, insoniyatning hamma tarixi uchun xos bilgan. «sotsiologiya» haqidagi tushuncha birinchi marotaba xix asrning 30 - yillarida frantsuz faylasufi ogyust kont tomonidan ilmiy qo’llanishga kiritilgan. uning tushunishicha sotsiologiya jamiyatga taaluqli bo’lgan hamma narsalarni o’z ichiga olgan jamiyatshunoslik bilan bir qatorda turgan sotsiologiya hatto inqilobdan oldingi rossiyada ham ilmiy hayotda muhim o’rin egallaydi. 1920-yillarda jadav ravishda rivojlandi. biroq keying yillar va o’n yilliklarda stalin hukmronligi davrida sotsiologiya faning rivojlanish jarayoni to’xtab qoldi. rus sotsiologiyasida yangi yuksalish faqat 1950-yillarning oxiri v 1960-yillar boshlarida mumkin bo’ldi va navbatda amaliy satsiologik tadqiqotlarning sezilarli faollashuvida namoyon bo’ladi. aynan shu yillarda amaliy sotsiologiyaning ,,sovet maktabi‘‘ning tiklanishiga asos bo’lgan birinchi kitoblar darsliklar va …

3 / 16

arni ilgari surgan. mustaqil fan sifatida shakllanishi xix asrga kelib sanoat inqilobi va ijtimoiy o’zgarishlar tufayli sotsiologiya alohida fan sifatida rivojlanib boshladi. asoschilari: 1.ogyust kont – pozitivizm nazariyasini ilgari surib jamiyatni ilmiy uslub bilan o’rganish g’oyasini ishlab chiqadi. 2.herbert spenser – jamiyatni tirik organizmga o’xshatadi. 3.karl marks – sinfiy kurash va ijtimoiy tengsizlik orqali o’rgangan 4.emil dyurkgeym – ijtimoiy faktlar jamoaviy ong va anomiya tushunchalari orqali o’gangan 5.maks veber – ijtimoiy harakat va dinning jamiyatga ta’siri haqida o’rganadi. ogyust kont (1798-1857). frantsuz faylasufi, yangi fanga «sotsiologiya» deb nom berdi. kont nuqtai nazariga ko’ra, sotsiologiya pozitiv mohiyatga ega fandir. «pozitiv usul» ilmiy kuzatishlar, eksperiment va taqqoslash usuli yordamida to’plangan empirik ma’lymotlapni nazariy tahlil qilishni ifodalaydi. o.kont tomonidan 1839 yilda «pozitiv falsafa kursi» asarining uchinchi tomi nashr etilganligi natijasida birinchi marotaba u jamiyatni ilmiy asosda o’rganish sifatida sotsiologiya terminini qo’lladi va bu sotsiologiyaning shakllanishi va rivojlanishiga olib keldi. keyinchalik sotsiologiya ijtimoiy munosabatlarni …

4 / 16

zarar keltiriladi», degan edi. g.spenser (1820-1903) ham o.kont kabi ham keng ma’lumotga ega bo’lgan olim, o’z davrining buyuk aql egalaridan biri hisoblanadi. u falsafa, sotsiologiya, psixologiya va boshqa fanlar bo’yicha qator ilmiy asarlar muallifidir. g.spenserning asosiy asari «sintetik falsafa tizimi» bo’lib, unda tabiiy va sotsial voqealarning tarixiy rivojlanishi haqidagi chuqur qarashlarini bayon etgan. g.spenser sotsiologiyadagi organizmga oid maktabning asoschisi hisoblanadi. u o’zining organizmga oid nazariyasini va sotsial evolyutsiya tushunchasini «ilmiy siyosiy va falsafiy tajribalar» asarida atroflicha bayon etgan. g.spenser jamiyatni tabiiy, eng avvalo biologik qonunlar asosida rivojlanuvchi organizm sifatida qaragan. u jamiyatni jonli biologik organizmga o’xshatadi. ushbu fikrni asoslash maqsadida u quyidagi dalillarni keltiradi: 1. jonli organizm sifatida har qanday jamiyat ham o’sish va rivojlanish jarayonida o’z massasida ortib boradi. 2. u va boshqalari murakkablashadi. 3. uning qismlarining tobora bir - biriga bog’liqligi kuchayib boradi. 4. uni tashkil etgan birliklar goho paydo bo’lib va yo’q bo’lib turishiga qaramay, bir butun …

5 / 16

gan jamiyat haqidagi nazariyani ishlab chiqib, rivojlantirgan. u sotsial realizm nazariyasida sotsial voqelik tabiatini sotsial voqealar orqali tushuntirish lozimligi, odamlarning fe’l-atvorini tahlil etishning boshlang’ichi bo’lib individlar, ijtimoiy guruhlar va tegishli sotsial institutlarning o’zaro munosabat tizimini tashkil etgan jamiyat hisoblanishini yoritadi. dyurkgeym «sotsiologiya uslubi» nomli asarida sotsiologiya sohasidagi jamiyat rivojlanishi nazariyalarini ishlab chiqishga e’tiborini qaratib, sotsial omillarni ilmiy tahlil etishga qaratilgan tavsilotlarni yaratish ustida shug’ullangan. ijtimoiy va gumanitar fanlar tizimida sotsiologiya fanining o’rni falsafa, iqtisodiyot, tarix, siyosatshunoslik, psixologiya fanlari sotsiologiyaning shakllanishiga samarali ta’sir ko‘rsatadi. sotsiologiyaning falsafa bilan uzviy aloqasi shunda ko‘rinadiki, umumsotsiologik nazariyalar va amaliy sotsiologik tadqiqotlar ma’lum metodologik asosga tayanadilar. shunday asosni esa falsafa fani yaratadi. sotsiologiya falsafaga nisbatan mustaqillikni shunga asoslanib e’lon qiladiki, u o‘z oldiga ijtimoiy muammolarni, voqelikni ilmiy, anglash usuli asosida hal etish vazifasini qo‘yadi. sotsiologiya statistika fani bilan ham mustahkam aloqada rivojlanadi. bu ikki fanning o‘zaro aloqalari shu qadar yaqinki, sotsiologiyaning rivojlanishini statistik yondashuvlarsiz tasavvur qilish …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sotsiologiya fanining boshqa fanlar bilan munosabati va fanlar tizimidagi o‘ziga xos o‘rni"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta‘lim, fan va innovatsiyalar vazirligi o‘zbekiston milliy universiteti ijtimoiy fanlar fakulteti ijtimoiy ish yo’nalishi 4-kurs talabasi turg’unova muslimaning sotsiologiya fanidan mustaqil ta’limi o‘zbekiston respublikasi oliy ta‘lim, fan va innovatsiyalar vazirligi o‘zbekiston milliy universiteti ijtimoiy fanlar fakulteti ijtimoiy ish yo’nalishi 4-kurs talabasi ___________________ning sotsiologiya fanidan mustaqil ta’limi qabul qildi: mavzu: sotsiologiya boshqa fanlar bilan munosabati, sotsiologiya fanining fanlar tizimida o’ziga xos o’rni reja: kirish. asosiy qism. 1. sotsiologiya fanining kelib chiqish tarixi. 2. sotsiologiya fanining boshqa fanlar bilan bog’liqligi. 3. sotsiologiya fanining ijtimoiy fanlar tizimida tutgan o’rni. xulosa foydalanilgan adab...

This file contains 16 pages in PPTX format (212.1 KB). To download "sotsiologiya fanining boshqa fanlar bilan munosabati va fanlar tizimidagi o‘ziga xos o‘rni", click the Telegram button on the left.

Tags: sotsiologiya fanining boshqa fa… PPTX 16 pages Free download Telegram