sotsiologiya fanining sohaviy tizimi va ijtimoiy fanlar tizimidagi o’rni

DOC 53.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1404396504_53250.doc sotsiologiya fanining sohaviy tizimi va ijtimoiy fanlar tizimidagi o’rni reja: 1. sotsiologiyaning fanlararo shakllanish bosqichlari. 2. sotsiologiya fanining umumiy tasnifi. 3. ijtimoiy fanlar tizimida sosiologiyaning o’rni. sotsiologiya mustaqil ijtimoiy fan sifatida o’z metodologiyasi va nazariyasiga egadir.sotsiologiya fani umuminsoniy va milliy qadriyatlar mutanosibligiga tayanuvchi metodologiya asosida ish yuritadi sosiologik tadqiqotlar metodologiyasi mazmunini bir jihatdan xalqimizning tarixiy, ma’naviy qadriyatlari sanalmish qur’oni karim, ґadisi muborak, sharqning uluі allomalari forobiy, ibn sino, ґazrati bahouddin naqshbandiy, at-termiziy, imom al-buxoriy, amir timur, mirzo uluіbek, zahiriddin muhammad bobur, alisher navoiy va boshqa uluі mutafakkirlar asarlarida ilgari surilgan fikrlari tashkil etsa, ikkinchi jihatdan, nazariy ildizlarini antik davr va progressiv o’arb falsafasining buyuk namoyandalari asarlarida ilgari surilgan tadrijiy taraqqiyot qonuniyatlarini ifodalovchi umuminsoniy nazariyalar tashkil etadi. ayni choіda mazkur fan metodologiyasining muhim yo’nalishi sifatida inqilobiy dialektikadan tadrijiy taraqqiyot yo’liga tayanib ish yuritayotgan zamonamizning uluі davlat arboblariga qarashli fikrlar asos bo’lib xizmat qiladi. sotsiologiyadagi taraqqiyotning evolyusion tadrijiy usuli olam tuzilishining …

rimizni kengaytirmoіi, ijtimoiy muammolarni hal etishga ko’maklashmoіi, taraqqiyot istiqbollarini aniqroq belgilashga yordam bermoіi lozimdir. sotsiologiya fanining tobora taraqqiy etishi ilmning differensiallashuvi, ko’plab alohida va maxsus sosiologik nazariyalarning tarkib topishiga ham olib keladi. masalan, siyosat sosiologiyasi, iqtisod sosiologiyasi, san’at sosiologiyasi va boshqalar shular jumlasidandir. ammo bunday «parchalanish» umumiy tahlil ahamiyatini susaytirmaydi, balki mavhum mushohada chegaralarini yana kengaytirish imkonini beradi. sotsiologiya fani takomili umumiy va ijtimoiy psixologiya fanlari bilan ham yaqin hamkorlikda bo’lishni taqozo etadi. zero, u yoki bu jamoadagi mehnat unumdorligini o’rganishni maqsad qilib sosiologik tadqiqot o’tkazilayotganda mazkur jamoa tarkibidagi individlarning hatti-harakatlari motivlarini aniqlash, ularni temperamentlari xususiyatlaridan kelib chiqqan holda ilmiy xulosa qilishda, odamlar bilan jamoada muomala qilishni tashkil etish va ijtimoiy xulqni boshqarishda, albatta, ijtimoiy psixologiya qonuniyatlarini chetlab o’tish mumkin emas. sotsiologiya fanining huquqshunoslik va iqtisod ilmi qonuniyatlarini ham chetlab, ilmiy faoliyat yuritishi maqsadga muvofiq emasdir. xix asrda faoliyat yuritgan sosiologiya ilmi asoschilarining deyarli barchasi ijtimoiy fanlarni chuqur o’zlashtirish va …

qotlar amaliy natijalarining hayotga faolroq va ko’proq tadbiq etila borishi uning ahloq, estetika, medisina va pedagogika, rejalashtirish nazariyasi va boshqaruv singari fanlar bilan aloqasini yanada mustahkamlamoqda. sotsiologiya fani atigi bir asr muqaddam falsafadan ajralib, mustaqil fan sifatida taraqqiy etayotgan bo’lsa-da, ularning aloqasi uzviydir. falsafa sosiologiyaning nazariy-metodologik asosini tashkil etadi. bu ikki fan aloqasi xususida uluі alloma abu nasr al-farobiyning ijtimoiy fanlarga, xususan sosiologiya faniga oid quyidagi fikrlari e’tiborga loyiqdir. «ґar bir falsafiy ilmni o’rganishga azm qilgan kishi quyidagi talablarni to’la bajarmoіi lozimdir: - birinchisi - falsafadagi mavjud maktablar nomlarini va mazmunini bilib olish; - ikkinchisi - o’qilgan har kitobning maqsadini tushunib yetmoq; - uchinchisi - falsafiy o’rganishga asos bo’luvchi ilmlarni o’zlashtirmoq; - to’rtinchisi - falsafani o’rganishdan maqsad nima ekanligini bilmoq; - beshinchisi - falsafa sirlarini o’rganish borasida tanlangan yo’lni aniq bilib olmoq; - oltinchisi - aristotelning har kitobidan uning o’ziga xosligini aniqlay olmoq; - yettinchisi - kitobdagi noaniqliklarni bartaraf etishni …

i yoki noto’іri nuqtai nazarlarini farqlay olmoq hamda mehnatni to’la aniqlab bormoіi lozim. yuqoridagi ikki fikrdan ma’lumki, forobiy har qanday ilmning va ilm sohibining muayyan qobiq orasida cheklanib qolmasligi lozimligini, balki keng ko’lamli mushohada qila biluvchi, muayyan fanga yaqin bo’lgan ilmlar va nazariyalar tanish bo’lishining ahamiyatini ta’kidlagan. sotsiologiya fani tarkibiy tuzilishi jihatidan uchta katta qismga ajratib o’rganiladi: 1. umumsosiologik nazariyalarni bevosita tadqiq etishga mo’ljallangan yo’nalish. 2. maxsus (xususiy) sosiologik nazariyalar asosiga quruluvchi tadqiqot yo’nalishi. 3. bevosita empirik sosiologik tadqiqotlar. sotsiologiya fani jamiyat istiqboli xususida sosial utopiyaga asoslangan nazariyaga suyanmasdan, balki jaimyat taraqqiyotining bugungi ijtimoiy-iqtisodiy holatini atroflicha o’rganish asosida yaqin kelajakda bu taraqqiyot tarkibi va mazmunidagi tadrijiy o’zgarishlar manzarasini ilmiy asoslab beradi. sotsiologiya fanining mahsus nazariyalarga asoslanuvchi yo’nalishlari asosan quyidagilardan iboratdir: 1. ijtimoiy ong shakllarini o’rganuvchi (dunyoqarash, ilm-fan, san’at, madaniyat, ahloq, huquq, psixologiya, din) sosiologiya. 2. ijtimoiy faoliyat shakllarini o’rgunuvchi (mehnat, turmush tarzi, hordiq, ijtimoiy-siyosiy faoliyatlar) sosiologiya. 3. aholi va xalqlar …

sosiologiyasi (ta’lim, tarbiya, sport va h.k.) 11. kasblar sosiologiyasi (injenerlik, agronomlik, medisina va h.k.). 12. qiziqishlar sosiologiyasi (klublar, madaniyat uylari va boshqa joylardagi xavaskorlik to’garaklari, filatelistlar, bukinistlar va h.k.). sotsiologiya fani sohaviy tasnif etilganda, turli yo’nalishlar mohiyatiga ega bo’lgan ilmiy tarmoqlarga bo’linadi (1-sxema). birinchi bosqichdagi ilmiy tarmoqlar qatoriga umumnazariy, umummetodologik va sosiologik fanlarni kiritish mumkin. ular jumlasiga: akademik, matematik, tarixiy, amaliy va mintaqaviy sosiologiya sohalari kiradi. ikkinchi bosqichdagi zamonaviy sosiologik ilmiy tarmoqlar qatorida shaxs sosiologiyasi, siyosiy, iqtisodiy, huquqiy, demografik, ekologik hamda institusional sohalarni ko’rsatish mumkin. uchinchi bosqichdagi sosiologik ilmiy tarmoqlar turli xil sohaviy hamda ilmiy sosiologik yo’nalishlarni o’z ichiga oladi. ular quyidagilar: ta’lim, madaniyat, fan, din, san’at va boshqa sosiologik yo’nalishlar. to’rtinchi bosqichdagi sosiologik ilmiy tarmoqlar qatoriga regional va jamoaviy xususiyatga ega bo’lgan yo’nalishlarni kiritish mumkin. ular quyidagilar: yoshlar, oila, shahar va qishloq sosiologiyasi. sotsiologikfanlarning hozirgi zamon tizimi hozirgi zamon sosiologik tarmoqlar tizimida jamoatchilik fikri sosiologiyasi muhim o’rin tutadi va …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "sotsiologiya fanining sohaviy tizimi va ijtimoiy fanlar tizimidagi o’rni"

1404396504_53250.doc sotsiologiya fanining sohaviy tizimi va ijtimoiy fanlar tizimidagi o’rni reja: 1. sotsiologiyaning fanlararo shakllanish bosqichlari. 2. sotsiologiya fanining umumiy tasnifi. 3. ijtimoiy fanlar tizimida sosiologiyaning o’rni. sotsiologiya mustaqil ijtimoiy fan sifatida o’z metodologiyasi va nazariyasiga egadir.sotsiologiya fani umuminsoniy va milliy qadriyatlar mutanosibligiga tayanuvchi metodologiya asosida ish yuritadi sosiologik tadqiqotlar metodologiyasi mazmunini bir jihatdan xalqimizning tarixiy, ma’naviy qadriyatlari sanalmish qur’oni karim, ґadisi muborak, sharqning uluі allomalari forobiy, ibn sino, ґazrati bahouddin naqshbandiy, at-termiziy, imom al-buxoriy, amir timur, mirzo uluіbek, zahiriddin muhammad bobur, alisher navoiy va boshqa uluі mutafakkirlar asar...

DOC format, 53.0 KB. To download "sotsiologiya fanining sohaviy tizimi va ijtimoiy fanlar tizimidagi o’rni", click the Telegram button on the left.

Tags: sotsiologiya fanining sohaviy t… DOC Free download Telegram